Πόλεμος στη Μέση Ανατολή με άγνωστο τέλος – H απόσταση Τραμπ και Νετανιάχου για τη λήξη

Η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει μπει σε μια φάση όπου η ένταση παραμένει υψηλή, αλλά το τέλος της παραμένει ασαφές. Πίσω από τα πλήγματα, τις στρατιωτικές δηλώσεις και τη διαρκή πίεση προς το Ιράν, αρχίζει να φαίνεται όλο και πιο καθαρά μια διαφορά προσέγγισης ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Η διαφορά αυτή αφορά τον χρονικό ορίζοντα του πολέμου και κυρίως το πότε μπορεί να ειπωθεί ότι η παρούσα φάση έχει ολοκληρωθεί.

Η αισιοδοξία της Ουάσιγκτον

Από την αμερικανική πλευρά, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι ο πόλεμος έχει προχωρήσει ταχύτερα από το αρχικό πλάνο και ότι οι διαθέσιμοι στόχοι στο Ιράν μειώνονται. Η γραμμή που βγαίνει από τον Λευκό Οίκο, όπως αποτυπώθηκε στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ που μετέδωσε το Axios, είναι πως η επιχείρηση έχει ήδη παράξει πολύ μεγαλύτερο αποτέλεσμα από το αναμενόμενο και πως η τελική φάση πλησιάζει. Σύμφωνα με το Axios, ο αμερικανός πρόεδρος δήλωσε πως απομένουν «σχεδόν τίποτα» ως στόχοι στο Ιράν και άφησε να εννοηθεί ότι το τέλος του πολέμου είναι κοντά, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις έχουν προχωρήσει ταχύτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

Πρόκειται για μια ανάγνωση με καθαρό πολιτικό αποτύπωμα. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να δείξει ότι η στρατιωτική πίεση είναι αποτελεσματική, ότι η αμερικανική εμπλοκή παραμένει ελεγχόμενη και ότι δεν ανοίγει ένας πόλεμος χωρίς χρονικό όριο. Σε αυτό το επίπεδο, ο Τραμπ επιλέγει να καλλιεργήσει την εικόνα του ηγέτη που κρατά το τιμόνι και καθορίζει ο ίδιος τον χρόνο λήξης.

Η επιφύλαξη του Τελ Αβίβ

Στην ισραηλινή πλευρά, η εικόνα είναι αισθητά διαφορετική. Η αποτίμηση που αποδίδεται στον Νετανιάχου είναι πιο επιφυλακτική και πιο κοντά στη λογική του πεδίου. Η παραδοχή ότι η σύγκρουση θα μετρηθεί σε εβδομάδες και όχι σε ημέρες δείχνει ότι το Ισραήλ δεν θεωρεί πως βρίσκεται μπροστά σε άμεσο τέλος, αλλά μπροστά σε έναν ακόμη κρίσιμο κύκλο επιχειρήσεων.

Στον αντίποδα, το Ynet μεταφέρει τοποθέτηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου προς τοπικούς αξιωματούχους σε κλειστή συνάντηση, σύμφωνα με τις οποίες το Ισραήλ υπολογίζει ότι ο πόλεμος θα κρατήσει «μερικές εβδομάδες» και όχι ημέρες. Ο Νετανιάχου φέρεται να εξήγησε ότι ο στόχος είναι είτε να έχει ολοκληρωθεί η πιο έντονη φάση πριν από το Πάσχα των Εβραίων, που φέτος αρχίζει στις αρχές Απριλίου, είτε να έχει αποδυναμωθεί σε τέτοιο βαθμό η ιρανική δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων ώστε το Ισραήλ να περάσει σε άλλη επιχειρησιακή ρουτίνα.

Απόσταση Τραμπ-Νετανιάχου

Η απόσταση ανάμεσα στις δύο προσεγγίσεις είναι αποκαλυπτική. Ο Τραμπ μιλά σαν πολιτικός που θέλει να ορίσει το αφήγημα της επιτυχίας. Ο Νετανιάχου μιλά σαν ηγέτης που δεν θέλει να υποσχεθεί ένα γρήγορο κλείσιμο, όταν στο πεδίο παραμένουν ανοιχτές μεταβλητές.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παραμένει χωρίς καθαρό τέλος. Η δημόσια αμερικανική γραμμή μιλά για σύγκρουση που πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της. Η ισραηλινή ανάγνωση προετοιμάζεται για ακόμη ένα κρίσιμο διάστημα πολεμικών επιχειρήσεων. Η σύγκλιση υπάρχει ως προς τον στρατηγικό στόχο της πίεσης στο Ιράν. Η απόσταση εμφανίζεται στο πότε θεωρεί κάθε πλευρά ότι αυτός ο στόχος έχει φτάσει σε σημείο που επιτρέπει έξοδο από τη σημερινή φάση. Μέχρι τότε, το τέλος του πολέμου παραμένει ανοιχτό, πολιτικά αβέβαιο και στρατιωτικά υπό διαμόρφωση.

Το ζήτημα της επόμενης ημέρας

Σημαντική είναι και η διάσταση της επόμενης ημέρας. Στο ισραηλινό στρατόπεδο καταγράφεται επίγνωση ότι ακόμη και ένα σενάριο αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη δεν προκύπτει αυτόματα από τις αεροπορικές επιθέσεις. Η πίεση από ψηλά δεν αρκεί από μόνη της για να παράξει πολιτική ανατροπή. Χρειάζεται εσωτερική κίνηση μέσα στο Ιράν, την οποία καμία εξωτερική δύναμη δεν μπορεί να εγγυηθεί.

Αυτό το στοιχείο προσθέτει βάθος στην αβεβαιότητα. Ακόμη και αν η στρατιωτική φάση αποδώσει ισχυρό πλήγμα, το πολιτικό αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό. Και σε τέτοιες περιπτώσεις, το τέλος ενός πολέμου δεν ταυτίζεται πάντα με το τέλος της κρίσης.

• Ιράν
• Μπενιαμίν Νετανιάχου
• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή