Μωβ μέδουσες στις ελληνικές θάλασσες: Πού εντοπίζονται και τι να προσέχετε

Σε καλοκαιρινό σκηνικό αναστάτωσης εξελίσσεται η φετινή περίοδος των διακοπών, με τους λουόμενους σε πολλές περιοχές της Ελλάδας να εκφράζουν ανησυχία για την παρουσία της μωβ μέδουσας (Pelagia noctiluca). Οι εμφανίσεις του είδους αυξάνονται, κυρίως στον Παγασητικό και τον Ευβοϊκό, προκαλώντας έντονο δημόσιο διάλογο, αλλά και μια δόση υπερβολής στα social media και τα ΜΜΕ. Τι ισχύει πραγματικά και πώς μπορούμε να προστατευτούμε;

Τι είναι η μωβ μέδουσα και γιατί προκαλεί αναστάτωση

Η Pelagia noctiluca, γνωστή και ως μωβ μέδουσα, είναι ένα μικρό αλλά εντυπωσιακό είδος με βιοφωταύγεια – έχει την ικανότητα να φωσφορίζει στο σκοτάδι. Παρά το μέγεθός της, διαθέτει πλοκάμια και καμπάνα καλυμμένα με κεντριά, γεγονός που καθιστά την επαφή με τον άνθρωπο επώδυνη. Οι τσιμπιές της μπορεί να προκαλέσουν:

• Ερυθρότητα και έντονο τσούξιμο

• Σημάδια που διαρκούν έως και 8 ημέρες

• Ελαφρύ πρήξιμο ή αλλεργικές αντιδράσεις σε ευαίσθητα άτομα

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, πρόκειται για περιστατικά που σπανίως είναι επικίνδυνα για την υγεία.

Πού καταγράφεται έξαρση της μωβ μέδουσας στην Ελλάδα

Η έξαρση της Pelagia noctiluca φέτος φαίνεται να επικεντρώνεται κυρίως στις εξής περιοχές:

• Παγασητικός Κόλπος: Ιδιαίτερη έξαρση, με πυκνές καταγραφές

• Βόρειος Ευβοϊκός Κόλπος και Χαλκίδα: Αναφορές για πολλαπλά περιστατικά επαφής με λουόμενους

• Βόρεια Εύβοια: Σημαντική παρουσία λόγω θαλάσσιων ρευμάτων από τον Παγασητικό

• Βόρειες Σποράδες: Επιβεβαιωμένες εμφανίσεις σε Σκιάθο και Σκόπελο

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας επισημαίνει πως, παρότι το φαινόμενο εξελίσσεται με ταχύ ρυθμό, δεν υπάρχει λόγος πανικού.

Οι αιτίες πίσω από την έξαρση: Υπεραλίευση και απουσία θηρευτών

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της περιβαλλοντικής οργάνωσης Αρχιπέλαγος, η συζήτηση θα πρέπει να επικεντρωθεί όχι στην παρουσία των μεδουσών, αλλά στη μείωση των φυσικών τους θηρευτών – όπως τα ψάρια – εξαιτίας της υπεραλίευσης.

Η απουσία πολιτικής για την αειφόρο διαχείριση της αλιείας, αλλά και η συμμετοχή των πολιτών στην εξάντληση των αλιευμάτων ως καταναλωτές, συμβάλλουν στη διατάραξη της ισορροπίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

«Αν θέλουμε να δούμε λιγότερες μέδουσες τα επόμενα χρόνια, χρειάζεται δράση σήμερα για την προστασία της θαλάσσιας ζωής», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι ειδικοί.

Είναι ασφαλές να κολυμπάμε σε περιοχές με μέδουσες;

Η απάντηση είναι: Ναι, με προσοχή.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι όταν οι μέδουσες είναι λίγες, η κολύμβηση – ιδιαίτερα με χρήση μάσκας – είναι ασφαλής. Οι πολίτες μπορούν να επιλέγουν σημεία κολύμβησης με βάση:

• Την κατεύθυνση του ανέμου και των θαλάσσιων ρευμάτων

• Τη διαύγεια του νερού, αποφεύγοντας περιοχές όπου συγκεντρώνονται μέδουσες

Το βασικό είναι η κοινή λογική: δεν αγγίζουμε ποτέ οργανισμούς που δεν γνωρίζουμε, δεν αφαιρούμε τίποτα από το βυθό και δεν κολυμπάμε σε νερά όπου παρατηρείται έξαρση.

Τι πρέπει να κάνετε αν σας τσιμπήσει μέδουσα

Αν έρθετε σε επαφή με μωβ μέδουσα:

1. Μην τρίβετε το σημείο. Ξεπλύνετε με θαλασσινό νερό, όχι γλυκό.

2. Αφαιρέστε τυχόν υπολείμματα πλοκαμιών με καρτέλα ή πλαστικό αντικείμενο.

3. Χρησιμοποιήστε πάγο σε πετσέτα για ανακούφιση από τον πόνο.

4. Αν εμφανιστούν έντονα συμπτώματα, επικοινωνήστε με ιατρικό προσωπικό.

• Μωβ μέδουσες