Politico: Ο Όρμπαν ποντάρει στο ποδόσφαιρο για να κερδίσει τις εκλογές

Η προεκλογική μάχη στην Ουγγαρία μπαίνει στην πιο κρίσιμη φάση της, με τον Βίκτορ Όρμπαν να αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη πρόκληση από το 2010, όταν και ανέλαβε την εξουσία, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν προβάδισμα του αντιπάλου του Πέτερ Μάγιαρ και η κοινωνική δυσαρέσκεια εντείνεται.

Πώς απειλείται η κυριαρχία Όρμπαν;

Η πολιτική κυριαρχία του Όρμπαν, που διαρκεί πάνω από 15 χρόνια, βασίστηκε σε ένα ισχυρό δίκτυο εξουσίας, οικονομικών σχέσεων και επιρροής. Σήμερα, όμως, η φθορά είναι εμφανής. Η άνοδος του κόμματος Tisza του Μάγιαρ καταγράφεται σταθερά στις δημοσκοπήσεις, σε μια περίοδο όπου οι πολίτες βιώνουν έντονη πίεση από τον πληθωρισμό, τις ελλείψεις στη δημόσια υγεία και τις υποδομές, αναφέρει σε ρεπορτάζ το Politico. 

Η Ουγγαρία παραμένει μία από τις φτωχότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τους πολίτες να εκφράζουν όλο και πιο ανοιχτά την αγανάκτησή τους. Το πολιτικό σκηνικό μοιάζει πλέον πιο ρευστό από ποτέ.

Ποιος είναι ο ρόλος του ποδοσφαίρου στην εξουσία;

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του «μοντέλου Όρμπαν» είναι η σύνδεση πολιτικής και ποδοσφαίρου. Στο χωριό Φέλτσουτ, κοντά στη Βουδαπέστη, η εικόνα είναι ενδεικτική: η επιβλητική Pancho Arena των 3.800 θέσεων δεσπόζει σε μια κοινότητα μόλις 1.700 κατοίκων.

Το γήπεδο αποτελεί έδρα της Puskás Akadémia, ομάδας που ίδρυσε ο ίδιος ο Όρμπαν το 2007. Η παρουσία τέτοιων έργων έχει ερμηνευθεί ως συμβολική επίδειξη ισχύος, αλλά και ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου επιρροής.

Ο ίδιος ο Όρμπαν είχε στενή σχέση με το ποδόσφαιρο από νεαρή ηλικία, ενώ επηρεάστηκε έντονα από το μοντέλο του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο οποίος επίσης συνέδεσε τον αθλητισμό με την πολιτική ισχύ.

Πώς λειτουργεί το σύστημα χρηματοδότησης;

Στον πυρήνα του συστήματος βρίσκεται το πρόγραμμα TAO, μέσω του οποίου έχουν διοχετευτεί σχεδόν 3 δισεκατομμύρια δολάρια στον αθλητισμό. Το ποσό αυτό ξεπερνά κατά περίπου 20% τον ετήσιο προϋπολογισμό της χώρας για την εκπαίδευση.

Οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να κατευθύνουν φόρους προς αθλητικούς οργανισμούς, με την Puskás Akadémia να έχει λάβει περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ. Το σύστημα αυτό έχει δεχθεί έντονη κριτική για έλλειψη διαφάνειας και για τη δημιουργία ενός δικτύου οικονομικών εξαρτήσεων.

Εμβληματική μορφή αυτής της πραγματικότητας είναι ο επιχειρηματίας Λόριντς Μέσαρος, στενός συνεργάτης του Όρμπαν, ο οποίος από μικρός εργολάβος εξελίχθηκε στον πλουσιότερο άνθρωπο της χώρας.

Γιατί αλλάζει η στάση της κοινωνίας;

Για χρόνια, οι πολίτες έδειχναν ανοχή σε αυτό το μοντέλο, κυρίως λόγω της οικονομικής σταθερότητας. Ωστόσο, η επιβράδυνση της οικονομίας και η αύξηση του κόστους ζωής έχουν αλλάξει τα δεδομένα.

Τα μεγάλα γήπεδα και οι επενδύσεις στον αθλητισμό, που άλλοτε προβάλλονταν ως εθνική επιτυχία, σήμερα αντιμετωπίζονται από πολλούς ως σύμβολα ανισότητας και σπατάλης δημόσιου χρήματος.

Παράλληλα, ακόμα και τμήματα των οργανωμένων οπαδών, που παραδοσιακά λειτουργούσαν ως μηχανισμός πολιτικής επιρροής, εμφανίζουν σημάδια αποστασιοποίησης.

Μπορεί ο Όρμπαν να κερδίσει άλλη μια θητεία;

Το βασικό ερώτημα που κυριαρχεί πλέον στην Ουγγαρία είναι αν το πολιτικό αφήγημα του Όρμπαν μπορεί να αντέξει τη φθορά. Η μέχρι σήμερα επιτυχία του βασίστηκε σε έναν συνδυασμό ελέγχου, επικοινωνίας και οικονομικών μηχανισμών.

Όμως, με την κοινωνία πιο απαιτητική και την αντιπολίτευση πιο οργανωμένη, οι επόμενες εκλογές αναμένεται να αποτελέσουν σημείο καμπής. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, το αποτέλεσμα δεν θεωρείται δεδομένο.