«Παγωμένα» ρωσικά δισ, αγωγές και «θολό» νομικό πεδίο-Το Euroclear–gate και η επόμενη μέρα για την Ουκρανία

Ενώ στην Αθήνα καλλιεργείται ένα κλίμα «δικαίωσης» μετά την εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη στην προεδρία του Eurogroup, στις Βρυξέλλες εξελίσσεται ένα πολύ πιο σκληρό και επικίνδυνα σύνθετο παιχνίδι ισχύος: η ΕΕ εξετάζει εάν και πώς θα αξιοποιήσει περίπου 210 δισ. ευρώ παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων για να στηρίξει οικονομικά την Ουκρανία, με το μεγαλύτερο κομμάτι (περίπου 185 δισ.) να βρίσκεται στην Euroclear στις Βρυξέλλες.

Η Μόσχα, από την πλευρά της, δεν το αντιμετωπίζει ως «τεχνική λύση» αλλά ως κλοπή – και περνά στην αντεπίθεση με νομικά και οικονομικά εργαλεία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη απορρίψει ως «αβάσιμη» και «κερδοσκοπική» τη ρωσική αγωγή κατά της Euroclear, όμως το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: ακόμη κι αν τα ευρωπαϊκά δικαστήρια δεν αναγνωρίσουν ρωσικές αποφάσεις, η Ρωσία μπορεί να επιχειρήσει να πιέσει μέσω τρίτων δικαιοδοσιών και με αντίμετρα κατά ευρωπαϊκών συμφερόντων.

Εδώ ακριβώς μπαίνει η διάκριση ανάμεσα στους «συνετούς» και τους «ασυνετούς» – όχι ως ηθικό δίπολο, αλλά ως πολιτική στάση.

Οι συνετοί στην Ευρώπη βλέπουν ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο «να βρούμε λεφτά για την Ουκρανία», αλλά να μη διαλύσουμε στην πορεία την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής δικαιοδοσίας, να μην ανοίξουμε ρωγμές στο καθεστώς προστασίας περιουσίας/θεματοφυλακής και να μη μετατρέψουμε την Euroclear σε μόνιμο στόχο αντιποίνων. Γι’ αυτό και το debate μεταφέρεται σε λύσεις που πατούν σε πιο «νομικά θωρακισμένα» σχήματα (π.χ. δάνεια, εγγυήσεις, χρήση εσόδων/τόκων αντί για κεφάλαιο), με την ΕΕ να καλείται να αποφασίσει σε συγκεκριμένο πολιτικό χρόνο.

Πολάκης εναντίον Παπαθανάση για Πιερρακάκη και Eurogroup: «Πιο μισητός κι από τον Ντάισελμπλουμ» – «Εσείς χειροκροτούσατε Βαρουφάκη»

Οι ασυνετοι (και εντός και εκτός Ελλάδας) φέρονται σαν να υπάρχει ένα κουμπί που γράφει «παγωμένα ρωσικά χρήματα → Ουκρανία → τέλος». Μόνο που εδώ έχουμε ένα ναρκοπέδιο: κυριαρχικά περιουσιακά στοιχεία, θεματοφύλακες, αγωγές, ανταποδοτικές κατασχέσεις, χώρες-ενδιάμεσους και μια αγορά που λειτουργεί πάνω στην εμπιστοσύνη ότι οι κανόνες δεν αλλάζουν απολύτως κατά το δοκούν. Αν σπάσει αυτή η εμπιστοσύνη, ο λογαριασμός δεν έρχεται με τη μορφή «ηθικής κριτικής», αλλά ως χρηματοοικονομικό ρίσκο που μεταφράζεται σε κόστος, αβεβαιότητα και πολιτικές παρενέργειες.

Σε αυτό το πλαίσιο, η εκλογή Πιερρακάκη στο Eurogroup είναι πράγματι μια θεσμική αναβάθμιση και πολιτικό κεφάλαιο για τη χώρα, όμως δεν είναι «μαγικό ραβδί» που απλοποιεί την ευρωπαϊκή γεωοικονομία – ειδικά όταν το πραγματικό μέτωπο βρίσκεται στη διασταύρωση δικαίου–κυρώσεων–αγορών–αντιποίνων.

Η Μόσχα αξιώνει 230 δισ. δολάρια από τη βελγική Euroclear

Το συμπέρασμα; Το «πανηγύρι» είναι εύκολο. Η δύσκολη δουλειά είναι να καταλάβεις ότι η Ευρώπη αυτή τη στιγμή παίζει σκάκι πάνω σε κινούμενη άμμο: Αν κινηθεί πολύ φοβικά, δεν στηρίζει επαρκώς την Ουκρανία· αν κινηθεί πολύ επιθετικά, μπορεί να ανοίξει μια αλυσίδα αντιδράσεων που θα πληρώσει σε αξιοπιστία, ασφάλεια δικαίου και γεωπολιτικό βάθος. Κι εκεί κρίνεται ποιος σκέφτεται σαν κράτος και ποιος σαν σχολιαστής κερκίδας.

• Euroclear
• γεωοικονομία
• ΕΕ
• κυρώσεις
• Ουκρανία
• παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία