Ο εθνικός συνθέτης της Ρωσίας ήταν gay

Είναι απίστευτο, πόσο οι προκαταλήψεις και η συντηρητική & υποκριτική κοινωνία μπορούν να καταστρέψουν την ζωή κάποιου ανθρώπου, ο οποίος είναι διαφορετικός. Ο εθνικός συνθέτης της Ρωσίας, η μουσική μεγαλοφυΐα που ονομάζεται Pyotr Ilyich Tchaikovsky, πριν καν ανακαλύψει την έλξη του για το ίδιο φύλο, ήταν ένα παιδί φοβισμένο με μια αρρωστημένη προσκόλληση στην μητέρα του.

Ποιος ήταν ο Pyotr Ilyich Tchaikovsky

Ο Τσαϊκόφσκι σύμφωνα με το Γρηγοριανό ημερολόγιο, γεννήθηκε 7 Μαΐου 1840, σε μια μεσοαστική οικογένεια. Παρ’ ότι από μικρός έδειξε ότι είχε ταλέντο στην μουσική, οι γονείς του φρόντισαν να λάβει εκπαίδευση που τον προετοίμασε για δημόσιο υπάλληλο. Όμως πηγαίνοντας ενάντια στις επιθυμίες της οικογένειάς του αποφάσισε να ακολουθήσει τελικά σταδιοδρομία στη μουσική.

Σε μικρή ηλικία, η οικογένειά του καταστράφηκε οικονομικά. Εξαιρετικά ευαίσθητος και εσωστρεφής, προσκολλήθηκε νευρωτικά στη μητέρα του. Ο θάνατός της από χολέρα όταν ήταν 14 ετών ήταν ένα τραύμα που ποτέ δεν μπόρεσε να ξεπεράσει ποτέ. Μετά το σχολείο, φοίτησε στην Αυτοκρατορική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης που προετοίμαζε τους αξιωματούχους της τσαρικής αυτοκρατορίας. Στη σχολή φοιτούσαν μόνο αγόρια και οι σεξουαλικοί πειραματισμοί μεταξύ τους ήταν πολύ συνηθισμένοι. Σε αυτή την ηλικία ο Τσαϊκόφσκι αρχίζει για πρώτη φορά να συνειδητοποιεί την έλξη του προς το ίδιο φύλο, γεγονός που λέγεται ότι του προκαλεί απέχθεια για τον ίδιο του τον εαυτό.

Παρακολουθώντας μια παράσταση Μότσαρτ, ο Τσαϊκόφσκι αποφασίζει να ακολουθήσει μουσική καριέρα και γράφεται στο ωδείο της Αγίας Πετρούπολης, στο Saint Petersburg Conservatory. Στη συνέχεια μετακομίζει στην πολύ λιγότερο καλλιεργημένη ατμόσφαιρα της Μόσχας όπου όμως γνωρίζει τις πρώτες μεγάλες επιτυχίες του.

Έρωτες και μουσική

Το 1869 σε ηλικία 29 ετών, ερωτεύεται τον ‘Εντουαρτ Ζακ, έναν 15χρονο μαθητή, και τα αισθήματά του για τον Ζακ θεωρούνται η πηγή έμπνευσης για το ερωτικό θέμα του έργου του «Ρωμαίος και Ιουλιέτα». Ο Ζακ ήταν ο μεγάλος έρωτας της ζωής του και η αυτοκτονία του σε ηλικία 19 ετών τον συντρίβει. 14 χρόνια αργότερα γράφει στο ημερολόγιό του πόσο του λείπει, πόσο κλαίει ακόμα γι’ αυτόν και πως δεν έχει αγαπήσει κανένα περισσότερο.

Ο Τσαϊκόφσκι στρέφεται στην τέχνη όπου παραμένει εξαιρετικά παραγωγικός παρά τις νευρώσεις και τις κρίσεις κατάθλιψης. Στον κόσμο της μουσικής βρίσκει μια διέξοδο για την προσωπική του έκφραση την οποία ίσως να μην είχε ανακαλύψει αν δεν αισθανόταν τόσο αποξενωμένος από τον κοινωνικό του περίγυρο. Σε μια επιστολή του θα εξομολογηθεί στον επίσης gay μικρότερο αδελφό του Modest, ότι οι ομοφυλοφιλικές του προτιμήσεις… “δημιουργούν ένα αγεφύρωτο χάσμα ανάμεσα σε μένα και τους υπόλοιπους ανθρώπους. Σφραγίζουν το χαρακτήρα μου με μία αίσθηση αποξένωσης, έναν τρόμο απέναντι στους άλλους, υπερβολική συστολή και καχυποψία… όλα αυτά με κάνουν ολοένα και πιο αντικοινωνικό”.

Οι εραστές

Οι κατά καιρούς εραστές του ήταν νεαροί άντρες από κάθε κοινωνική τάξη. Είχε κάνει σχέσεις με αριστοκράτες, μπάτλερ, καλλιτέχνες μέχρι και με τον ανιψιό του. Οι ερωτικές επιστολές που βρέθηκαν ήταν με τους:

1. Aleksey Nikolayevich Apukhtin, έναν μαθητή του γύρω στο 1867-70.
2. Vladimir Shilovsky, ένας πλούσιος νεαρός που τον ερωτεύτηκε την περίοδο 1868-72.
3. Alexei Sofronov, ο μπάτλερ του που ήταν μαζί από το 1872 μέχρι το τέλος της ζωής του.
4. Eduard Zak, μαθητής του που αυτοκτόνησε το 1873.
5. Joseph Kotek
6. Vladimir Davidov. Ανιψιός του -δεύτερος γιος της αδελφής του Αλεξάνδρας στον οποίο αφιέρωσε την Symphonie Pathétique (1893),
7. Vassily Sapelnikov, νεαρός πιανίστας

Και διάφοροι άλλοι, με τους οποίους δεν διατηρούσε αλληλογραφία.

Ο γάμος και ο «περίεργος» θάνατος

Πιστεύοντας ότι μέσω του γάμου μπορεί να “θεραπεύσει” την ομοφυλοφιλία του, ο Τσαϊκόφσκι παντρεύεται το 1877 κάποια Αντονίνα Ιβάνοβνα Μιλιούκοβα. Ο γάμος του καταλήγει σε καταστροφή, η γυναίκα του μπαίνει σε άσυλο και ο ίδιος οδηγείται σε απόπειρα αυτοκτονίας.

Παρά τις περιπέτειες της προσωπικής του ζωής η καλλιτεχνική του φήμη μεγαλώνει. Συνθέτει τα πιο διάσημα μπαλέτα του (όπως η “Λίμνη των Κύκνων” και ο “Καρυοθράυστης”) και περιοδεύει στην Ευρώπη και την Αμερική. Οι καταθλιπτικές του κρίσεις παραμένουν – όπως και ο τρόμος ότι η ομοφυλοφιλία του ανά πάσα στιγμή μπορεί να αποκαλυφθεί. Το τελευταίο του έργο, η «Συμφωνία αρ.6» (“Παθητική”) κάνει την πρεμιέρα του στη Αγία Πετρούπολη στις 28 Οκτωβρίου 1893. Μία εβδομάδα αργότερα, στις 6 Νοεμβρίου ο συνθέτης αφήνει την τελευταία του πνοή.

Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή πεθαίνει από το μικρόβιο της χολέρας που κόλλησε καταναλώνοντας μολυσμένο νερό. Από την πρώτη στιγμή όμως οι περίεργες συνθήκες του θανάτου του και η εξαιρετικά ταχεία κατάληξη της ασθένειάς του δημιουργούν ένα όργιο φημών σχετικά με τις πραγματικές αιτίες. Οι ειδικοί έχουν καταλήξει ότι ο μεγάλος συνθέτης αναγκάστηκε μετά από ένα άτυπο “δικαστήριο τιμής” που αποτελούσαν νομικοί και αξιωματούχοι, να αυτοκτονήσει πίνοντας καθημερινά μικρές δόσεις αρσενικού. Η ουσία επιλέχτηκε καθώς τα συμπτώματα της δηλητηρίασης (διάρροια, εμετοί, αφυδάτωση και τελικά θάνατος από νεφρική ανεπάρκεια μετά από 3-4 μέρες) θυμίζουν τα συμπτώματα της χολέρας. Ο Τσαϊκόφσκι προτίμησε έναν τόσο βασανιστικό θάνατο από την περιθωριοποίηση και τον κοινωνικό εξοστρακισμό.

Τα τελευταία έργα του Τσαϊκόφσκι φανερώνουν μια ωριμότητα που συναρπάζει. Κανείς δεν ξέρει πόσα θα μπορούσε να είχε προσφέρει ακόμα στον κόσμο της μουσικής αν δεν έπεφτε θύμα των προκαταλήψεων και του τρόμου της αποκάλυψης.

• Τσαϊκόφσκι