Ο Κόλπος στο «κόκκινο» μετά τα πλήγματα στο Ιράν: Η Τεχεράνη ανοίγει μέτωπα σε βάσεις και «κόμβους» – Το μεγάλο ρίσκο της κλιμάκωσης

Το ντόμινο που πυροδότησε η κοινή στρατιωτική επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν δείχνει να μπαίνει σε φάση χωρίς εύκολη «επιστροφή». Η Ουάσινγκτον έχει βαφτίσει τη δική της επιχείρηση ως Operation “Epic Fury”, ενώ το Ισραήλ ανακοίνωσε δική του ονομασία για την εκστρατεία, εντείνοντας το μήνυμα ότι πρόκειται για ευρύτερη και όχι «μεμονωμένη» δράση.

Η Τεχεράνη «καίει» τον Κόλπο

Η ιρανική απάντηση δεν περιορίστηκε σε έναν άξονα. Αντίθετα, η Τεχεράνη εμφανίζεται να επιλέγει ένα σχήμα πολλαπλών πιέσεων με στόχο την αμερικανική παρουσία και τις συμμαχικές της υποδομές στον Περσικό Κόλπο, αλλά και το αίσθημα ασφάλειας των κρατών που φιλοξενούν βάσεις ή λειτουργούν ως στρατηγικοί κόμβοι.

Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι χώρες του Κόλπου ενεργοποίησαν προειδοποιήσεις προς πολίτες και ταξιδιώτες, ενώ από διεθνείς κυβερνήσεις εκδόθηκαν οδηγίες «shelter in place» (παραμονή σε ασφαλές σημείο) λόγω φόβων για νέους γύρους επιθέσεων.

Τραμπ για πλήγματα στο Ιράν: «Μπορεί να χάσουμε Αμερικανούς» – «Μείζονες επιχειρήσεις μάχης», δε θα υπάρξει νέο διάγγελμα

Πού «δείχνει» να στόχευσε το Ιράν

Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα από διεθνείς μεταδόσεις και μαρτυρίες, η εικόνα που σχηματίζεται είναι ότι η ιρανική στρατηγική επιδιώκει να υπογραμμίσει πως ολόκληρη η αρχιτεκτονική βάσεων–διαδρόμων–ενέργειας στην περιοχή είναι ευάλωτη.

• Κατάρ / Ντόχα – Al-Udeid: Η βάση θεωρείται κρίσιμος κόμβος αμερικανικών επιχειρήσεων στην περιοχή. Στο Κατάρ υπήρξαν αναφορές για επιθέσεις/αναχαιτίσεις και κινητοποίηση μέτρων ασφαλείας.

• Μπαχρέιν – έδρα 5ου Στόλου: Η Μανάμα και η περιοχή όπου βρίσκονται αμερικανικές εγκαταστάσεις μπήκαν στο επίκεντρο αναφορών για πλήγματα/καπνό/εκρήξεις, με τις αρχές να καλούν σε άμεση μετακίνηση σε ασφαλή σημεία.

• ΗΑΕ – Ντουμπάι / Άμπου Ντάμπι: Η επιλογή στόχευσης σε κράτη που λειτουργούν ως «οικονομικές βιτρίνες» του Κόλπου ανεβάζει δραματικά το πολιτικό κόστος: ο τουρισμός, οι αγορές, οι αερομεταφορές και η εικόνα της «ασφαλούς ουδετερότητας» δοκιμάζονται.

• Κουβέιτ / Ιράκ / Σαουδική Αραβία: Υπάρχουν επίσης αναφορές για ευρύτερη κινητοποίηση και επιθέσεις/ανταποδόσεις σε πολλαπλά σημεία της περιοχής, στοιχείο που ενισχύει τον φόβο γενικευμένης περιφερειακής ανάφλεξης.

Οι αριθμοί και η «ομίχλη» του πολέμου

Οι Φρουροί της Επανάστασης προβάλλουν ισχυρισμούς για χτυπήματα σε δεκάδες στόχους και υψηλό αριθμό απωλειών. Ωστόσο, τέτοιοι ισχυρισμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές ή από επίσημες αμερικανικές ανακοινώσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, το βασικό στοιχείο είναι η «ομίχλη» των πρώτων ωρών: υπερβολές, πληροφοριακές επιχειρήσεις, αντιφατικές αναφορές. (Τα κράτη τείνουν να υποβαθμίζουν απώλειες, ενώ οι αντίπαλοι να τις μεγιστοποιούν.)

Το πραγματικό διακύβευμα: ενέργεια, θαλάσσιοι διάδρομοι, Ορμούζ

Πέρα από το καθαρά στρατιωτικό σκέλος, το μεγαλύτερο ρίσκο είναι η μεταφορά της σύγκρουσης στο επίπεδο των ενεργειακών αρτηριών. Ο Κόλπος δεν είναι μόνο «πεδίο βάσεων»· είναι και πεδίο ναυσιπλοΐας, ασφάλισης, εφοδιαστικής αλυσίδας. Η παραμικρή αίσθηση ότι απειλείται η ομαλή ροή πετρελαίου/αερίου αρκεί για να τροφοδοτήσει διεθνή αναταραχή και αγορές σε κατάσταση πανικού.

«Αναμμένα κάρβουνα» η διεθνής κοινότητα

Από τις πρώτες ώρες, οι διεθνείς αντιδράσεις κινούνται σε δύο γραμμές:

1. Καταδίκες/ανησυχία για τον κίνδυνο γενικευμένου πολέμου και

2. Κλήσεις σε αποκλιμάκωση και επιστροφή σε δίαυλους διπλωματίας.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο «ποιος χτύπησε τι», αλλά αν υπάρχει μηχανισμός φρένου πριν ο Κόλπος –και μαζί του η παγκόσμια οικονομία– περάσει σε μια νέα, παρατεταμένη περίοδο αστάθειας.

• ΗΠΑ
• Ιράν
• Ισραήλ
• Κατάρ
• Ντόχα
• Περσικός Κόλπος