Σκιές και μηνύματα στην κοινοβουλευτική γραμμή της ΝΔ

Η πολιτική δεν λειτουργεί ποτέ στο κενό. Κάθε δήλωση, κάθε υπαινιγμός, κάθε διαφοροποίηση – ακόμη και αν παρουσιάζεται ως «προσωπική στάση» – εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα συσχετισμών, ισορροπιών και, ενίοτε, σιωπηρών στρατηγικών. Και όταν το θέμα αφορά την άρση της βουλευτικής ασυλίας, τότε τα πράγματα παύουν να είναι απλώς θεσμικά και αποκτούν σαφή πολιτική φόρτιση.

Τι πραγματικά επιδιώκουν, λοιπόν, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας; Και κυρίως, τι σηματοδοτεί η τοποθέτηση του Στέλιου Πέτσα ότι δεν πρόκειται να υπερψηφίσει και τις έντεκα περιπτώσεις άρσης ασυλίας;

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Διότι σε τέτοιες περιπτώσεις, η ψήφος δεν είναι μια ουδέτερη κοινοβουλευτική πράξη. Είναι πολιτικό μήνυμα. Και μάλιστα, μήνυμα με διπλή ανάγνωση. Από τη μία, η υπερψήφιση της άρσης ασυλίας εκλαμβάνεται ως πράξη διαφάνειας και θεσμικής συνέπειας. Από την άλλη, όμως, δεν παύει να δημιουργεί – έστω και άτυπα – την εντύπωση ότι ο βουλευτής που παραπέμπεται έχει κάτι να αποδείξει, άρα κάτι βαραίνει την περίπτωσή του.

Εδώ ακριβώς εδράζεται και η ουσία της παρέμβασης Πέτσα. Διότι δύσκολα μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι δεν αντιλαμβάνεται τις πολιτικές προεκτάσεις μιας τέτοιας επιλογής. Αντιθέτως, η δημόσια διατύπωση αυτής της στάσης υποδηλώνει πλήρη επίγνωση των συνεπειών. Και άρα, πρόκειται για μια συνειδητή πολιτική επιλογή.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι εύλογο: γιατί; Γιατί ένας βουλευτής της συμπολίτευσης να επιλέξει να διαφοροποιηθεί – έστω και μερικώς – από μια γραμμή που, κατά τα φαινόμενα, έχει ήδη καθοριστεί σε ανώτατο επίπεδο;

Η μία εκδοχή είναι ότι πρόκειται για μια προσπάθεια «πολιτικής αυτοπροστασίας». Σε ένα περιβάλλον όπου η κοινή γνώμη εμφανίζεται ιδιαίτερα ευαίσθητη σε ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας, η απόσταση από αποφάσεις που μπορεί να ερμηνευθούν ως «πολιτική κάλυψη» ίσως θεωρείται απαραίτητη.

Υπάρχει, όμως, και μια δεύτερη ανάγνωση. Πιο σύνθετη. Και ενδεχομένως πιο ανησυχητική για τη συνοχή της κοινοβουλευτικής ομάδας. Διότι όταν ο πρωθυπουργός έχει ήδη ξεκαθαρίσει ποια πρέπει να είναι η θεσμική στάση, κάθε απόκλιση – ακόμη και αν παρουσιάζεται ως επιμέρους διαφοροποίηση – δημιουργεί την αίσθηση ότι δεν υπάρχει πλήρης ευθυγράμμιση. Ότι κάποιοι σκέφτονται διαφορετικά. Ίσως και ότι στέλνουν τα δικά τους μηνύματα.

Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο: ο Στέλιος Πέτσας το είπε δημοσίως. Με σαφήνεια. Χωρίς περιστροφές. Πόσοι, όμως, ακόμη εντός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας συμμερίζονται την ίδια λογική αλλά επιλέγουν τη σιωπή;

Διότι στην πολιτική, η σιωπή συχνά έχει μεγαλύτερη σημασία από τον λόγο.

Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα της άρσης ασυλίας δεν είναι απλώς μια διαδικαστική πράξη. Είναι μια δοκιμασία για την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Και ταυτόχρονα, ένα τεστ συνοχής για την κυβερνητική πλειοψηφία.

Αν η γραμμή είναι σαφής, τότε η εφαρμογή της θα πρέπει να είναι καθολική. Διαφορετικά, οι «εξαιρέσεις» δεν θα εκληφθούν ως πράξεις συνείδησης, αλλά ως ενδείξεις εσωτερικής αμφιταλάντευσης.

Και στην πολιτική, η αμφιταλάντευση είναι πάντα το πρώτο βήμα προς την αμφισβήτηση.

• ΝΔ
• ΟΠΕΚΕΠΕ
• Στέλιος Πέτσας