Ρούτε από Σύνοδο ΝΑΤΟ: Η Τουρκία αποκτά ρόλο στα μεγάλα projects για A400M, drones και αερομεταφορές

Η εικόνα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Μαρκ Ρούτε να εισέρχονται χέρι-χέρι στην Άγκυρα, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, συμπύκνωσε τον συμβολισμό της ημέρας: Η Τουρκία εμφανίζεται ως κεντρικός οικοδεσπότης και η Συμμαχία επιχειρεί να δείξει ότι περνά από τις πολιτικές δεσμεύσεις στην παραγωγή πραγματικής στρατιωτικής ισχύος. Τα φωτογραφικά στιγμιότυπα της συνάντησης Ρούτε – Ερντογάν δόθηκαν στη δημοσιότητα ενώ η Άγκυρα φιλοξενεί τη Σύνοδο στις 7 και 8 Ιουλίου.

Στο Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας παρουσίασε το νέο βιομηχανικό και εξοπλιστικό αφήγημα του ΝΑΤΟ: Περισσότερα χρήματα, περισσότερη παραγωγή, κοινές προμήθειες και λιγότερη εξάρτηση από κατακερματισμένες εθνικές αμυντικές βιομηχανίες. Το Φόρουμ, σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα, είναι αφιερωμένο στην πρόοδο προς τον στόχο επενδύσεων 5% του ΑΕΠ για την άμυνα και στο πώς αυτά τα χρήματα μετατρέπονται σε βιομηχανική αποτροπή.

Ο Ρούτε υπενθύμισε ότι έναν χρόνο μετά τη Σύνοδο της Χάγης, όπου οι σύμμαχοι δεσμεύτηκαν για αύξηση των αμυντικών δαπανών, η Συμμαχία εμφανίζει ήδη «μετασχηματιστική πρόοδο». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς επενδύουν πλέον περίπου 4% του ΑΕΠ τους στην άμυνα και την ασφάλεια, ενώ για το 2025 και το 2026 οι πρόσθετες επενδύσεις φτάνουν τα 258 δισ. δολάρια.

Από τα χρήματα στα όπλα

Το κεντρικό μήνυμα του Ρούτε ήταν ότι η Συμμαχία πρέπει να μετατρέψει την οικονομική της ισχύ σε στρατιωτικές δυνατότητες. Όπως είπε στην προπαρασκευαστική συνέντευξη Τύπου, το ΝΑΤΟ χρειάζεται περισσότερες δυνάμεις, περισσότερους πόρους και πολύ ισχυρότερη βιομηχανική βάση, ώστε οι δεσμεύσεις για δαπάνες να γίνουν drones, πύραυλοι, αναχαιτιστές και πραγματικά μέσα αποτροπής.

Στο ίδιο πλαίσιο, το Reuters μετέδωσε ότι οι ηγέτες του ΝΑΤΟ παρουσιάζουν στην Άγκυρα συμφωνίες αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε μια προσπάθεια να αποδείξουν και προς τον Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αυξάνουν ουσιαστικά τη συνεισφορά τους στην άμυνα.

A400M και A330 MRTT: Δύο στόλοι για μεταφορές και ανεφοδιασμό

Μία από τις βασικές ανακοινώσεις αφορά την ενίσχυση των στρατηγικών αερομεταφορών. Επτά σύμμαχοι —Βέλγιο, Κροατία, Γαλλία, Πολωνία, Ισπανία, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο— εγκαινίασαν νέο πολυεθνικό πρόγραμμα υψηλής ορατότητας για στόλο αεροσκαφών Airbus A400M. Το μοντέλο θα στηριχθεί στη λογική «pooling and sharing», δηλαδή κοινή χρήση αεροσκαφών, κοινή κατανομή κόστους και συνεργασία σε προμήθειες, υποστήριξη και εκπαίδευση.

Παράλληλα, η Φινλανδία εντάχθηκε στον πολυεθνικό στόλο Airbus A330 MRTT, ενώ τα εννέα μέλη του προγράμματος ανακοίνωσαν την επικείμενη παράδοση του 10ου A330 MRTT, φέρνοντας τον στόλο πιο κοντά στον πλήρη στόχο των 12 αεροσκαφών. Τα A330 MRTT και A400M δίνουν στη Συμμαχία δυνατότητες εναέριου ανεφοδιασμού, στρατηγικής μεταφοράς και ιατρικής εκκένωσης, κρίσιμες σε περιόδους κρίσης ή πολέμου.

Triton και GlobalEye: Τα νέα «μάτια» του ΝΑΤΟ

Η Συμμαχία ενισχύει και τον τομέα πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Δανία, Φινλανδία, Γερμανία και Νορβηγία ανακοίνωσαν την προμήθεια έως πέντε μη επανδρωμένων αεροσκαφών MQ-4C Triton της Northrop Grumman, τα οποία θα ενισχύσουν τη δύναμη ISR του ΝΑΤΟ. Τα Triton έχουν δυνατότητα πτήσης διάρκειας 24 ωρών, σε ύψος άνω των 15 χιλιομέτρων, και είναι σχεδιασμένα για επιτήρηση μεγάλων θαλάσσιων περιοχών, από την Αρκτική έως τον Βορρά.

Ακόμη μεγαλύτερο βάρος έχει η απόφαση για το νέο Airborne Warning and Control System. Έντεκα σύμμαχοι ανακοίνωσαν κοινή προμήθεια αεροσκαφών Saab GlobalEye, τα οποία θα αντικαταστήσουν μέρος του γηρασμένου στόλου Boeing E-3 AWACS. Το GlobalEye θα προσφέρει επιτήρηση σε αέρα, ξηρά και θάλασσα, με δυνατότητα εντοπισμού σύνθετων απειλών, όπως σμήνη drones, βαλλιστικοί πύραυλοι και πύραυλοι cruise.

Drones, Διάστημα και πρώτες ύλες

Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε επίσης επενδύσεις άνω των 40 δισ. δολαρίων σε δυνατότητες αντιμετώπισης drones μέσα στην επόμενη πενταετία, καθώς και στόχο να εκπαιδεύσει πέντε φορές περισσότερους χειριστές drones έως το τέλος του 2027. Η Συμμαχία θα δημιουργήσει και marketplace για αντι-drone συστήματα, ώστε οι χώρες να αγοράζουν λύσεις δοκιμασμένες και συμβατές με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.

Στο πεδίο του Διαστήματος, οκτώ σύμμαχοι εγκαινίασαν την πρωτοβουλία HALO, με στόχο τη διασύνδεση εθνικών στρατιωτικών δορυφόρων σε ένα ευρύτερο δίκτυο. Η πρωτοβουλία στοχεύει σε υψηλής ταχύτητας επικοινωνίες, συλλογή πληροφοριών και παρακολούθηση πυραύλων, ενώ η Ισπανία εντάχθηκε στο πρόγραμμα APSS, τη μεγαλύτερη πολυεθνική επένδυση του ΝΑΤΟ σε διαστημικές δυνατότητες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το νέο πρόγραμμα για τις κρίσιμες πρώτες ύλες στην άμυνα, στο οποίο συμμετέχουν 12 σύμμαχοι, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Τουρκία. Το πρόγραμμα αφορά την απόκτηση, αποθήκευση, μεταφορά και διαχείριση πρώτων υλών και εξαρτημάτων που είναι απαραίτητα για την αμυντική παραγωγή.

Το νέο βιομηχανικό ΝΑΤΟ

Ο Ρούτε ανακοίνωσε ακόμη δύο πρωτοβουλίες για την επιτάχυνση της αμυντικής συνεργασίας: Το NATO Front Door for Industry, μια ενιαία πλατφόρμα πρόσβασης των εταιρειών σε ευκαιρίες προμηθειών και καινοτομίας, και το NATO Engine, ένα πλαίσιο που θα συνδέει διαθέσιμη βιομηχανική παραγωγική ικανότητα σε Ευρώπη, Καναδά και ΗΠΑ.

Πίσω από τις τεχνικές ανακοινώσεις υπάρχει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα. Η Σύνοδος της Άγκυρας δεν θέλει να εμφανίσει απλώς ένα ΝΑΤΟ που ξοδεύει περισσότερα, αλλά ένα ΝΑΤΟ που παράγει περισσότερο, αγοράζει από κοινού και προετοιμάζεται για μακρά περίοδο υψηλής γεωπολιτικής έντασης.

Η εικόνα Ρούτε – Ερντογάν, με την Τουρκία σε ρόλο οικοδεσπότη, λειτουργεί ως το πολιτικό περίβλημα αυτής της μετάβασης. Η ουσία, όμως, βρίσκεται στις ανακοινώσεις: Το ΝΑΤΟ επιχειρεί να χτίσει τη νέα του αποτρεπτική ισχύ σε αέρα, θάλασσα, Διάστημα, drones, εφοδιαστικές αλυσίδες και βιομηχανική παραγωγή. Στην Άγκυρα, η Συμμαχία δείχνει ότι η εποχή των υποσχέσεων τελειώνει και η εποχή των συμβολαίων αρχίζει.

«Χέρι-χέρι» Ρούτε και Ερντογάν στην Σύνοδο Κορυφής ΝΑΤΟ

• Μαρκ Ρούτε
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
• Του​ρκία