Παιδικοί σταθμοί ΕΣΠΑ: Καταγγελίες για κύκλωμα με εικονικές εγγραφές και voucher χιλιάδων ευρώ

Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνουν οι καταγγελίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με τη διαχείριση ευρωπαϊκών και κρατικών κονδυλίων στον χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης, με την Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ) και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών (ΠΟΣΙΠΣ) να ζητούν την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται καταγγελίες για φερόμενη διασπάθιση εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ μέσω πλαστών ενημεροτήτων, εικονικών εγγραφών παιδιών και παράνομης αξιοποίησης των voucher που χρηματοδοτούνται από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές, φέρεται να είχε στηθεί μηχανισμός εκμετάλλευσης των προγραμμάτων που υλοποιούνται μέσω της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), με αποτέλεσμα να εμφανίζονται στα αρχεία δομών προσχολικής αγωγής παιδιά τα οποία είτε δεν παρακολουθούσαν ποτέ τις συγκεκριμένες δομές είτε οι γονείς τους δεν γνώριζαν καν ότι είχαν χρησιμοποιηθεί τα προσωπικά τους στοιχεία για την έκδοση και εξαργύρωση voucher.

Οι διωκτικές αρχές εξετάζουν καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες συγκεκριμένες επιχειρήσεις προσχολικής αγωγής παρουσίαζαν υπερβολικά αυξημένο αριθμό εγγραφών σε σχέση με τα πραγματικά δεδομένα λειτουργίας τους. Μέσω των εικονικών εγγραφών, φέρεται να εξασφαλίζονταν παράνομα επιδοτήσεις και χρηματοδοτήσεις για υπηρεσίες που ουδέποτε παρασχέθηκαν, προκαλώντας σημαντική οικονομική ζημία στα προγράμματα που στηρίζουν χιλιάδες οικογένειες σε ολόκληρη τη χώρα.

Στο μικροσκόπιο της Οικονομικής Αστυνομίας έχουν τεθεί ιδιοκτήτες και διαχειριστές αλυσίδων παιδικών σταθμών και Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ), ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον τρόπο με τον οποίο αποκτήθηκε πρόσβαση σε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα γονέων, όπως ΑΜΚΑ και ΑΦΜ. Οι ερευνητές επιχειρούν να διαπιστώσουν εάν υπήρξε οργανωμένη και συστηματική χρήση των στοιχείων αυτών για την έκδοση voucher χωρίς τη γνώση ή τη συναίνεση των δικαιούχων.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών καταδίκασε απερίφραστα κάθε παράνομη πρακτική, ξεκαθαρίζοντας ότι οι δομές που φέρονται να εμπλέκονται δεν αποτελούν μέλη της. Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, ζητώντας σαφείς απαντήσεις σχετικά με τις διαδικασίες ελέγχου των δικαιολογητικών και της νομιμότητας των πληρωμών.

Το θέμα έχει ήδη λάβει πολιτικές διαστάσεις, καθώς μεταφέρθηκε και στη Βουλή μέσω αναφοράς που κατέθεσε η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Κατερίνα Νοτοπούλου, προς την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου. Με την κοινοβουλευτική παρέμβαση ζητείται η πλήρης διαλεύκανση των καταγγελιών, η απόδοση ευθυνών όπου αυτές προκύψουν και η ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου του προγράμματος Προσχολικής Αγωγής.

Παράλληλα, η ΟΙΕΛΕ, με εκτενή ανακοίνωσή της, υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο ζήτημα αναδεικνύει βαθύτερα και χρόνια προβλήματα που αντιμετωπίζει ο χώρος της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Η Ομοσπονδία κάνει λόγο για εκτεταμένες παραβιάσεις της εργατικής, ασφαλιστικής και φορολογικής νομοθεσίας, ενώ επικαλείται εκατοντάδες καταγγελίες εργαζομένων τα τελευταία χρόνια. Όπως αναφέρει, σε μεγάλο αριθμό ιδιωτικών νηπιαγωγείων καταγράφονται συνθήκες εργασίας που απέχουν σημαντικά από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, με εξαντλητικά ωράρια, αδήλωτη εργασία, παράνομες υπερωρίες και υποχρεώσεις που συχνά δεν σχετίζονται με το αντικείμενο των εκπαιδευτικών.

Η ΟΙΕΛΕ εκφράζει παράλληλα ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν αυτές οι συνθήκες όχι μόνο στους εργαζόμενους αλλά και στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και στη φροντίδα των παιδιών. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η έλλειψη επαρκούς κρατικής εποπτείας και η περιορισμένη δυνατότητα ελέγχων έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος όπου παρατηρούνται φαινόμενα αδιαφάνειας και παραβατικότητας.

Η Ομοσπονδία ζητά την έναρξη ουσιαστικού δημόσιου διαλόγου για το μέλλον της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης, καθώς και την υιοθέτηση αυστηρότερων μηχανισμών ελέγχου και πιστοποίησης, με στόχο τη διασφάλιση της νομιμότητας, της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και της προστασίας των δημόσιων πόρων.

Η απάντηση της ΕΕΤΑΑ

Από την πλευρά της, η διοίκηση της ΕΕΤΑΑ υπογραμμίζει ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της εταιρείας λειτουργούν αποτελεσματικά και ότι οι εντοπισθείσες παρατυπίες αφορούν περιορισμένα, μεμονωμένα περιστατικά.

Η ΕΕΤΑΑ τονίζει ότι οι έλεγχοι που διενεργούνται είναι συστηματικοί και πολυεπίπεδοι, απορρίπτοντας οποιαδήποτε προσπάθεια συσχέτισης των ευρημάτων αυτών με συστημικό πρόβλημα ή γενικευμένα φαινόμενα διαφθοράς.

Όπως σημειώνει:

«Η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ Α.Ε.), με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα και δημόσιες τοποθετήσεις σχετικά με την υλοποίηση της Δράσης «Προσχολικής Αγωγής και Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών», διευκρινίζει τα εξής: Η ΕΕΤΑΑ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί με την υπ’ αριθμ. 134947/29.7.2025 Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (ΦΕΚ 4127 Β’/29.7.2025), διενεργεί συστηματικούς και πολυεπίπεδους ελέγχους για την ορθή υλοποίηση της Δράσης, καθώς και για τη διασφάλιση της νομιμότητας και επιλεξιμότητας των σχετικών δαπανών…»

Η ανακοίνωση της ΟΙΕΛΕ:

«Το σκάνδαλο διασπάθισης εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ ευρωπαϊκών προγραμμάτων δείχνει τη βαθιά προβληματική κατάσταση στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης

Τις τελευταίες ημέρες βλέπουν το φως της δημοσιότητας ρεπορτάζ των ΜΜΕ για ένα σκάνδαλο τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, κύκλωμα με επικεφαλής ιδιοκτήτρια παιδικών σταθμών που ασχολείται με τα κοινά του χώρου λυμαίνεται εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια με πλαστές ενημερότητες.

Η ΟΙΕΛΕ δεν έχει στοιχεία για το ζήτημα και δεν θα αναλάβει το ρόλο του οικονομικού εισαγγελέα. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι ο χώρος της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης είναι σε γενικές γραμμές ένας πολύ προβληματικός χώρος με διαρκείς παραβιάσεις της εργατικής, της ασφαλιστικής και της φορολογικής νομοθεσίας. Η Ομοσπονδία μας έχει σε πλήθος περιπτώσεων αναφερθεί στις μεσαιωνικές, κυριολεκτικά, εργασιακές σχέσεις στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία, ιδίως στα συστεγαζόμενα με βρεφονηπιακούς σταθμούς (δεν αναφερόμαστε εδώ σε νηπιαγωγεία των ιδιωτικών σχολείων, όπου η κατάσταση είναι καλύτερη). Από τις κυριολεκτικά εκατοντάδες καταγγελίες που έχουμε δεχτεί την τελευταία πενταετία (πάνω από 450!) ιδιωτικών νηπιαγωγών, συνάγουμε το συμπέρασμα ότι τουλάχιστον στο 80% των ιδιωτικών νηπιαγωγείων παραβιάζεται συστηματικά η νομιμότητα.

Τι ακριβώς συμβαίνει στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία; Υπάρχει κίνδυνος για τα παιδιά;

Αρχικά, να αναφερθεί ότι κύριος υπαίτιος της χαοτικής κατάστασης στην προσχολική εκπαίδευση είναι η πολιτεία που δεν καλύπτει με δομές τις ανάγκες της κοινωνίας, αναγκάζοντας χιλιάδες γονείς να προσφεύγουν σε ιδιώτες. Από εκεί και πέρα, παρά τις διαρκείς επισημάνσεις και καταγγελίες μας, η κρατική εποπτεία στους χώρους αυτούς είναι ελάχιστη ως μηδενική. Οι επικεφαλής των τριών (!!) εργοδοτικών οργανώσεων στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης έχουν εξαιρετικά στενές σχέσεις με την πολιτική εξουσία και υπάρχει άρρητη εντολή μη ελέγχου των ιδιωτικών νηπιαγωγείων. Έτσι φτάσαμε σε αυτό το σημείο σήψης σήμερα.

Τι συμβαίνει λοιπόν στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία; Το κακό ξεκινά με το καλημέρα, από τη συνέντευξη για πρόσληψη. Εκεί, οι υποψήφιοι νηπιαγωγοί ακούνε τα ακόλουθα ευτράπελα (όπως ακριβώς μας έχουν καταγγελθεί εγγράφως και τηλεφωνικά):

• «700 ευρώ το μήνα και 8ωρο, όπως στον ιδιωτικό τομέα»,
• «Ιδιωτικά και δημόσια νηπιαγωγεία έχουν τελείως διαφορετικό νομοθετικό καθεστώς»,
• «Θα παίρνεις τα λεφτά του δημοσίου, αλλά θα μας γυρίζεις 300 ευρώ στο χέρι».
• «Η σύμβασή σου μέχρι τον Ιούνιο, ωράριο μέχρι τις 4-5 το απόγευμα (και βλέπουμε)»
• «Φυσικά οι δράσεις μας δεν δηλώνονται, τα 700 ευρώ είναι για οχτάωρο»
• «Θα κάνεις και συνοδεία σχολικού λεωφορείου, επίσης θα κάνεις και φύλαξη μέχρι τέλη Ιουλίου χωρίς να πληρώνεσαι. Κι αν σου αρέσει, γιατί υπάρχουν εκατοντάδες κοριτσάκια εκεί έξω που παρακαλάνε για ένα μισθό».

Φυσικά, όλα αυτά δημιουργούν ένα τρισάθλιο εργασιακό καθεστώς, με τις/τους συναδέλφους:

• Να εργάζονται συχνά μέχρι και 12 ώρες την ημέρα, παρέχοντας πλήθος υπηρεσιών που δεν έχουν καμιά σχέση με τα καθήκοντά τους και για τις οποίες φυσικά δεν πληρώνονται (συνοδείες σχολικών, μαγείρεμα, καθάρισμα, γραμματειακή υποστήριξη κλπ)
• Να απασχολούνται παράνομα σε διακοπές και αργίες
• Να μην τους καταβάλλονται οι νόμιμες αυξήσεις λόγω νομοθετικών ρυθμίσεων ή ωρίμανσης και να υποχρεώνονται να επιστρέφουν στο χέρι του εργοδότη τμήμα του μισθού τους (συχνά ακόμη και τα μισά)
• Να εργάζονται ως νηπιαγωγοί αδήλωτοι, ενώ το διοριστήριο είναι στο όνομα του ιδιοκτήτη/της ιδιοκτήτριας, με αποτέλεσμα να παίρνουν μισθό ανειδίκευτου εργάτη και επιπλέον, αν κλείσει η μονάδα, οι «πονηροί επιχειρηματίες» να διοριστούν στο δημόσιο!
• Η δραματική αυτή εικόνα ντροπιάζει το χώρο της εκπαίδευσης, ενώ ταυτόχρονα εγκυμονεί σοβαρότατους κινδύνους για τα παιδιά. Όταν οι περισσότεροι ιδιωτικοί ξεκινούν την ημέρα τους γύρω στις 5:30 με 6 το πρωί ως συνοδοί στα σχολικά λεωφορεία (φυσικά παράνομα), επιστρέφουν στο σχολείο για να διδάξουν, κάνουν συνοδεία το μεσημεριανό δρομολόγιο (φυσικά παράνομα), συχνά μαγειρεύουν, καθαρίζουν και σφουγγαρίζουν (φυσικά παράνομα) και στη συνέχεια κάνουν και την απογευματινή συνοδεία ή μένουν μέχρι τις 6 ή 7 στο χώρο του σχολείου για να παραλάβουν τα παιδιά οι τελευταίοι γονείς, είναι φυσιολογικό να μην έχουν την ίδια δυνατότητα προσοχής και συγκέντρωσης λόγω της υπερεξάντλησης.

Για ποιο λόγο συνεχίζεται αυτή η αθλιότητα σε έναν ευαίσθητο χώρο Παιδείας;

Ως ΟΙΕΛΕ, έχουμε ιδιαίτερη αγωνία για την κατάσταση στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Όχι μόνο για τα εργασιακά των συναδέλφων μας, αλλά κυρίως για την υγεία, την ασφάλεια και την ποιοτική εκπαίδευση των παιδιών που σε τόσο τρυφερή ηλικία αφήνονται σε χώρους με εκπαιδευτικούς απογοητευμένους και απολύτως εξαντλημένους.

Τις πταίει, λοιπόν; Όπως προαναφέραμε, η κύρια ευθύνη πέφτει στην πολιτεία που δεν επεκτείνει το δίκτυο των δημόσιων μονάδων και που δεν εποπτεύει επαρκώς τους χώρους. Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι η εποπτεία δεν είναι εύκολη, καθώς υπάρχουν εκατοντάδες ιδιωτικά νηπιαγωγεία της γειτονιάς και απαιτεί κόπο και βούληση ο έλεγχός τους. Κατά καιρούς, υπήρξαν έντιμοι και εργατικοί Διευθυντές Εκπαίδευσης που με δικά τους μέσα «αλώνιζαν» την περιοχή της εποπτείας τους και έβαζαν κάποια τάξη στο χάος, δυστυχώς όμως δεν έχουν όλοι την ίδια ζέση και προθυμία. Επιπλέον, όπως προαναφέραμε, οι εργοδοτικοί φορείς του χώρου έχουν προνομιακές σχέσεις με τα κέντρα εξουσίας με αποτέλεσμα να αποφεύγουν τους ελέγχους.

Έχουμε κατ΄επανάληψη δηλώσει πως για τον ευαίσθητο και κρίσιμο αυτό χώρο απαιτείται άμεσα δημόσιος διάλογος και η νομοθέτηση αυστηρών μέτρων διασφάλισης της ποιότητας και της νομιμότητας. Καλούμε τόσο την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ευαισθητοποιηθούν για τη δυσώδη και επικίνδυνη κατάσταση στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Είμαστε στη διάθεσή τους να συζητήσουμε για το ζήτημα και να καταθέσουμε τις προτάσεις μας.»

 

• βουλευτής
• Κατερίνα Νοτοπούλου
• παιδικοί σταθμοί
• ΣΥ​ΡΙΖΑ
• Υπουργός Παιδείας