Politico: Ο επόμενος εφιάλτης του ΝΑΤΟ είναι οι γαλλικές προεδρικές εκλογές

Στο ΝΑΤΟ εντείνεται η ανησυχία για το ενδεχόμενο οι γαλλικές προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους να φέρουν στην εξουσία έναν πολιτικό ηγέτη που θα απομακρύνει τη χώρα από τις στρατιωτικές δομές της Συμμαχίας ή ακόμη και θα επιδιώξει πλήρη αποχώρηση. Η εξέλιξη θα είχε σοβαρές συνέπειες για την ευρωπαϊκή άμυνα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ περιορίζουν τη στρατιωτική παρουσία τους στην Ευρώπη και η Ρωσία αντιμετωπίζεται ως πιθανή απειλή για τα κράτη-μέλη. Tη σχετική ανάλυση δημοσίευσε το Politico.

 

NATO is bracing for the very real possibility that the next French president could tear a gaping hole in the alliance.https://t.co/1NLv7alfg3

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) August 21, 2026

Δημοσκοπήσεις στη Γαλλία δείχνουν ότι περίπου οι μισοί ψηφοφόροι εμφανίζονται θετικοί προς υποψηφίους με σκληρή στάση απέναντι στο ΝΑΤΟ. Η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, υποστηρίζει την έξοδο της Γαλλίας από την ολοκληρωμένη στρατιωτική διοίκηση της Συμμαχίας. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, από την Αριστερά, έχει ταχθεί υπέρ της αποχώρησης της χώρας από το ΝΑΤΟ.

Η Γαλλία αποτελεί τη μοναδική πυρηνική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στις επιχειρησιακές δυνατότητες του ΝΑΤΟ. Μια αλλαγή στη σχέση της με τη Συμμαχία θα έθετε υπό αμφισβήτηση τη γαλλική στρατιωτική παρουσία στη Ρουμανία και την Εσθονία, ενώ θα περιόριζε την πρόσβαση των συμμάχων σε βασικά στρατιωτικά μέσα και δυνατότητες συντονισμού.

«Με μικρότερη παρουσία των ΗΠΑ, αυτό που δεν θέλεις είναι μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα να αποστασιοποιηθεί από τη συμμαχία, ειδικά σε μια εποχή που ο στόχος είναι οι Ευρωπαίοι, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της Γαλλίας, να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες», δήλωσε ο Jamie Shea, ανώτερος συνεργάτης άμυνας στο think tank Friends of Europe και πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ.

Οι γαλλικές εκλογές και η θέση στο ΝΑΤΟ

Ο Φινλανδός υπουργός Άμυνας Άντι Χάκενεν δήλωσε στο POLITICO ότι η διατήρηση της Γαλλίας στις πλήρεις δομές του ΝΑΤΟ είναι κρίσιμη για τη Συμμαχία. «Ελπίζουμε ότι η Γαλλία κατανοεί τα μακροπρόθεσμα οφέλη ενός ισχυρού ΝΑΤΟ… και αυτό [απαιτεί] επίσης την πλήρη ενσωμάτωση της Γαλλίας στις δομές του ΝΑΤΟ», δήλωσε. «Ελπίζουμε λοιπόν ότι στην αμυντική πολιτική… θα διατηρήσουν ισχυρή την πολιτική τους γραμμή».

Αν και απομένουν οκτώ μήνες έως τις προεδρικές κάλπες, το αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό. Στο ΝΑΤΟ υπάρχει επίσης η εκτίμηση ότι οι θέσεις ορισμένων υποψηφίων μπορεί να μετριαστούν μετά την εκλογή τους, όπως συνέβη με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι το 2022.

Η ιστορία της Γαλλίας με το ΝΑΤΟ, ωστόσο, εξηγεί γιατί η συζήτηση λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. «Φοβάμαι αυτές τις εκλογές», είπε διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, ο οποίος, όπως και άλλοι για αυτήν την ιστορία, διατηρώντας την ανωνυμία του για να μιλήσει ελεύθερα για το ευαίσθητο θέμα. «Η απώλεια της Γαλλίας θα ήταν τρομερή».

Το 1966, ο Σαρλ ντε Γκoλ απέσυρε τη Γαλλία από τις στρατιωτικές δομές του ΝΑΤΟ, επικαλούμενος την ανάγκη για μεγαλύτερη εθνική κυριαρχία. Περίπου 26.000 στρατιώτες απομακρύνθηκαν και η Συμμαχία μετέφερε την έδρα της στο Βέλγιο. Η Γαλλία επέστρεψε στην ολοκληρωμένη διοίκηση το 2009, επί προεδρίας Νικολά Σαρκοζί.

Η στάση Λεπέν και Μελανσόν

Ο Φαμπρίς Ποτιέ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας πολιτικής συμβούλων Rasmussen Global και πρώην επικεφαλής σχεδιασμού πολιτικής του ΝΑΤΟ, εκτιμά ότι το Παρίσι δύσκολα θα διέκοπτε πλήρως τους δεσμούς του με τη Συμμαχία. Προειδοποίησε, όμως, ότι «θα ήταν ανόητο να πιστεύουμε ότι θα υπάρξει συνέχεια» υπό έναν νέο σκληροπυρηνικό πρόεδρο.

«Οι Γάλλοι δεν ήταν ποτέ τα πιο φιλοΝΑΤΟϊκά μέλη», είπε, καθιστώντας το ζήτημα «εύκολο στοίχημα» για τους λαϊκιστές.

Εσωτερικές δημοσκοπήσεις του ΝΑΤΟ από την άνοιξη, τις οποίες επικαλείται το POLITICO, καταγράφουν ότι το 54% των Γάλλων ψηφοφόρων θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής της χώρας στη Συμμαχία. Πρόκειται για το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των 32 κρατών-μελών, μετά το Μαυροβούνιο.

Το γαλλικό εκλογικό σύστημα δύο γύρων έχει στο παρελθόν αποτρέψει την επικράτηση ακραίων υποψηφίων, καθώς οι ψηφοφόροι συσπειρώνονταν γύρω από πιο μετριοπαθείς επιλογές. Η δυναμική αυτή δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.

«Πρέπει να εγκαταλείψουμε την ολοκληρωμένη διοίκηση του ΝΑΤΟ», δήλωσε η Λεπέν στα τέλη Μαΐου. Σύμφωνα με αξιωματούχο με άμεση γνώση του θέματος, η επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού έθεσε το ίδιο ζήτημα σε κλειστή συνάντηση με υψηλόβαθμο Γάλλο στρατιωτικό διοικητή νωρίτερα φέτος. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι η Λεπέν τάχθηκε και υπέρ της επανέναρξης επαφών της Γαλλίας με τη Ρωσία.

«Σήμερα, είναι… η φιλορωσική παράταξη που ανέκτησε την εξουσία εντός του Εθνικού Συναγερμού», δήλωσε ένας Γάλλος νομοθέτης που πρόσκειται στην κυβέρνηση.

Ο Μελανσόν έχει διατυπώσει ακόμη πιο απόλυτη θέση. Στα τέλη του προηγούμενου μήνα, παρουσίασε ως μία από τις κύριες διεθνείς προτεραιότητές του την πλήρη αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, επικαλούμενος την «ανοιχτά εχθρική» στάση των ΗΠΑ. «Δεν μπορεί να τεθεί θέμα παραμονής μέλους του ΝΑΤΟ», δήλωσε σε συνέδριο τον Ιούνιο.

Οι στρατιωτικές δυνατότητες της Γαλλίας

Η πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μαρί-Αγκνές Στράκ-Ζίμερμαν, υπογράμμισε τη βαρύτητα της γαλλικής συμμετοχής. «Η Γαλλία δεν είναι απλώς ιδρυτικό μέλος, αλλά βασικός παράγοντας σε αυτή τη συμμαχία… κυρίως λόγω του πυρηνικού της οπλοστασίου», δήλωσε. «Υπάρχει μόνο μία ομάδα που έχει να κερδίσει από αυτό — και αυτή είναι οι εχθροί της ελευθερίας μας».

Ο Γάλλος αντιστράτηγος Μισέλ Γιακόβλεφ, πρώην αντιστράτηγος του Γενικού Επιτελείου στο στρατιωτικό αρχηγείο της Συμμαχίας, εξήγησε ότι ένας Γάλλος πρόεδρος θα μπορούσε θεωρητικά να αποφασίσει άμεσα την αποχώρηση από τη δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ, χωρίς προηγούμενη έγκριση του Κοινοβουλίου.

Η ρήτρα ενός έτους για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ αφορά χώρες που εγκαταλείπουν τις πολιτικές δομές της Συμμαχίας. Δεν θα ίσχυε κατ’ ανάγκη στην περίπτωση αποχώρησης μόνο από την ολοκληρωμένη στρατιωτική διοίκηση, όπως προβλέπει η θέση της Λεπέν.

Στην πράξη, η διαδικασία θα χρειαζόταν πιθανότατα περίπου έναν χρόνο. Θα απαιτούσε την αποχώρηση περίπου 1.000 Γάλλων αξιωματικών που υπηρετούν μόνιμα στο ΝΑΤΟ και την εγκαθίδρυση μηχανισμού διασύνδεσης για τον μελλοντικό συντονισμό με τη Συμμαχία, κατά το πρότυπο που είχε ακολουθήσει ο Ντε Γκωλ.

Οι ανησυχίες των συμμάχων αφορούν ειδικά τη γαλλική μαχητική ομάδα 1.200 στρατιωτών στη Ρουμανία, τη συνεργασία της Γαλλίας με το ΝΑΤΟ σε ζητήματα πυρηνικών όπλων, καθώς και τις δυνατότητες που διαθέτει σε δορυφορικά συστήματα και πληροφορίες, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες του ΝΑΤΟ.

Χωρίς τη γαλλική συμμετοχή στη δομή διοίκησης, οι στρατιωτικοί σχεδιαστές της Συμμαχίας θα έχαναν πρόσβαση στο μοναδικό πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο της Ευρώπης, σε αμφίβιο στόλο που περιλαμβάνει πλοία κλάσης Mistral, στους δορυφόρους πληροφοριών CERES και σε ένα ναυτικό που μπορεί να αναπτύξει περίπου το 65% του στόλου του.

«Το γεγονός είναι ότι έχουμε λίγο από όλα», υποστήριξε ο Γιακόβλεφ, προσθέτοντας ότι η αποχώρηση της Γαλλίας από τη δομή διοίκησης θα είχε επίσης «δημοσιονομικές συνέπειες» για τη συμμαχία. Η Γαλλία συνεισφέρει επί του παρόντος το 10% του ετήσιου επιχειρησιακού προϋπολογισμού του ΝΑΤΟ, ύψους 5,3 δισεκατομμυρίων ευρώ.

«Θα αποδυνάμωνε τη συμμαχία επειδή εξακολουθούμε να είμαστε η πιο σημαντική δύναμη… μετά την Αμερική», είπε.

Απώλεια επιρροής για το Παρίσι

Η αποχώρηση από την ολοκληρωμένη διοίκηση θα είχε κόστος και για τη Γαλλία. Η χώρα θα διατηρούσε τη θέση της στα πολιτικά όργανα του ΝΑΤΟ και το δικαίωμα συμμετοχής στις αποφάσεις για την ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας. Η επιρροή της στις στρατιωτικές προτάσεις θα περιοριζόταν, καθώς πολλές από αυτές προετοιμάζονται εκ των προτέρων από το στρατιωτικό επιτελείο της Συμμαχίας.

Σύμφωνα με τον Γιακόβλεφ, το Παρίσι θα μπορούσε να «δεχτεί ή να αποχωρήσει» από τις τελικές προτάσεις. Θα έχανε επίσης σημαντικές θέσεις, όπως αυτή του Ανώτατου Συμμαχικού Διοικητή Μετασχηματισμού, τη θέση του αναπληρωτή διοικητή στο αεροπορικό στρατιωτικό αρχηγείο του ΝΑΤΟ και τη θέση του αρχηγού επιτελείου στη βάση Μπρούνσουμ της Γερμανίας.

Ενδεχόμενη διακοπή της ανταλλαγής πληροφοριών θα μπορούσε να δυσχεράνει και την πρόσβαση της Γαλλίας σε στοιχεία για τις εξελίξεις στην υπόλοιπη Συμμαχία. Η αποχώρηση «σίγουρα [θα σήμαινε] απώλεια επιρροής», δήλωσε ο Γιακόβλεφ. «Θα κόστιζε πολύ — πολιτικά, τεχνικά, επιχειρησιακά και δομικά».

Για ορισμένους διπλωμάτες του ΝΑΤΟ, μια γαλλική απομάκρυνση θα ενίσχυε περαιτέρω τον ρόλο της Γερμανίας στην ευρωπαϊκή άμυνα. «Με την Γαλλία εκτός και τους Αμερικανούς να αποσύρονται… η Γερμανία θα πρέπει να αναβαθμίσει το πλευρό της», δήλωσε ο διπλωμάτης του ΝΑΤΟ που αναφέρθηκε παραπάνω. «Αν φύγεις, χάνεις τα πάντα».

«Έχει ήδη υπάρξει αυτή η μαζική μετατόπιση οικονομικά, πολιτικά, προς τη Γερμανία και την Πολωνία, οι οποίες είναι πλέον οι χώρες με τις μεγαλύτερες δαπάνες σε όρους ΑΕΠ», δήλωσε ο Shea, πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ. «Απλώς θα επιτάχυνε αυτό που ήδη συμβαίνει».

Ο Shea υποστήριξε ότι οι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ πρέπει να αρχίσουν διαβουλεύσεις με βουλευτές του Εθνικού Συναγερμού και της Ανυπότακτης Γαλλίας, προκειμένου να εξηγήσουν τις συνέπειες μιας αποχώρησης από τη στρατιωτική διοίκηση. Πρότεινε επίσης να δοθούν περισσότερες θέσεις διοίκησης στη Γαλλία, ώστε να αναδειχθεί ο ρόλος της στη Συμμαχία.

«Θα επιβιώσουμε», είπε ο ίδιος διπλωμάτης, αλλά «θα είναι πολύ, πολύ επικίνδυνο».

• NATO
• Politico
• Γαλλία
• Εμανουέλ Μακρόν
• Ευρωπαϊκή άμυνα
• Ζαν-Λικ Μελανσόν
• προεδρικές εκλογές