Ναυάγιο στην Πύλο: 17 Έλληνες ακτοφύλακες κατηγορούνται – Αντιμετωπίζουν ποινικές κατηγορίες

Έως και 650 άνθρωποι φοβούνται ότι πνίγηκαν όταν το υπερπλήρες αλιευτικό σκάφος Adriana βυθίστηκε κοντά στην Πύλο, στα ανοικτά των ελληνικών ακτών, τις πρώτες πρωινές ώρες της 14ης Ιουνίου 2023.

Οι επιζώντες δήλωσαν αργότερα στο BBC ότι η ελληνική ακτοφυλακή είχε προκαλέσει την ανατροπή του σκάφους τους σε μια αποτυχημένη προσπάθεια ρυμούλκησης και στη συνέχεια αποσιώπησε τους μάρτυρες.

«Μας πήρε δύο χρόνια μόνο και μόνο για να έρθουν αυτές οι κατηγορίες, παρόλο που τόσοι πολλοί άνθρωποι ήταν μάρτυρες αυτού που συνέβη», δήλωσε ένας από τους επιζώντες τη Δευτέρα. Οι ελληνικές Αρχές πάντα αρνούνταν τους ισχυρισμούς εναντίον τους.

Ο αντεισαγγελέας του Ναυτοδικείου Πειραιά έκρινε ότι 17 μέλη του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής πρέπει να αντιμετωπίσουν ποινικές κατηγορίες.

Μεταξύ αυτών είναι και ο κυβερνήτης του πλοίου του λιμενικού, του LS-920, ο οποίος κατηγορείται για «πρόκληση ναυαγίου» που οδήγησε στο θάνατο «τουλάχιστον 82 ανθρώπων».

Αυτό αντιστοιχεί στον αριθμό των σορών που ανασύρθηκαν, αν και πιστεύεται ότι πνίγηκαν επιπλέον 500 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών που βρίσκονταν όλοι κάτω από το κατάστρωμα. Η καταστροφή συνέβη σε διεθνή ύδατα, αλλά εντός της ζώνης διάσωσης της Ελλάδας.

Ο τότε αρχηγός του Λιμενικού Σώματος και ο επόπτης του Εθνικού Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης στον Πειραιά είναι μεταξύ των τεσσάρων αξιωματούχων που κατηγορούνται για «έκθεση άλλων σε κίνδυνο».

Ο καπετάνιος του LS-920 κατηγορείται επίσης για «επικίνδυνη παρέμβαση στη θαλάσσια μεταφορά» καθώς και για «παράλειψη παροχής βοήθειας» στο σκάφος των μεταναστών. Το πλήρωμα του πλοίου κατηγορείται για «απλή συνέργεια» σε όλες τις πράξεις που φέρεται να διέπραξε ο καπετάνιος.

Αμφιβολίες για τον απολογισμό των Ελλήνων αξιωματούχων

Ένα πλοίο του λιμενικού παρακολουθούσε το Adriana για 15 ώρες πριν βυθιστεί, το οποίο είχε αναχωρήσει από τη Λιβύη με προορισμό την Ιταλία, με επιβάτες περίπου 750 άτομα στο πλοίο. Μόνο 104 από αυτούς είναι γνωστό ότι επέζησαν.

Ερευνούμε από την ημέρα της καταστροφής και μια σειρά από ευρήματα μας έχουν δημιουργήσει σοβαρές αμφιβολίες για την επίσημη ελληνική εκδοχή των γεγονότων.

Μέσα σε μια εβδομάδα, αποκτήσαμε ναυτιλιακά δεδομένα που αμφισβητούσαν τον ισχυρισμό ότι το σκάφος των μεταναστών δεν αντιμετώπιζε πρόβλημα και επομένως δεν χρειαζόταν να διασωθεί. Ένα μήνα αργότερα, οι επιζώντες μας είπαν ότι το Λιμενικό είχε προκαλέσει τη βύθιση του σκάφους τους, σε μια καταστροφική προσπάθεια ρυμούλκησης και στη συνέχεια ανάγκασε τους μάρτυρες να σιωπήσουν.

Πέρυσι, μια υπόθεση εναντίον εννέα Αιγυπτίων απορρίφθηκε, εν μέσω ισχυρισμών ότι είχαν γίνει αποδιοπομπαίοι τράγοι από τις ελληνικές Αρχές. Νωρίτερα φέτος, εμφανίστηκαν ηχητικές καταγραφές που αμφισβητούσαν περαιτέρω την επίσημη ελληνική εκδοχή των γεγονότων.

Οι επιζώντες της Συρίας αισθάνονται «δικαιωμένοι»

Ρεππόρτερ του BBC συναντήθηκαν με Σύρους πρόσφυγες, τους οποίους ονόμασαν «Ahmad» και «Musaab» για να προστατεύσουν την ταυτότητά τους, ένα μήνα μετά την καταστροφή. Είπαν ότι ο καθένας τους πλήρωσε 4.500 δολάρια (3.480 λίρες) για μια θέση στο πλοίο.

Ο μικρότερος αδελφός του Ahmad -ένας Σύρος που ζει τώρα στη Γερμανία- ήταν επίσης στο πλοίο και δεν επέζησε. Ο Musaab περιέγραψε τη στιγμή που -όπως ισχυρίστηκε- οι Έλληνες λιμενικοί προκάλεσαν τη βύθιση του σκάφους τους.

«Προσάρμοσαν ένα σχοινί από τα αριστερά», είπε. «Όλοι μετακινήθηκαν στη δεξιά πλευρά της βάρκας μας για να την ισορροπήσουν. Το ελληνικό σκάφος απομακρύνθηκε γρήγορα, με αποτέλεσμα το σκάφος μας να αναποδογυρίσει. Συνέχισαν να το σέρνουν για αρκετή απόσταση».

Οι άνδρες ισχυρίστηκαν ότι μόλις βγήκαν στη στεριά, στο λιμάνι της Καλαμάτας, η ακτοφυλακή είπε στους επιζώντες να «το βουλώσουν» όταν άρχισαν να μιλούν για το πώς οι ελληνικές Αρχές προκάλεσαν την καταστροφή.

«Όταν οι άνθρωποι απάντησαν λέγοντας ότι η ελληνική ακτοφυλακή ήταν η αιτία, ο αξιωματούχος που ήταν υπεύθυνος για την ανάκριση, ζήτησε από τον διερμηνέα να πει στον ερωτώμενο να σταματήσει να μιλάει», δήλωσε ο Ahmad. Είπε ότι οι αξιωματούχοι φώναξαν: «Επιβίωσες από τον θάνατο. Σταματήστε να μιλάτε για το περιστατικό. Μην κάνετε άλλες ερωτήσεις σχετικά με αυτό».

Ο Ahmad δήλωσε επίσης ότι αισθάνθηκε δικαιωμένος από τις κατηγορίες που του απαγγέλθηκαν. «Είμαι πολύ χαρούμενος που τελικά θα λογοδοτήσουν για όλα όσα διέπραξαν, αλλά μέχρι να τους δω στη φυλακή δεν έχει γίνει ακόμη τίποτα», είπε. «Για να είμαι ειλικρινής, το ελληνικό νομικό σύστημα είναι πολύ αναξιόπιστο».

Η νομική ομάδα για τα θύματα καλωσορίζει τις κατηγορίες

Η κοινή νομική ομάδα που εκπροσωπεί επιζώντες και θύματα της καταστροφής δήλωσε ότι η απόφαση να ασκηθεί δίωξη κατά των 17 λιμενικών αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προς την κατεύθυνση της απονομής δικαιοσύνης.

Σε δήλωσή της ανέφερε: «Η ομάδα των δικηγόρων που εκπροσωπούνται από τους κατηγορούμενους είναι η καλύτερη δυνατή λύση: «Σχεδόν δύο χρόνια μετά το ναυάγιο της Πύλου, η άσκηση ποινικής δίωξης και η παραπομπή σε κύρια ανάκριση για κακουργήματα 17 μελών του Λιμενικού Σώματος, μεταξύ των οποίων και ανώτερων αξιωματικών της ηγεσίας του, αποτελεί ουσιαστική και αυτονόητη εξέλιξη στην πορεία δικαίωσης των θυμάτων και απονομής δικαιοσύνης».

Εξυπακούεται ότι οι 17 άνδρες στους οποίους έχουν πλέον απαγγελθεί κατηγορίες θα εξεταστούν τις επόμενες εβδομάδες από τον αντεισαγγελέα του Ναυτοδικείου Πειραιά. Το δικαστήριο θα αποφασίσει στη συνέχεια αν θα τους στείλει σε πλήρη δίκη ή θα απορρίψει τις κατηγορίες. Δεν είναι άμεσα σαφές ποια ποινή θα μπορούσε να επιβληθεί στους λιμενικούς αν κριθούν ένοχοι.

Η Ελλάδα έχει δηλώσει στο παρελθόν στο BBC ότι το Λιμενικό Σώμα της σέβεται πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα και ότι έχει διασώσει περισσότερους από 250.000 ανθρώπους στη θάλασσα την τελευταία δεκαετία.

• δίκη
• Λιμενικό Σώμα
• ναυάγιο στην Πύλο