PKK: Το τέλος μιας αιματηρής σύγκρουσης με την Τουρκία – Τι περιλαμβάνει το σχέδιο διάλυσης του – Τι θα γίνει με τον Οτσαλάν

Η ανακοίνωση της διάλυσης του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK) και του τέλους της ένοπλης σύγκρουσης με την Τουρκία, μετά από τέσσερις δεκαετίες αιματηρών συγκρούσεων, αποτελεί ιστορική καμπή με βαθιές γεωπολιτικές και εσωτερικές προεκτάσεις. Η απόφαση αυτή, που προήλθε από έκκληση του φυλακισμένου ηγέτη Αμπντουλάχ Οτσαλάν, συνοδεύεται από ανησυχίες και ερωτήματα σχετικά με τα κίνητρα, τις συνέπειες και τους διεθνείς παράγοντες που εμπλέκονται.

Στις 12 Μαΐου 2025, το PKK ανακοίνωσε επίσημα τη διάλυσή του και την παύση της ένοπλης δράσης, μετά από συνέδριο στο βόρειο Ιράκ. Η απόφαση αυτή αντανακλά την έκκληση του Οτσαλάν για μετάβαση σε ειρηνικό πολιτικό αγώνα, αναγνωρίζοντας ότι η ένοπλη πάλη ολοκλήρωσε την «ιστορική της αποστολή». Ο Οτσαλάν, από τη φυλακή, προωθεί ένα νέο μοντέλο δημοκρατικού συνομοσπονδισμού, οικολογικού και φεμινιστικού χαρακτήρα, και ζητά την απελευθέρωσή του για να συμβάλει στην ειρηνευτική διαδικασία.

Η τουρκική κυβέρνηση, υπό τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χαιρέτισε την απόφαση ως βήμα προς μια «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία». Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι η κίνηση αυτή ενδέχεται να εξυπηρετεί πολιτικούς στόχους του Ερντογάν, όπως η ενίσχυση της εξουσίας του και η προσέλκυση κουρδικής υποστήριξης για συνταγματικές αλλαγές που θα του επιτρέψουν να παραμείνει στην εξουσία πέραν του 2028 . Παράλληλα, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει κριτική για την καταστολή κουρδικών πολιτικών και κοινωνικών κινημάτων, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση την ειλικρίνεια της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά το παρελθόν το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν έχει αναγνωριστεί ως τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ, την ΕΕ και την Τουρκία. Ωστόσο οι ΗΠΑ ήταν μια από τις δυνάμεις που είχαν παράσχει πολιτική κάλυψη στο συριακό παρακλάδι του PKK, γνωστό ως YPG για να αντιμετωπίσει τις επιχειρήσεις της Τουρκίας στη Συρία. Η Τουρκία με τη σειρά της κατηγόρησε πολλές φορές τις ΗΠΑ ότι προμηθεύουν με θανατηφόρα όπλα τα παρακλάδια της οργάνωσης.

PKK: Ο ρόλος της Ρωσίας και οι γεωπολιτικές ισορροπίες

Για τους Αμερικανούς, ήταν μια δημοκρατική δύναμη πρόθυμη να πολεμήσει τους Τούρκους. Για τους Ευρωπαίους, είναι ένας οργανισμός με οικολογική συνείδηση, φεμινιστική και φιλική προς την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα.  Για τους Ρώσους, είναι μια αριστερή δύναμη με τις ρίζες της στη σοβιετική ιδεολογία, αντιιμπεριαλιστική και, πιθανώς, αντιαμερικανική. Η σοβιετική σχέση με το ΡΚΚ βασιζόταν κυρίως στην μαρξιστική-λενινιστική κοσμοθεωρία που υιοθέτησε ο ιδρυτής του ΡΚΚ, Αμπντουλάχ Οτσαλάν.  Ο Μαρξισμός-Λενινισμός έκανε την οργάνωση ελκυστική στην τότε Σοβιετική Ένωση, η οποία προσπάθησε δεόντως να αποδυναμώσει τον σύμμαχο του ΝΑΤΟ στη νότια πλευρά της.

Στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, το Ισραήλ συνεργάστηκε με το Ιράν για να υποστηρίξει κουρδικές ομάδες που πολεμούσαν στο Ιράκ εναντίον των κεντρικών αρχών, με την ελπίδα ότι αυτό θα καθιστούσε λιγότερο πιθανό να ενταχθεί η Βαγδάτη σε έναν πόλεμο εναντίον του Ισραήλ με άλλα αραβικά κράτη.

Η Ρωσία διατηρούσε ανέκαθεν κάποιους δεσμούς με τις ομάδες του ΡΚΚ ή τις θυγατρικές του ως αντιστάθμισμα έναντι της Τουρκίας και ως μέσο άσκησης περιφερειακής επιρροής σε μια περιοχή που συχνά κυριαρχείται από την ισχύ των ΗΠΑ.  Κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου, ενώ οι ΗΠΑ ήταν ο κύριος ευεργέτης του YPG/PKK, ο ρόλος της Ρωσίας ήταν επίσης παρών, αν και λιγότερο πανταχού παρών.

Το 2017, ένας Ρώσος στρατηγός εθεάθη να ποζάρει σε μια φωτογραφία με τον εκπρόσωπο του YPG, Νουρεντίν Μαχμούντ, με φόντο τη ρωσική σημαία και τη σημαία του YPG.  Οι διασυνδέσεις της Ρωσίας με το YPG αποδείχθηκαν περαιτέρω πρόσφατα, όταν μεσολάβησε για μια συμφωνία μεταξύ του καθεστώτος Άσαντ και της ομάδας.

PKK: Το τέλος μιας αιματηρής σύγκρουσης με την Τουρκία

Στην Τουρκία μιλάνε για μια νέα εποχή η οποία έχει αρχίσει από χθες μετά από πρωτοβουλία του πρόεδρου του MHP, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, στις 22 Οκτωβρίου 2024 , ο οποίος σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Οτσαλάν, του ζήτησε να τερματίσει την τρομοκρατική οργάνωση, Μάλιστα ο Ερντογάν δέκα μέρες μετά συνεχάρη τον Μπαχτσελί τονίζοντας ότι άδραξε μια μεγάλη ευκαιρία να επικοινωνήσει με το PKK για να ξεκινήσουν οι συνομιλίες για αυτοδιάλυση του.

Στις 10 Απριλίου, ο Πρόεδρος Ερντογάν δέχθηκε την αντιπροσωπεία του Κόμματος DEM στο Ιμραλί, ένα μικρό νησί στη νότια θάλασσα του Μαρμαρά. Το PKK, από την άλλη πλευρά, εισάκουσε το κάλεσμα και συγκάλεσε το συνέδριό του για διάλυση στις 5-7 Μαΐου. Οι αποφάσεις που ελήφθησαν ανακοινώθηκαν χθες, Δευτέρα. Πρόκειται για μια 6σέλιδη διακήρυξη σχετικά με το συνέδριο που πραγματοποιήθηκε σε δύο διαφορετικές περιοχές στο βόρειο Ιράκ, τη Σουλεϊμανίγια και τη Ζαπ, κοινοποιήθηκε  το από το πρακτορείο ειδήσεων Fırat, το οποίο είναι κοντά στην οργάνωση. Στη δήλωση της οργάνωσης, αναφερόταν ότι η οργανωτική δομή του PKK διαλύθηκε και η μέθοδος ένοπλου αγώνα του τερματίστηκε, και ότι «οι δραστηριότητες που διεξάγονταν υπό το όνομα του PKK τερματίστηκαν».

PKK: Τι περιλαμβάνει το σχέδιο διάλυσης του

Κατά πόσο είναι εύκολο το PKK να καταθέσει τα όπλα και να τερματίσει τις αιματηρές της επιθέσεις έναντι της Τουρκίας αυτό θα το δείξει το μέλλον. Ωστόσο η επόμενη μέρα για το Κουρδικό κόμμα περιλαμβάνει ένα τεράστιο σχέδιο διάλυσης που πρέπει να υλοποιήσει για να ανακτήσει την εμπιστοσύνη του Ερντογάν.

Σύμφωνα με τη Yenisafak me την απόφαση διάλυσης, η προσοχή στρέφεται στη διαδικασία εκκαθάρισης της οργάνωσης, την παράδοση όπλων και το μέλλον των ηγετικών μελών της οργάνωσης.

Σύμφωνα με την εφημερίδα θα παραδώσει τα όπλα της στην Τουρκία υπό την επίβλεψη ειδικής επιτροπής που θα αποτελείται από την ιρακινή κυβέρνηση και Τούρκους αξιωματούχους. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αφοπλισμού, οι επιχειρήσεις παράδοσης θα πραγματοποιηθούν στις επαρχίες Ντουχόκ, Αμάντιγια, Ερμπίλ, Μπινάρ, Κοϊσαντζάκ και Σεγίντ Σαντίκ στο Ιράκ. Ο αριθμός των όπλων και των πυρομαχικών εδώ θα συγκριθεί με δεδομένα που θα ληφθούν από εκθέσεις πληροφοριών.

Το PKK θα πρέπει να καθαρίσει τις νάρκες και τις παγίδες κατά προσωπικού που έχει τοποθετήσει σε περιοχές υπό τον έλεγχό του. Αυτά θα παρακολουθούνται επίσης στενά. Μετά την κατάθεση των όπλων, θα ξεκινήσει η διαδικασία παράδοσης των στοιχείων της οργάνωσης. Αμνηστία ή μερική αμνηστία θα χορηγηθεί σε όσους δεν συμμετείχαν στο έγκλημα. Όσοι διαπράττουν εγκλήματα θα διωχθούν. Όσοι από τα ανώτερα και μεσαία διευθυντικά στελέχη κριθούν ότι έχουν διαπράξει έγκλημα θα δικαστούν επίσης. Τα κορυφαία στελέχη του PKK όπως ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν θα περάσουν τη ζωή τους σε ευρωπαϊκές χώρες υπό κρατική εποπτεία.

Τα στρατόπεδα Καντίλ, που βρίσκονται μεταξύ Ερμπίλ και Σουλεϊμανίγια, που είναι το κύριο αρχηγείο της τρομοκρατικής οργάνωσης, καθώς και τα στρατόπεδα Γάρα, Μετίνα, Ζαπ, Χακούρκ, Αβασίν-Μπασιάν, Χαφτανίν και Σιντζάρ, θα εκκενωθούν πλήρως υπό την επίβλεψη της ιρακινής κυβέρνησης και τον έλεγχο των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων. Αφού παραδοθούν όλα τα όπλα εδώ, τα στρατόπεδα θα αποσυναρμολογηθούν και οι κύριες κατασκευές μέσα σε αυτά θα κατεδαφιστούν.

Εκκαθαρίσεις και στην Ευρώπη

Η παρουσία του ΡΚΚ στην Ευρώπη θα τερματιστεί επίσης και το δίκτυο της τρομοκρατικής οργάνωσης στις ευρωπαϊκές χώρες θα εξαρθρωθεί. Εν τω μεταξύ, τα στοιχεία που εμπλέκονται σε ένοπλο έγκλημα θα παραδοθούν στο κράτος. Τα στοιχεία της οργάνωσης που λειτουργούν στον μη ένοπλο βραχίονα θα μπορούν να ζουν σε τρίτη χώρα εάν δεν εμπλέκονται σε εγκλήματα όπως το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και όπλων. Τα περιουσιακά στοιχεία της νομικής δομής του οργανισμού στην Ευρώπη θα διανεμηθούν επίσης.

Τέλος η διάλυση του PKK έρχεται μετά την πρόταση του Βλαντιμίρ Πούτιν να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία σε τουρκικό έδαφος. Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο Ερντογάν με τον Πούτιν την Δευτέρα το μεσημέρι, ο τούρκος πρόεδρος δήλωσε στον Ρώσο ομόλογό του ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να φιλοξενήσει εκ νέου τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

• Αμπντουλάχ Οτσαλάν
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
• Του​ρκία