Μποτσουάνα – Ο άγνωστος εφιάλτης των μεταλλάξεων: Πρώτη παρέμβαση από ΠΟΥ – Έκτακτες συσκέψεις – Τι λένε οι ειδικοί

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καλεί τις χώρες να μην επιβάλουν εσπευσμένα ταξιδιωτικούς περιορισμούς που συνδέονται με την B.1.1.529, την νέα παραλλαγή του SARS-COV-2 , τονίζοντας ότι θα πρέπει να εφαρμοσθεί επιστημονική προσέγγιση που βασίζεται στην αποτίμηση των κινδύνων για την εφαρμογή τέτοιων μέτρων. Είχε πορηγηθεί μπαράζ ανακοινώσεων χωρών της ΕΕ  που «μπλοκάρουν» τις πτήσεις στις χώρες τους από περιοχές της Ν. Αφρικής. Σε εγρήγορση είναι και η Ελλάδα, με την Επιτροπή Εμπειρογνωμώνων να συνεδριάζει εκτάκτως.

«Αυτήν την στιγμή, δεν συνιστάται η επιβολή ταξιδιωτικών μέτρων, δήλωσε ο εκπρόσωπος Κρίστιαν Λίντμάιερ κατά την διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων στην Γενεύη. Ο Π.Ο.Υ. συνιστά στις χώρες να συνεχίσουν να εφαρμόζουν επιστημονική προσέγγιση που βασίζεται στην αποτίμηση των κινδύνων κατά την εφαρμογή ταξιδιωτικών περιοριστικών μέτρων».

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ο οποίος έχει συγκαλέσει σύσκεψη ειδικών σήμερα για να αποτιμηθεί αν η παραλλαγή συνιστά παραλλαγή ενδιαφέροντος ή παραλλαγή ανησυχίας, θα εκδώσει περαιτέρω οδηγίες για τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν, πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.

Θα χρειασθούν λίγες εβδομάδες για να κατανοηθεί η επίπτωση της νέας παραλλαγής του SARS-COV-2. Οι ερευνητές εργάζονται για να κατανοήσουν πόσο μεταδοτική είναι και κατά πόσον θα έχει συνέπειες στις θεραπείες και τα εμβόλια, δήλωσε εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Εκτακτη σύσκεψη της Επιτροπής

Η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου Υγείας θα πραγματοποιήσει σήμερα έκτακτη συνεδρίαση, προκειμένου να εξετάσει τα δεδομένα που θα προκύψουν από την συνεδρίαση του ΠΟΥ για τη νέα μετάλλαξη του ιού SARS-CoV-2, ενώ θα συζητηθεί και το ενδεχόμενο ανάγκης ταξιδιωτικών οδηγιών/περιορισμών για χώρες της Ν. Αφρικής. 

Εντοπίστηκε θετικό κρούσμα στο Ισραήλ

Το ισραηλινό υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε σήμερα ότι εντόπισε ένα κρούσμα της νέας παραλλαγής της Covid-19 που ανακαλύφθηκε στη Νότια Αφρική και μπορεί να έχει τη δυνατότητα να μεταδίδεται πολύ γρήγορα, σύμφωνα με τους επιστήμονες.

«Η παραλλαγή, η οποία ανακαλύφθηκε στα κράτη της νότιας περιοχής της Αφρικής, εντοπίσθηκε στο Ισραήλ. Πρόκειται για ένα πρόσωπο που επέστρεψε από το Μαλάουι», ανακοίνωσε το υπουργείο, προσθέτοντας πως υπάρχουν φόβοι για «δύο επιπλέον κρούσματα σε πρόσωπα που επέστρεψαν από το εξωτερικό» και έχουν μπει σε καραντίνα.

Υπενθυμίζεται ότι μέχρι χθες είχαν εντοπιστεί τρία κρούσματα στη Μποτσουάνα, όπου αρχικά βρέθηκε το νέο στέλεχος του ιού, έξι στη Νότια Αφρική και ένα στο Χονγκ Κονγκ. 

«Μπλόκο» της ΕΕ στις πτήσεις από Ν. Αφρική

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στόχο να σταματήσει τα αεροπορικά ταξίδια από τη νότια περιοχή της Αφρικής καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για τη νέα παραλλαγή που εντοπίσθηκε στη Νότια Αφρική, έγραψε σήμερα στο Twitter η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

«Η Επιτροπή θα προτείνει, σε στενό συντονισμό με τα κράτη μέλη, να ενεργοποιηθεί το φρένο έκτακτης ανάγκης για να σταματήσουν τα αεροπορικά ταξίδια από τη νότια περιοχή της Αφρικής λόγω της παραλλαγής ανησυχίας Β.1.1.529», δήλωσε. Η παραλλαγή έχει μια «πολύ ασυνήθιστη συγκέντρωση» μεταλλάξεων, οι οποίες είναι ανησυχητικές επειδή μπορούν να την κάνουν να διαφύγει από την ανοσολογική απάντηση του σώματος και να την καταστήσουν πιο μεταδοτική, λένε νοτιοαφρικανοί επιστήμονες.

The @EU_Commission will propose, in close coordination with Member States, to activate the emergency brake to stop air travel from the southern African region due to the variant of concern B.1.1.529.

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) November 26, 2021

Βρετανία: Το πιο σημαντικό που έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής 

Η Βρετανία ανακοίνωσε σήμερα ότι το νέο στέλεχος του κορωνοϊού που εξαπλώνεται στη Νότια Αφρική θεωρείται από τους επιστήμονες το πιο σημαντικό που έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής και ως εκ τούτου χρειάζεται να εξακριβωθεί αν καθιστά ή όχι αναποτελεσματικά τα εμβόλια.

Υπερασπιζόμενος απαγόρευση στις πτήσεις από τη Νότια Αφρική, τη Ναμίμπια, την Μποτσουάνα, την Ζιμπάμπουε, το Λεσότο και το Εσουατίνι, ο υπουργός Μεταφορών της Βρετανίας Γκραντ Σαπς δήλωσε ότι το δίδαγμα από την COVID-19 είναι ότι η έγκαιρη δράση είναι απαραίτητη.

Η Υπηρεσία Ασφάλειας της Υγείας της Βρετανίας ανακοίνωσε ότι το νέο παραλλαγμένο στέλεχος του κορονοϊού που εντοπίστηκε, το οποίο ονομάζεται B.1.1.529, έχει πρωτεΐνη ακίδα που διαφέρει πάρα πολύ από αυτήν που είχε το αρχικό στέλεχος του νέου κορονοϊού στο οποίο στηρίχθηκαν τα εμβόλια.

“Όπως το περιέγραψαν οι επιστήμονες, (αυτό) είναι το πιο σημαντικό παραλλαγμένο στέλεχος που έχουν συναντήσει μέχρι σήμερα στην έρευνά τους”, σημείωσε ο Σαπς στις δηλώσεις που έκανε στο δίκτυο Sky News.

Αξιωματούχοι συνέστησαν στην βρετανική κυβέρνηση ότι υπάρχει ανάγκη να δράσει άμεσα και προληπτικά στην περίπτωση που οι ανησυχίες για τον αντίκτυπο της νέας παραλλαγής του κορωνοϊού επιβεβαιωθούν, μολονότι μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες για να συγκεντρωθούν όλες οι πληροφορίες που χρειάζονται για τα χαρακτηριστικά της.

Το Βερολίνο θα κηρύξει τη Νότια Αφρική περιοχή παραλλαγής ιού

Η Γερμανία θα κηρύξει σήμερα τη Νότια Αφρική περιοχή παραλλαγής ιού, μετά τον εντοπισμό εκεί της νέας παραλλαγής της Covid-19, δήλωσε πηγή στο υπουργείο Υγείας.

Η απόφαση, η οποία θα τεθεί σε ισχύ από απόψε, θα σημάνει ότι οι αεροπορικές εταιρείες θα επιτραπεί να μεταφέρουν μόνο Γερμανούς από τη Νότια Αφρική στη Γερμανία, σύμφωνα με την πηγή. Οι Γερμανοί που επιστρέφουν, ακόμη κι αυτοί που είναι εμβολιασμένοι, θα πρέπει στη συνέχεια να μείνουν 14 ημέρες σε καραντίνα.

«Αυτή η παραλλαγή, που ανακαλύφθηκε τελευταία, μας ανησυχεί. Γι’ αυτό δραστηριοποιούμαστε εδώ από νωρίς», δήλωσε ο υπουργός Υγείας Γενς Σπαν. «Το τελευταίο που χρειαζόμαστε τώρα είναι να εισαχθεί μια νέα παραλλαγή που προκαλεί ακόμη περισσότερα προβλήματα».

Απαγορευτικό και από Ιταλία, Γαλλία, Ολλανδία, Τσεχία

Η Ιταλία σήμερα απαγόρευσε την είσοδο σε ταξιδιώτες που έχουν επισκεφθεί μια σειρά χωρών από τη νότια περιοχή της Αφρικής, περιλαμβανομένης της Νότιας Αφρικής, κατά τις τελευταίες 14 ημέρες εξαιτίας της εξάπλωσης της νέας παραλλαγής της Covid-19 εκεί.

Ο υπουργός Υγείας της χώρας Ρομπέρτο Σπεράντσα υπέγραψε ένα εκτελεστικό διάταγμα, το οποίο απαγορεύει την είσοδο σε όσους έχουν επισκεφθεί την Νότια Αφρική, το Λεσότο, την Μποτσουάνα, την Ζιμπάμπουε, την Μοζαμβίκη, την Ναμίμπια και το Εσουατίνι κατά τις τελευταίες 14 ημέρες, αναφέρει η ανακοίνωση.

“Οι επιστήμονές μας εξετάζουν την νέα παραλλαγή Β.1.1.529. Στο μεταξύ, θα κινηθούμε με την μεγαλύτερη δυνατή προσοχή”, είπε ο Σπεράντσα.

Και η κυβέρνηση της Ολλανδίας αποφάσισε σήμερα να σταματήσει προσωρινά τις πτήσεις από το νότιο τμήμα της Αφρικής,μετέδωσε το ολλανδικό πρακτορείο ειδήσεων ANP, επικαλούμενο τον υπουργό Υγείας της χώρας.

Επίσης, και η Τσεχική Δημοκρατία απαγόρευσε τα ταξίδια από τη Νότια Αφρική και άλλες αφρικανικές χώρες για να εμποδίσει την εξάπλωση της νέας παραλλαγής, δήλωσε σήμερα ο τσέχος υπουργός Εξωτερικών Γιάκουμπ Κουλχάνεκ.

Η απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ από αύριο, Σάββατο. Ισχύει για πολίτες τρίτων χωρών που έχουν παραμείνει περισσότερο από 12 ώρες τις δύο τελευταίες εβδομάδες στη Νότια Αφρική, τη Ναμίμπια, το Λεσότο, το Εσουατίνι, τη Ζιμπάμπουε, την Μποτσουάνα, τη Μοζαμβίκη και τη Ζάμπια, έγραψε ο Κουλχάνεκ στο Twitter.

Και η Γαλλία αναστέλλει όλες τις πτήσεις από τη νότια περιοχή της Αφρικής για 48 ώρες, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο υπουργός Υγείας Ολιβιέ Βεράν.

Ο Βεράν δήλωσε πως η νέα παραλλαγή δεν έχει ακόμη “διαγνωστεί” στην Ευρώπη και προσέθεσε πως όλοι όσοι επέστρεψαν πρόσφατα από τη νότια περιοχή θα υποβληθούν σε τεστ και θα παρακολουθούνται στενά.

Εξάλλου, ο Γάλλος πρωθυπουργός Ζαν Καστέξ ανέφερε σε ανακοίνωση πως θα διεξαχθούν συζητήσεις “τις επόμενες ώρες” με άλλους ηγέτες της ΕΕ για την απόκριση σε αυτή τη νέα παραλλαγή.

Σύμφωνα με το AFP, oι υπηρεσίες του Γάλλου πρωθυπουργού δήλωσαν πως η χώρα αναστέλλει τις πτήσεις από τη Νότια Αφρική, το Λεσότο, την Μποτσουάνα, τη Ζιμπάμπουε, τη Ναμίμπια και το Εσουατίνι.

Αντίδραση Νότιας Αφρικής

Το υπουργείο Εξωτερικών της Νότιας Αφρικής ανακοίνωσε πως η απόφαση της Βρετανίας να απαγορεύσει τις πτήσεις από τη Νότια Αφρική εξαιτίας του εντοπισμού του νέου παραλλαγμένου στελέχους «φαίνεται πως ήταν εσπευσμένη», καθώς ακόμη και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν έχει συμβουλεύσει μέχρι στιγμής για τα επόμενα βήματα.

Ωστόσο και η Σιγκαπούρη θα περιορίσει τις αφίξεις από τη Νότια Αφρική και τις γειτονικές της χώρες σε μια προσπάθεια να εμποδίσει τη διάδοση του νέου παραλλαγμένου στελέχους, ανακοίνωσε σήμερα το υπουργείο Υγείας της.

Σύμφωνα με το υπουργείο, όλοι όσοι δεν είναι πολίτες ή μόνιμοι κάτοικοι της Σιγκαπούρης και έχουν ταξιδέψει πρόσφατα στην Μποτσουάνα, το Εσουατίνι, το Λεσότο, τη Μοζαμβίκη, τη Ναμίμπια, τη Νότια Αφρική και τη Ζιμπάμπουε, δεν θα μπορούν να εισέρχονται στη Σιγκαπούρη ούτε να μεταβαίνουν σε άλλη χώρα μέσω αυτής.

«Η άμεση ανησυχία μας είναι η ζημιά που η απόφαση αυτή θα προκαλέσει τόσο στις βιομηχανίες του τουρισμού όσο και στις επιχειρήσεις και των δύο χωρών», ανέφερε σε δήλωσή του ο υπουργός Εξωτερικών της Νότιας Αφρικής Ναλέντι Παντόρ.

Η Νότια Αφρική θα έρθει σε επαφή με τις βρετανικές αρχές για να προσπαθήσει να τις κάνει να επανεξετάσουν την απόφασή τους, προστίθεται στη δήλωση.

Η Νότια Αφρική έχει ζητήσει επείγουσα συνεδρίαση σήμερα της ομάδας εργασίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για να εξετάσει τη νέα παραλλαγή.

Πρέπει να ανησυχούμε; Ο Μόσιαλος απαντά

Χρειάζεται συνεχής επιδημιολογική επιτήρηση και απαγόρευση των πτήσεων από ορισμένες χώρες της Αφρικής, μέχρι να έχουμε καλύτερη εικόνα της εξελισσόμενης κατάστασης, αναφέρει σε ανάρτηση του στο Facebook o καθηγητής Πολιτικής της Υγείας Ηλίας Μόσιαλος της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE), αναφερόμενος στην εμφάνιση μιας νέας αφρικανικής παραλλαγής με πολλές μεταλλάξεις.

Επισημαίνει, επίσης, ότι «και σε πολλές άλλες περιπτώσεις είχαμε ανησυχήσει πολύ αλλά τελικά, με εξαίρεση των ‘Αλφα και Δέλτα παραλλαγών, δεν αντιμετωπίσαμε ιδιαίτερα προβλήματα. Όποτε αν η νέα παραλλαγή είναι λίγο πιο επικίνδυνη αλλά λιγότερο μεταδοτική από τη Δέλτα, τότε ίσως να μην υπάρξει ιδιαίτερο πρόβλημα». 

Ο κ. Μόσιαλος αναφέρει ότι πράγματι «υπάρχει ανησυχία διεθνώς για τη νέα παραλλαγή του κορωνοϊού, που την αποκαλούν παραλλαγή Μποτσουάνα, μέχρι να μετονομαστεί και να της αποδοθεί ελληνικό γράμμα. Είναι λάθος βέβαια να την αποκαλούμε παραλλαγή Μποτσουάνα, γιατί ναι μεν η ύπαρξή της ταυτοποιήθηκε στην Μποτσουάνα, αλλά η παραλλαγή μπορεί να ξεκίνησε σε άλλη αφρικανική χώρα».

Υπενθυμίζει ότι είχε «επισημάνει ήδη από τις αρχές της πανδημίας, ότι αν δεν έχουμε μαζικό εμβολιασμό της μεγάλης πλειοψηφίας των κατοίκων του πλανήτη, η πιθανότητα εμφάνισης νέων παραλλαγών ιδιαίτερα σε περιοχές με χαμηλά ποσοστά εμβολιασθέντων θα είναι μεγάλη. Δυστυχώς, στην Αφρική μόνο το 6,5% του πληθυσμού είναι πλήρως εμβολιασμένο».

Τι ξέρουμε μέχρι στιγμής για αυτή την παραλλαγή; Όπως αναφέρει, «είχαμε αρχικά 4 περιπτώσεις στην Μποτσουάνα σε εμβολιασμένους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περισσότερες περιπτώσεις και σε εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους. Δεν ισχύει επίσης αυτό που έγραψαν διάφορα διεθνή μέσα ενημέρωσης ότι οι 4 περιπτώσεις αφορούσαν ασθενείς με HΙV. Το διέψευσε αυτό με ανακοίνωση της η Εθνική Επιτροπή για την αντιμετώπιση της νόσου Covid-19 της Μποτσουάνα. Υπάρχουν επίσης αρκετές περιπτώσεις στη Νότια Αφρική και μια στο Χονγκ Κονγκ που αφορά σε ταξιδιώτη από τη Νότια Αφρική».

Γιατί όμως ανησυχούν οι υγειονομικές Αρχές στην Αφρική και σε άλλες χώρες; Διότι, όπως λέει ο κ. Μόσιαλος, «στη νέα παραλλαγή συνυπάρχουν 32 μεταλλάξεις στην πρωτεΐνη ακίδα του ιού. Επειδή επίσης ανιχνεύθηκε και σε εμβολιασμένους, υπάρχει ανησυχία ότι ίσως τα εμβόλια να μην είναι αποτελεσματικά απέναντι σε αυτή την παραλλαγή. Λοιμώξεις όμως συμβαίνουν σε εμβολιασμένους και με την παραλλαγή Δέλτα. Αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο. Το σημαντικό είναι, εάν η νέα παραλλαγή θα οδηγεί σε σημαντικό αριθμό σοβαρών λοιμώξεων. Ξέρουμε ότι τα εμβόλια είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της Δέλτα και αποτρέπουν τη σοβαρή λοίμωξη στη συντριπτική πλειονότητα των εμβολιασθέντων. Πάρα ταύτα ένα μικρό ποσοστό εμβολιασθέντων, γύρω στο 10-20%, θα νοσήσει ήπια».

Γιατί ανησυχούν επομένως οι υγειονομικές αρχές για τη νέα παραλλαγή; Όπως εξηγεί, «γιατί φοβούνται ότι ο συνδυασμός των 32 μεταλλάξεων ίσως καταστήσει τη νέα παραλλαγή και πιο επικίνδυνη (αύξηση των περιστατικών με βαριά λοίμωξη και αύξηση της θνητότητας) και πιο μεταδοτική».

Τι ξέρουμε μέχρι στιγμής; «Γνωρίζουμε ήδη αρκετές από τις 32 μεταλλάξεις γιατί τις βρήκαμε σε προηγούμενες παραλλαγές. ‘Αρα, γιατί ανησυχούμε τότε; Γιατί υπάρχουν και νέες μεταλλάξεις που συνυπάρχουν με τις ήδη γνωστές. Θα μάθουμε από εργαστηριακά πειράματα αν είναι επικίνδυνη η νέα παραλλαγή; Ίσως, αλλά δεν θα είμαστε απολύτως σίγουροι».

Ο κ. Μόσιαλος επισημαίνει ότι «και τους προηγούμενους μήνες ακούσαμε για άλλες παραλλαγές όπως αυτές της Καλιφόρνια, του Περού (Λάμδα), της Νέας Υόρκης, της Νιγηρίας, της Βραζιλίας, της Νότιας Αφρικής, ακόμα και τη Δέλτα plus». «Η εμφάνισή τους είχε ανησυχήσει τις υγειονομικές Αρχές αρκετά, αλλά ευτυχώς τελικά δεν είχαν καμία σοβαρή υγειονομική επίπτωση. Για ορισμένες από αυτές τα εργαστηριακά ευρήματα έδειχναν ότι είτε θα είναι πιο επικίνδυνες ή ότι θα είχαν πολύ μεγάλη μεταδοτικότητα. Τι έγινε όμως τελικά; Επικράτησε η Δέλτα γιατί μεταδίδεται πολύ πιο εύκολα από τις άλλες παραλλαγές και όχι απλά προσπέρασε, αλλά κυριολεκτικά ‘κατάπιε’ -για να το πω απλά- τους ανταγωνιστές της. Όμως καταγράφεται αύξηση κρουσμάτων στη Νότια Αφρική. Εκεί τι γίνεται με την Δέλτα, θα αναρωτηθεί κάποιος; Ισχύει πως υπάρχει αύξηση. Αλλά μιλάμε για αύξηση σε μια χώρα που είχε μειώσει σημαντικά τη διασπορά της πανδημίας. Όποτε η νέα παραλλαγή ίσως να βρήκε έδαφος να επεκταθεί γιατί δεν κυκλοφορούσε πολύ η Δέλτα. Το ίδιο έγινε και με άλλες παραλλαγές για ένα διάστημα στο παρελθόν, αλλά εξαφανίστηκαν στον ανταγωνισμό με την Δέλτα».

Ο κ. Μόσιαλος καταλήγει λέγοντας ότι «ο ρόλος των υγειονομικών Αρχών και των ειδικών δημόσιας υγείας δεν είναι η δημιουργία πανικού. Ο ρόλος τους έγκειται στην έγκαιρη διαπίστωση των προβλημάτων, την ψύχραιμη ανάλυσή τους με διεπιστημονική προσέγγιση, αλλά και στην έγκαιρη λήψη μέτρων όταν χρειάζονται».

• κορωνοϊός
• μετάλλαξη
• Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
• Ταξιδιωτικοί περιορισμοί