18 Ιουνίου 2025
Δημοσίευση: 11:21'

Σαχάρ Εμάμι: Η «λέαινα» της ιρανικής τηλεόρασης που έγινε σύμβολο αντίστασης

Όταν η κάμερα δεν σβήνει και ο πόλεμος δεν σε γονατίζει –η ιστορία της Σαχάρ Εμάμι που συγκλόνισε το Ιράν και τον κόσμο.

Δημοσίευση: 11:21’

Όταν η κάμερα δεν σβήνει και ο πόλεμος δεν σε γονατίζει –η ιστορία της Σαχάρ Εμάμι που συγκλόνισε το Ιράν και τον κόσμο.

Τρίτη βράδυ, Τεχεράνη. Στην καρδιά της πόλης, η κάμερα της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης συνεχίζει να γράφει, παρά τις βόμβες, τον καπνό και τις κραυγές στο βάθος. Η παρουσιάστρια ειδήσεων Σαχάρ Εμάμι δεν αποχωρεί. Αντιθέτως, στέκεται μπροστά στον φακό, δείχνει με το δάχτυλο προς την κάμερα και λέει: «Αυτός είναι ο ήχος του επιτιθέμενου, αυτού που επιτίθεται στην πατρίδα μας…».

Μέσα σε λίγα λεπτά, το πρόσωπό της έγινε viral. Μέσα σε λίγες ώρες, έγινε τοιχογραφία στο κέντρο της Τεχεράνης, με τον στίχο του Φερντοσί να τη συνοδεύει: «Μια κοπέλα στο πεδίο της μάχης». Και μέσα σε μία μέρα, η 40χρονη Εμάμι από παρουσιάστρια του IRIB μετατράπηκε σε πολιτισμικό σύμβολο. Σε μια «λεοντόκαρδη κόρη του Ιράν».

Στον αέρα εν μέσω επίθεσης

Η ζωντανή εκπομπή της Εμάμι τη Δευτέρα διακόπηκε βίαια από τις ισραηλινές επιθέσεις κατά του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα. Οι τηλεθεατές παρακολούθησαν σοκαρισμένοι το στούντιο να γεμίζει με καπνό, θραύσματα και σκόνη. Η κάμερα δεν έσβησε. Ούτε η φωνή της Εμάμι.

Μέσα σε χάος και εκρήξεις, βρήκε τη δύναμη να μεταδώσει μήνυμα. Και μετά τη δεύτερη έκρηξη, επανεμφανίστηκε από άλλο στούντιο –πιο συναισθηματική, πιο σταθερή από ποτέ. Όπως έγραψαν κρατικά μέσα: «ήταν η φωνή του Ιράν».

Η νέα ηρωίδα του ιρανικού καθεστώτος

Η ηρωοποίησή της υπήρξε άμεση. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν την χαρακτήρισε «σύμβολο ανθεκτικότητας». Η κυβερνητική εκπρόσωπος Φατεμέχ Μοχαζεράνι τη συνέδεσε με την Γκορνταφαρίντ –τη μυθική Περσίδα πολεμίστρια από το Σαχναμέ, το εθνικό έπος του Ιράν.

Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: η Εμάμι δεν είναι απλώς μια δημοσιογράφος. Είναι μια πολεμίστρια για την αλήθεια και την πατρίδα.

Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί πήγε ένα βήμα παραπέρα: «Ατρόμητη, ακλόνητη και γεμάτη αγάπη για την πατρίδα της». Η πρόταση να καθιερωθεί δημοσιογραφικό βραβείο με το όνομά της τέθηκε ήδη δημόσια, ενώ διάσημοι αθλητές όπως ο Αμίρ Μεχντιζαντέχ της αφιέρωσαν χρυσά μετάλλια.

Μια αντιφατική φιγούρα

Πίσω από τη δημόσια εικόνα, ωστόσο, κρύβεται ένα πιο περίπλοκο αφήγημα. Η 40 χρονη Σαχάρ Εμάμι, η οποία έχει πτυχίο γεωργικής μηχανικής, εντάχθηκε στο IRIB το 2008 και έγινε γνωστή για την εκπομπή επικαιρότητας «Pishkhan Khabar». Πρόκειται για έναν ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό που έχει επανειλημμένα κατηγορηθεί για προπαγάνδα και καταστολή της ελευθερίας του λόγου.

Η κρατική τηλεόραση έχει επικριθεί σφοδρά για τη σιωπή της σε κρίσιμες εσωτερικές εξελίξεις – από τις διαδηλώσεις για τον θάνατο της Μάχσα Αμίνι μέχρι τις μαζικές συλλήψεις διαδηλωτών.

Παρόλα αυτά, ακόμη και επικριτές του καθεστώτος αναγνώρισαν στην Εμάμι το προσωπικό θάρρος. «Δεν υποστηρίζουμε το καθεστώς, αλλά δεν μπορούμε να αρνηθούμε τη γενναιότητά της. Δεν το βλέπεις αυτό συχνά», δήλωσε Ιρανός δημοσιογράφος της διασποράς.

Ο συμβολισμός της εικόνας

Η τοιχογραφία στην πλατεία Vali-e Asr – μία από τις μεγαλύτερες και πιο πολυσύχναστες της Τεχεράνης – την απεικονίζει με μαύρο τσαντόρ, υψωμένο δείκτη και βλέμμα σκληρό. Ο συμβολισμός είναι έντονος: γυναίκα, αυστηρή, ατρόμητη.

Το γεγονός ότι το καθεστώς χρησιμοποιεί την προϊσλαμική λογοτεχνία για να ενισχύσει την εικόνα της – τη στιγμή που την έχει επί δεκαετίες περιθωριοποιήσει – αποδεικνύει την επιθυμία του να χτίσει μια ενιαία, εθνικιστική αφήγηση.

Το τίμημα του πολέμου

Η επίθεση της Δευτέρας κόστισε ζωές. Τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ τους η παραγωγός ειδήσεων Νίμα Ρατζαμππούρ και η υπάλληλος Μασουμέ Αζίμι. Το IRIB έδειξε βίντεο από τις ζημιές στο στούντιο –με σπασμένα τζάμια, στάχτες και υπολείμματα φωτιάς.

Η Εμάμι, απευθυνόμενη ξανά στους θεατές, είπε: «Η επίθεση στοχοποίησε την ελευθερία του λόγου… και τις φωνές ανδρών, γυναικών και παιδιών που μαρτύρησαν».

Αντίσταση ή εργαλείο προπαγάνδας;

Το ερώτημα που αιωρείται είναι διπλό: Είναι η Εμάμι μια σύγχρονη ηρωίδα της δημοσιογραφίας ή ένα ακόμη γρανάζι στην επικοινωνιακή μηχανή της Ισλαμικής Δημοκρατίας; Μπορεί μια κρατική παρουσιάστρια – σε ένα κανάλι που φιμώνει φωνές – να είναι πραγματική υπερασπίστρια της αλήθειας;

Ίσως αυτό ακριβώς είναι που καθιστά την ιστορία της τόσο δυνατή: η αντίφαση. Μια γυναίκα που, υπό κανονικές συνθήκες, εκπροσωπεί το επίσημο αφήγημα, βρέθηκε να υπερασπίζεται μπροστά σε πυραύλους τη δύναμη του λόγου. Και εκείνη τη στιγμή, για ένα λεπτό, έγινε κάτι πολύ παραπάνω από το ρόλο της.


TOP NEWS

uncached