Στην ουρά για το Instagram: Γιατί οι ταξιδιώτες περιμένουν ώρες για «viral» φαγητό

Στον ιστορικό δρόμο Keizersgracht με τα επιβλητικά σπίτια του 17ου αιώνα, το αξιοθέατο είναι κάτι τελείως διαφορετικό… Τουρίστες σχηματίζουν ατελείωτες ουρές πάνω στη γέφυρα, κρατώντας χωνάκια πατάτες των 5,50 ευρώ, ποζάροντας μπροστά στα κανάλια για TikTok και Instagram. Το FabelFriet θεωρείται «Η» στάση για πατάτες στο Άμστερνταμ. Άνοιξε το 2020, απογειώθηκε στο TikTok το 2023 και από τότε η αρχική του τοποθεσία προσελκύει συνεχώς πλήθη. Λίγα μέτρα πιο πέρα, ένα κορεάτικο σάντουιτς-μπαρ και ένας φούρνος-μπισκοτοποιείο γνωρίζουν παρόμοια φήμη, έχοντας μετατραπεί σε υποχρεωτικές στάσεις για επισκέπτες.

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Ολλανδία. Στη Νέα Υόρκη, άνθρωποι περιμένουν πάνω από μία ώρα για ένα κομμάτι πίτσα· στο Λονδίνο, μια απλή μπουγάτσα με παστό μοσχάρι απαιτεί υπομονή· ενώ ιαπωνικά ντόνατ και ιταλικά σάντουιτς προκαλούν ουρές σε Ευρώπη και Αμερική. Πλέον, οι ταξιδιώτες δείχνουν πρόθυμοι να αφιερώσουν πολύτιμο χρόνο για «μοντέρνες» εκδοχές καθημερινών φαγητών. Οι ψυχολόγοι, όμως, υποστηρίζουν ότι το θέμα δεν είναι το φαγητό. Είναι ο τρόπος που τα social media, το κοινωνικό κύρος και η κουλτούρα της επίδειξης επηρεάζουν τα ταξίδια.

Γιατί οι ουρές μας ελκύουν

Η ουρά λειτουργεί ως ένδειξη αξίας. Όταν βλέπουμε πολλούς ανθρώπους να περιμένουν, ενεργοποιείται ο φόβος ότι θα χάσουμε κάτι σημαντικό. Η επανάληψη αυτής της εικόνας –τόσο στον δρόμο όσο και στις οθόνες στο Instagram– κάνει τη συμπεριφορά να φαίνεται φυσιολογική, σχεδόν επιβεβλημένη. Σήμερα, όμως, σπάνια «ανακαλύπτουμε» τυχαία ένα μέρος. Το έχουμε ήδη δει στο κινητό μας, στο Instagram ας πούμε. Οι αλγόριθμοι μάς δείχνουν τι κάνουν οι άλλοι και η πίεση να ακολουθήσουμε είναι μεγαλύτερη από ποτέ.

Το ταξίδι ως παράσταση

Η αναμονή στην ουρά δεν είναι απλώς μέσο για να φας κάτι δημοφιλές· είναι μέρος μιας παράστασης. Οι ταξιδιώτες δεν καταναλώνουν μόνο το φαγητό –καταγράφουν την εμπειρία τους, αποδεικνύοντας ψηφιακά ότι «ήταν εκεί». Τα social media, όπως το Instagram, το Facebook ή το TikTok προσφέρουν μια σκηνή όπου οι διακοπές γίνονται θέαμα. Χιλιάδες βίντεο δείχνουν ανθρώπους να βαθμολογούν «viral» λιχουδιές, ενώ influencers και celebrities ενισχύουν τη φήμη αυτών των σημείων, μετατρέποντάς τα σε σύμβολα κοινωνικής αποδοχής. Όμως, καθώς όλα αυτά διαδίδονται διαδικτυακά, οι προορισμοί δεν επιλέγονται πια από περιπλάνηση, αλλά από αλγόριθμους.

Η ψευδαίσθηση της ανακάλυψης

Τα social media (Instagram, Facebook, TikTok) δημιουργούν την εντύπωση ότι όλοι «ανακαλύπτουν» τα ίδια μέρη ταυτόχρονα. Στην πραγματικότητα, οι πλατφόρμες προωθούν ό,τι είναι ήδη δημοφιλές. Αυτό διευκολύνει τους ταξιδιώτες, αλλά οδηγεί και σε υπερσυγκέντρωση επισκεπτών. Το αποτέλεσμα είναι πίεση στις υποδομές, ενόχληση των κατοίκων και αλλοίωση ολόκληρων γειτονιών. Σε πόλεις όπως το Άμστερνταμ, οι τοπικές κοινότητες αντιδρούν όλο και πιο έντονα στον υπερτουρισμό. Κι όμως, οι ουρές σπάνια αποθαρρύνουν. Αντίθετα, προσφέρουν μια αίσθηση βεβαιότητας: «Αφού περιμένουν όλοι, κάνω κι εγώ το σωστό». Ακόμα κι όταν οι ταξιδιώτες γνωρίζουν ότι η αναμονή οφείλεται στο hype, συνεχίζουν να στέκονται στην ουρά. Για πολλούς, τελικά, η εμπειρία της αναμονής έχει γίνει εξίσου σημαντική με το ίδιο το γεύμα.

• Instagram
• social media
• φαγητό