Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Όλοι δηλώνουν νικητές μετά την εκεχειρία στο παρά 1′

Ο «θάνατος ενός πολιτισμού» (και μαζί της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης και όποιου ηθικού πλεονεκτήματος διατηρούσαν οι ΗΠΑ) αποφεύχθηκε στην εκπνοή του τελεσιγράφου. Τα όπλα σιγούν στoν Περσικό Κόλπο ύστερα από 39 ημέρες, και ακόμη κανείς δεν έχει καταλάβει γιατί έγινε αυτός ο πόλεμος και τι πέτυχε. Γι’ αυτό, σήμερα όλοι δηλώνουν «νικητές». Ουάσινγκτον και Τεχεράνη θριαμβολογούν, ίσως επειδή απέφυγαν (προσώρας;) τα χειρότερα, χτίζοντας πάνω στα συντρίμμια παράλληλες πραγματικότητες.

Πρόκειται για «πλήρη και ολοκληρωτική νίκη. 100%. Δεν έχω καμιά αμφιβολία γι’ αυτό», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Γαλλικό Πρακτορείο, λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας για εκεχειρία δύο εβδομάδων. Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε βέβαιος ότι το ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν θα «επιλυθεί πλήρως», χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες για το πώς αυτό θα συμβεί.

Η αποδοχή, ωστόσο, από τον Ντόναλντ Τραμπ του ειρηνευτικού σχεδίου 10 σημείων της Τεχεράνης ως μια «εφαρμόσιμη βάση για διαπραγμάτευση» επέτρεψε στο Ιράν να πανηγυρίσει και να μιλήσει για μια δική του «μεγάλη νίκη». Το ανώτατο συμβούλιο εθνικής ασφαλείας έκρινε ότι «ο εχθρός υπέστη αδιαμφισβήτητη, ιστορική και συντριπτική ήττα».

Ο όρος που είχε θέσει η Ουάσινγκτον για να μην προχωρήσει στην ολοκληρωτική καταστροφή των ιρανικών υποδομών ήταν το άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Ο στόχος επετεύχθη, αλλά με μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, άφησε να εννοηθεί ότι η συμφωνία εκεχειρίας αναγνωρίζει την κυριαρχία του Ιράν στο στρατηγικό πέρασμα, ανατρέποντας το πρότερο καθεστώς. 

«Για μια περίοδο δύο εβδομάδων, η ασφαλής διέλευση από το Στενό του Ορμούζ θα είναι εφικτή μέσω του συντονισμού με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν και λαμβάνοντας υπόψη τεχνικούς περιορισμούς», έγραψε ο Αραγτσί. Ο Ντόναλντ Τραμπ αρκέστηκε να γράψει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα βοηθήσουν» με το «μποτιλιάρισμα» που έχει δημιουργηθεί στο Ορμούζ.

Θολό σημείο στη συμφωνία αποτελεί και η αναντιστοιχία μεταξύ του κειμένου του σχεδίου 10 σημείων στα φαρσί και της μετάφρασης στα αγγλικά που δόθηκε στη δημοσιότητα. Στην πρώτη εκδοχή, προβλέπεται η αναγνώριση του δικαιώματος της Τεχεράνης να εμπλουτίζει ουράνιο, πρόβλεψη που λείπει από το κείμενο που απευθύνεται στη διεθνή κοινότητα. Τα ιρανικά ΜΜΕ μετέδωσαν ότι τα «δικαιώματα» του Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα θα γίνουν σεβαστά, και μένει να φανεί κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων αν οι ΗΠΑ θα κάνουν ένα βήμα πίσω ή αν οι αυτές οι ανακοινώσεις έγιναν για εσωτερική κατανάλωση.

Εκείνες που βγαίνουν κερδισμένες από αυτόν τον πόλεμο είναι οι αναδυόμενες δυνάμεις της Ασίας, ο ρόλος των οποίων αναβαθμίζεται απέναντι στη φθίνουσα αμερικανική επιρροή. Ρόλο κλειδί για την επίτευξη της εκεχειρίας ανέλαβε το Πακιστάν, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ αναγνώρισε τη συμβολή της Κίνας στις διαπραγματεύσεις. Όσον αφορά στη Ρωσία, ο πόλεμος που διεξάγει στην Ουκρανία έπαψε να αποτελεί προτεραιότητα για τη διεθνή κοινότητα. Την ίδια στιγμή, το ράλι του πετρελαίου και η αναταραχή στο Ορμούζ έφεραν ανέλπιστα έσοδα στα ταμεία της.

Και η Ευρώπη; Η Ευρώπη «κατάφερε» να παραμείνει απούσα, χωρίς κοινή γραμμή και λόγο σε ακόμη μια διεθνή κρίση.

• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή