Ουκρανία: Στερεύουν οι Patriot και ανοίγει «τρύπα» στην αεράμυνα – Η Μόσχα πιέζει εκεί που πονά περισσότερο το Κίεβο

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει πλέον η Ουκρανία δεν βρίσκεται απαραίτητα στην πρώτη γραμμή του μετώπου, αλλά στους εκτοξευτές των συστημάτων αεράμυνας.

Τα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης για τα αμερικανικά Patriot έχουν περιοριστεί δραματικά, την ώρα που η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον ουκρανικών πόλεων και κρίσιμων υποδομών.

Στις αρχές Αυγούστου η έλλειψη έγινε ορατή με τον πιο σκληρό τρόπο. Σε μεγάλες ρωσικές επιθέσεις εναντίον του Κιέβου, η ουκρανική αεράμυνα δεν κατάφερε να αναχαιτίσει βαλλιστικούς πυραύλους, καθώς οι διαθέσιμοι πύραυλοι για τους Patriot είχαν εξαντληθεί ή είχαν περιοριστεί σε κρίσιμα επίπεδα.

Ρωσικές υπηρεσίες: «Δεκάδες έως εκατοντάδες Γάλλοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί στην Ουκρανία» – Τι απαντά το Παρίσι

Η «αχίλλειος πτέρνα» της ουκρανικής άμυνας

Η Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε μία από τις αποτελεσματικότερες χώρες στον κόσμο στην αντιμετώπιση drones, χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικό πόλεμο, κινητές ομάδες, αντιαεροπορικά πυροβόλα και φθηνούς αναχαιτιστές.

Οι βαλλιστικοί πύραυλοι, όμως, αποτελούν εντελώς διαφορετικό πρόβλημα.

Τα Patriot – και σε μικρότερο βαθμό τα γαλλοϊταλικά SAMP/T – είναι από τα ελάχιστα δυτικά συστήματα που διαθέτει το Κίεβο και μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά βαλλιστικούς πυραύλους όπως οι ρωσικοί Iskander.

Όταν οι πύραυλοι αναχαίτισης τελειώνουν, ακόμη και ένας πλήρως λειτουργικός εκτοξευτής Patriot μετατρέπεται ουσιαστικά σε ακριβό σύστημα χωρίς πυρομαχικά.

Οι επιθέσεις της 5ης και 8ης Αυγούστου αποκάλυψαν το πρόβλημα

Σύμφωνα με τους Financial Times, στις 5 Αυγούστου και ξανά τρεις ημέρες αργότερα, ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι έφτασαν στους στόχους τους χωρίς να αναχαιτιστούν από Patriot.

Η κατάσταση θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνη ενόψει του χειμώνα, καθώς η Μόσχα έχει δείξει τα προηγούμενα χρόνια ότι χρησιμοποιεί τις μαζικές αεροπορικές επιθέσεις για να πλήττει ενεργειακές εγκαταστάσεις, ηλεκτρικά δίκτυα και υποδομές θέρμανσης.

Το Κίεβο εκτιμά ότι θα χρειαστεί περίπου 300 πυραύλους PAC-3 ώστε να διαθέτει επαρκές απόθεμα απέναντι σε μια νέα μεγάλη ρωσική χειμερινή εκστρατεία.

Ζελένσκι: «Ακόμη και το 5% των αμερικανικών αποθεμάτων θα μας βοηθούσε»

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επανέλθει επανειλημμένα στο ζήτημα, ζητώντας από τις ΗΠΑ να απελευθερώσουν περισσότερους πυραύλους Patriot.

Μετά τη ρωσική επίθεση στο Ισμαήλ στις 13 Αυγούστου, υποστήριξε ότι ακόμη και το 5% των αμερικανικών αποθεμάτων θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την προστασία των ουκρανικών πόλεων, ενώ με το 10% η χώρα θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να αντιμετωπίσει το σύνολο των ρωσικών βαλλιστικών επιθέσεων.

Το αίτημα, ωστόσο, προσκρούει σε ένα πρόβλημα που πλέον δεν αφορά μόνο την Ουκρανία.

Οι Patriot αρχίζουν να λείπουν σχεδόν από όλους.

Η Μέση Ανατολή άδειασε τις αμερικανικές αποθήκες

Ο πόλεμος με το Ιράν προκάλεσε τεράστια κατανάλωση αντιαεροπορικών πυραύλων από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στον Περσικό Κόλπο.

Σύμφωνα με στοιχεία του CSIS που επικαλείται το Reuters, από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν περίπου το 65% των αποθεμάτων τους σε αναχαιτιστές Patriot, με το διαθέσιμο απόθεμα να εκτιμάται πλέον σε λιγότερους από 850 πυραύλους.

Την ίδια στιγμή, χώρες του Κόλπου έχουν επίσης εξαντλήσει μεγάλο μέρος των δικών τους αποθεμάτων, ενώ αρκετά ευρωπαϊκά κράτη είναι απρόθυμα να παραδώσουν περισσότερους πυραύλους στην Ουκρανία, καθώς φοβούνται ότι θα αποδυναμώσουν τη δική τους εθνική αεράμυνα.

Ένας Patriot κοστίζει έως 5 εκατ. δολάρια

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι και βιομηχανικό.

Ένας σύγχρονος αναχαιτιστής PAC-3 MSE κοστίζει περίπου 4 έως 5 εκατ. δολάρια, ενώ η κατασκευή του απαιτεί εξειδικευμένα εξαρτήματα, κινητήρες και γραμμές παραγωγής που δεν μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή από τη μια ημέρα στην άλλη.

Η παγκόσμια ζήτηση έχει εκτοξευθεί, καθώς 19 χώρες διαθέτουν σήμερα Patriot και πολλές από αυτές προσπαθούν ταυτόχρονα να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους.

Έτσι, η Ουκρανία βρίσκεται να ανταγωνίζεται για τους ίδιους πυραύλους με τις ΗΠΑ, ευρωπαϊκές χώρες, την Ιαπωνία και κράτη του Κόλπου.

Συμβόλαιο 58,6 δισ. δολαρίων για περισσότερους πυραύλους

Η Ουάσιγκτον έχει ήδη αναγνωρίσει το πρόβλημα.

Ο αμερικανικός στρατός υπέγραψε με τη Lockheed Martin πολυετή συμφωνία αξίας έως 58,6 δισ. δολαρίωνγια την παραγωγή πυραύλων Patriot έως το 2032, ενώ παράλληλα υπογράφηκε συμφωνία άνω των 3 δισ. δολαρίων για την αύξηση της παραγωγής κρίσιμων εξαρτημάτων για Patriot και THAAD.

Η αύξηση της παραγωγής, όμως, δεν λύνει το άμεσο πρόβλημα του Κιέβου.

Οι νέες γραμμές χρειάζονται χρόνο για να φτάσουν στην πλήρη δυναμικότητά τους και η Ουκρανία χρειάζεται πυραύλους πριν από τον επόμενο χειμώνα, όχι σε δύο ή τρία χρόνια.

Το μπρος-πίσω του Τραμπ για την παραγωγή στην Ουκρανία

Μια πιθανή διέξοδος εμφανίστηκε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιτρέψουν στην Ουκρανία να κατασκευάζει πυραύλους Patriot με αμερικανική άδεια.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος υπαναχώρησε, λέγοντας ότι δεν έχει υπάρξει ακόμη συμφωνία και ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική στη μεταφορά τόσο προηγμένης στρατιωτικής τεχνολογίας.

Οι συζητήσεις πάντως συνεχίζονται και ένα από τα σενάρια προβλέπει την παραγωγή ορισμένων εξαρτημάτων στην Ουκρανία και την τελική συναρμολόγηση αλλού στην Ευρώπη.

Η Μόσχα βλέπει το κενό και επιτίθεται

Για τη Ρωσία, η έλλειψη Patriot δημιουργεί ένα σαφές επιχειρησιακό παράθυρο ευκαιρίας.

Οι τελευταίες επιθέσεις δείχνουν ότι η Μόσχα αυξάνει τη χρήση βαλλιστικών πυραύλων ακριβώς επειδή γνωρίζει πόσο περιορισμένες είναι οι δυνατότητες αναχαίτισής τους.

Στις 5 Αυγούστου, σε μεγάλη επίθεση στο Κίεβο και την περιφέρειά του, σκοτώθηκαν τουλάχιστον 17 άνθρωποι, ενώ η ουκρανική αεράμυνα δεν κατάφερε να καταρρίψει κανέναν από τους βαλλιστικούς πυραύλους της επίθεσης.

Παράλληλα, η Ρωσία χρησιμοποιεί πλέον και βορειοκορεατικούς βαλλιστικούς πυραύλους, σύμφωνα με τις ουκρανικές Αρχές, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα πίεσης στην ήδη καταπονημένη αεράμυνα.

Το στοίχημα του χειμώνα

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον εάν η Ουκρανία διαθέτει Patriot.

Διαθέτει.

Το ερώτημα είναι πόσους πυραύλους μπορεί να βάλει μέσα στους εκτοξευτές όταν αρχίσει η επόμενη μεγάλη ρωσική επίθεση.

Η Ουκρανία μπορεί να αντιμετωπίζει μεγάλο μέρος των drones με φθηνότερα μέσα. Μπορεί να αναπτύσσει δικά της συστήματα και να χτυπά ρωσικές βάσεις και εργοστάσια σε μεγάλο βάθος.

Απέναντι όμως στους βαλλιστικούς πυραύλους, παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από μια μικρή κατηγορία δυτικών όπλων των οποίων η παγκόσμια προσφορά δεν επαρκεί πλέον για τη ζήτηση.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται σήμερα η «αχίλλειος πτέρνα» της ουκρανικής άμυνας.

Δεν είναι ότι οι Patriot σταμάτησαν να λειτουργούν.

Είναι ότι υπάρχει κίνδυνος να μην έχουν τι να εκτοξεύσουν.

• Patriot
• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Κίεβο
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ουκρανία
• Ρωσία