Politico: Η άνιση συμφωνία εμπορίου ΗΠΑ-ΕΕ – Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν

Η εμπορική συμφωνία που συνήφθη την Κυριακή στο σκωτσέζικο γήπεδο γκολφ του Ντόναλντ Τραμπ μεταξύ του ίδιου και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είναι ξεκάθαρα μονόπλευρη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα δει τους περισσότερους εξαγωγικούς τομείς της να επιβαρύνονται με δασμούς 15% από τις ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα δεσμεύεται για τεράστιες ενεργειακές εισαγωγές και επενδύσεις στο αμερικανικό έδαφος.

Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιοι τομείς —όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η αεροπλοΐα και τα ημιαγωγά— που φαίνεται να βγαίνουν κάπως ευνοημένοι από αυτή την προκαταρκτική συμφωνία (η οποία ακόμη δεν έχει αποτυπωθεί επισήμως σε έγγραφο), σύμφωνα με μία έρευνα του Politico.

Ενέργεια

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Η ΕΕ δεσμεύεται να αγοράσει ενεργειακά προϊόντα από τις ΗΠΑ αξίας 750 δισ. δολαρίων -κυρίως πετρέλαιο, υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και πυρηνικά καύσιμα. Αυτό μεταφράζεται σε 250 δισ. δολάρια ετησίως και υποτίθεται πως θα μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Στα χαρτιά, οι αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες κερδίζουν. Στην πράξη, οι ειδικοί λένε πως είναι μη εφαρμόσιμο. Για να υλοποιηθεί η συμφωνία, η ΕΕ θα πρέπει να τριπλασιάσει τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, ενώ οι Αμερικανοί θα πρέπει να ανακατευθύνουν σχεδόν όλη την ενεργειακή τους παραγωγή προς την Ευρώπη. Επιπλέον, η ΕΕ δεν έχει τα μέσα να το επιβάλει, αφού οι εισαγωγές ενέργειας γίνονται από ιδιωτικές εταιρείες.

Αυτοκινητοβιομηχανία

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Οι ΗΠΑ μειώνουν τους δασμούς στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και ανταλλακτικά στο βασικό ποσοστό του 15%, ενώ η ΕΕ καταργεί τον δασμό 10% στα αμερικανικά αυτοκίνητα. Υπάρχει επίσης πρόβλεψη για εναρμόνιση προδιαγραφών σε αυτόνομα οχήματα, παρόμοια με τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιαπωνίας.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία κάνει λόγο για κακή συμφωνία. Οι δασμοί 25% στα οχήματα που παράγονται στο Μεξικό παραμένουν, κάτι που επηρεάζει αρνητικά όλη την αλυσίδα παραγωγής.

Ο πραγματικός χαμένος είναι οι εργαζόμενοι: έως και 70.000 θέσεις εργασίας στην Ευρώπη μπορεί να χαθούν καθώς η παραγωγή μεταφέρεται στις ΗΠΑ για αποφυγή δασμών.

Αεροπλοΐα

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Μηδενικοί δασμοί για όλα τα αεροσκάφη και τα εξαρτήματά τους. Μετά τη λήξη της 17ετούς διαμάχης Airbus-Boeing, κανείς από τους δύο γίγαντες δεν ήθελε νέα εμπορική σύγκρουση.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Οι αεροπορικές εταιρείες και οι κατασκευαστές και από τις δύο πλευρές κερδίζουν. Αντίθετα, οι εταιρείες leasing και προμηθευτές θα είχαν πληγεί άμεσα σε περίπτωση επιβολής δασμών.

Φαρμακευτικά

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Η κατάσταση παραμένει θολή. Ο Τραμπ είπε πως δεν υπάρχει συμφωνία, η φον ντερ Λάιεν είπε το αντίθετο. Επί του παρόντος, οι δασμοί παραμένουν μηδενικοί, αλλά η Ουάσινγκτον εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει έως και 15%, μετά από σχετική έρευνα για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Οι εταιρείες γενοσήμων είναι οι πιο εκτεθειμένες λόγω μικρού περιθωρίου κέρδους. Η Ιρλανδία, με μεγάλο φαρμακευτικό τομέα, ανησυχεί ιδιαίτερα, ενώ ενώσεις όπως το Medicines for Europe ζητούν επέκταση της λίστας φαρμάκων με μηδενικούς δασμούς.

Τεχνολογία

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Εξαιρέσεις από δασμούς για εξοπλισμό ημιαγωγών (chip equipment). Η φον ντερ Λάιεν δεσμεύτηκε ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να αγοράζει αμερικανικά AI chips.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Η ολλανδική ASML επωφελείται άμεσα, καθώς εξάγει εξοπλισμό εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη εξάρτηση από αμερικανική τεχνολογία ενισχύει το χάσμα στην τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης.

Ψηφιακή Ρύθμιση

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Τίποτα. Η Κομισιόν αντιστάθηκε στις πιέσεις των ΗΠΑ και των Big Tech και διατήρησε ακέραιους τους νόμους DMA και DSA.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Η ΕΕ διατήρησε την κανονιστική της κυριαρχία. Οι εταιρείες τεχνολογίας των ΗΠΑ, όπως η Apple και η Meta, συνεχίζουν την πίεση, ενώ υποστηριζόμενες μελέτες εκτιμούν ότι οι ευρωπαϊκοί ψηφιακοί κανόνες κοστίζουν έως και 97,6 δισ. δολάρια τον χρόνο στην αγορά.

Άμυνα

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Καμία επίσημη δέσμευση για αγορά αμερικανικών όπλων, παρά τις δηλώσεις Τραμπ. Η Επιτροπή ξεκαθάρισε ότι η αμυντική προμήθεια δεν αποτέλεσε αντικείμενο της συμφωνίας.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Αν και δεν υπάρχει γραπτή δέσμευση, οι αμερικανικές εταιρείες ίσως επωφεληθούν έμμεσα από την αύξηση των αμυντικών δαπανών της ΕΕ. Οι ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες ενδέχεται να νιώσουν την πίεση.

Χάλυβας

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Επιστροφή σε ποσοστώσεις εισαγωγών αντί για οριζόντιους δασμούς 50%, αν και οι λεπτομέρειες είναι υπό διαπραγμάτευση. Υπάρχει πρόθεση δημιουργίας “δακτυλίου προστασίας” απέναντι στην υπερπαραγωγή χωρών όπως η Κίνα.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Οι ευρωπαϊκές χαλυβουργίες ενδέχεται να σώσουν μέρος των εξαγωγών τους. Μεγάλη χαμένη ίσως αποδειχθεί η Κίνα, αν πράγματι δημιουργηθεί “τείχος χάλυβα” ανάμεσα σε ΕΕ και ΗΠΑ.

Τρόφιμα και Ποτά

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Ορισμένα αγροτικά προϊόντα θα επωφεληθούν από μηδενικούς δασμούς, αν και δεν έχει διευκρινιστεί ποια. Τα “μη ευαίσθητα” προϊόντα θα αντιμετωπίζονται ευνοϊκά, ενώ τα “ευαίσθητα” θα διατηρούν δασμούς.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Είναι νωρίς για συμπεράσματα. Πιθανές ευνοούμενες εισαγωγές από ΗΠΑ: ξηροί καρποί, ζωοτροφές και βίσωνες. Τα βοοειδή παραμένουν με υψηλούς δασμούς, ενώ σε εκκρεμότητα βρίσκονται τα ποτά και τα κρασιά.

Επενδύσεις

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία: Δέσμευση για ευρωπαϊκές επενδύσεις ύψους 600 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η Επιτροπή παραδέχεται ότι πρόκειται για προσδοκίες από τον ιδιωτικό τομέα, όχι δεσμεύσεις.

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν: Η αμερικανική οικονομία θα ωφεληθεί, όμως δεν είναι σαφές αν οι επενδύσεις θα αφαιρεθούν από την ευρωπαϊκή οικονομία, πλήττοντας την εγχώρια ανάπτυξη.

• εμπορική συμφωνία
• Ευρωπαϊκή Ένωση
• ΗΠΑ
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν