Στον… χορό των 5 Ρίχτερ Σαντορίνη και Αμοργός: «Η Μεγάλη Έξοδος» – Έφτασε ο «Όλυμπος» της Πυροσβεστικής – Συνεχή τα χτυπήματα του Εγκέλαδου (Φωτό & Βίντεο)

Ο σεισμός των 5 Ρίχτερ που σημειώθηκε στις 15:04 στον θαλάσσιο χώρο 22 χλμ. νότια-νοτιοδυτικά της Αρκεσίνης Αμοργού, σήμανε εκ νέου συναγερμό στους ειδικούς, την ώρα που η Σαντορίνη βρίσκεται σε κόκκινο συναγερμό.

Η αναστάτωση που υπάρχει και στην Αμοργό είναι μεγάλη και οι κάτοικοι απομακρύνθηκαν άμεσα από τα σπίτια τους, και παίρνοντας τα οχήματά τους, μετακινήθηκαν προς τα βουνά και τα ορεινότερα μέρη του νησιού.

Σύμφωνα με το Cyclades Live στις συγκεκριμένες περιοχές χθες το βράδυ οι περισσότεροι κάτοικοι κοιμήθηκαν εκτός σπιτιού, στα αυτοκίνητα. Στο νησί επίσης έφτασε πριν από λίγο και κλιμάκιο από σεισμολόγους, όπου εγκαθιστούν στο ελικοδρόμιο σεισμογράφους τελευταίας τεχνολογίας.

Στη Σαντορίνη ο «Όλυμπος»

Δυνάμεις της ΕΜΑΚ και εξοπλισμός, συμπεριλαμβανομένου του Κινητού Επιχειρησιακού Κέντρου «Όλυμπος», έφτασαν στη Σαντορίνη λίγο μετά τις 3 μ.μ. στο πλαίσιο των προληπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων σεισμικών δονήσεων.

Πρόκειται για μια από τις τέσσερις κινητές μονάδες διοίκησης και ελέγχου που διαθέτει η χώρα μας για την αντιμετώπιση μεγάλων φυσικών καταστροφών. Είναι εξοπλισμένη με σύγχρονα μέσα επικοινωνίας και συντονισμού, επιτρέποντας την αποτελεσματική καθοδήγηση των δυνάμεων πυρόσβεσης και διάσωσης, καθώς και την άμεση μετάδοση δεδομένων στο αρμόδιο κέντρο επιχειρήσεων.”

H μελέτη του ΕΚΠΑ

Τα ευρήματα σχετικά με τη σεισμική δραστηριότητα στις Κυκλάδες, δίνει στη δημοσιότητα το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το ΕΚΠΑ μέσω του Εργαστηρίου Σεισμολογίας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη της σεισμικής δραστηριότητας στο ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Σαντορίνης, καθώς και στη ζώνη Σαντορίνης – Αμοργού, πλησίον της νησίδας Ανύδρου. Τον Ιούνιο του 2024 άρχισε να εμφανίζεται μικροσεισμική δραστηριότητα εντός της Καλδέρας της Σαντορίνης, η οποία εντάθηκε από τα μέσα Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για την πρώτη φορά μετά την περίοδο 2011-2012 που εμφανίζεται σημαντική μικροσεισμική δραστηριότητα εντός της Καλδέρας. Στο πλαίσιο αυτής της δραστηριότητας, το Εργαστήριο Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ έχει εγκαταστήσει μόνιμους σεισμολογικούς σταθμούς στη Σαντορίνη από το 2011. Αντιθέτως, η περιοχή του υποθαλάσσιου ηφαιστείου Κολούμπο, ~8 km ΒΑ της Σαντορίνης, εμφανίζεται διαχρονικά περισσότερο δραστήρια σεισμικά.

Τα μικροσεισμικά επίκεντρα στη Σαντορίνη εντοπίστηκαν κυρίως στη Νέα Καμένη και στην ευρύτερη περιοχή Ημεροβιγλίου-Φηρών, κατά μήκος της «γραμμής Καμένης» με διεύθυνση ΒΑ-ΝΔ. Συγχρόνως, εμφανίστηκε μικροσεισμική δραστηριότητα και στην περιοχή ανατολικά του Κολούμπο. Συνολικά, από τον Ιούνιο του 2024 έως και τις 25 Ιανουαρίου 2025 εντοπίστηκαν με σύγχρονες μεθόδους μηχανικής μάθησης (Machine-Learning) πάνω από 1,200 σεισμοί στην περιοχή Σαντορίνης-Κολούμπο, με μεγαλύτερο εκείνον που εκδηλώθηκε στις 25 Ιανουαρίου, 08:57:25 ώρα Ελλάδος, με επίκεντρο στις NA ακτές της Θηρασιάς, με μέγεθος 3.8.

Στις 26 Ιανουαρίου εμφανίστηκε νέα ομάδα σεισμών ανατολικά του ηφαιστείου Κολούμπο, με έντονη έξαρση την επόμενη ημέρα. Έως τις 29 Ιανουαρίου εντοπίστηκαν πάνω από 1,300 σεισμοί με τη χρήση μηχανικής μάθησης. Έως την 1η Φεβρουαρίου είχαν εντοπιστεί πάνω από 2,500 σεισμοί, ενώ ξεκίνησε η ασυνήθιστα υψηλή παραγωγικότα σεισμών με μεγέθη μεγαλύτερα του 4.0. Η σεισμικότητα εξαπλώθηκε στην περιοχή γύρω από τη νησίδα Άνυδρο. Σύμφωνα με τα στοιχεία καθημερινής ανάλυσης σεισμικών δεδομένων του Εργαστηρίου Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ, από την 1η Φεβρουαρίου έως και την 4η Φεβρουαρίου ώρα 09:00 εκδηλώθηκαν 43 σεισμοί με μέγεθος μεγαλύτερο ή ίσο του 4.0. Οι μεγαλύτεροι σεισμοί εκδηλώθηκαν στις 3 Φεβρουαρίου 14:17:41 και 4 Φεβρουαρίου 04:46:07 με μέγεθος 5.0. Το πυκνό σεισμολογικό δίκτυο της Σαντορίνης, με σταθμούς που ανήκουν στο Ενιαίο Εθνικό Δίκτυο Σεισμογράφων (ΕΕΔΣ), στο οποίο συμμετέχει το Εργαστήριο Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ, ενισχύεται με την εγκατάσταση νεών οργάνων τόσο στην Σαντορίνη όσο και στα γύρω νησιά.

Στο πλαίσιο της πολυπαραμετρικής παρακολούθησης του Ηφαιστειακού χώρου της Σαντορίνης, ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στη μελέτη εδαφικής παραμόρφωσης και στο πώς αυτή συνδέεται με τη σεισμικότητα. Το Εργαστήριο Γεωφυσικής του ΕΚΠΑ έχει εγκαταστήσει από το 2011 έναν μόνιμο δορυφορικό γεωδαιτικό σταθμό GNSS/GPS στο Ημεροβίγλι (σταθμός SANT), ενώ από το 1994 έχει εγκατασταθεί και επαναμετράται περιοδικά μη-μόνιμο δίκτυο σταθμών GPS σε 21 θέσεις στη Θήρα, Θηρασιά και Νέα Καμένη. Η ημερήσια επίλυση των δεδομένων από τον μόνιμο σταθμό (SANT) ανάδειξε αλλαγή της κινηματικής συμπεριφοράς της περιοχής από τον Αύγουστο 2024. Μετά τη δραστηριότητα της περιόδου 2011-2012 το άνυσμα της εδαφικής ταχύτητας απεικόνιζε την τεκτονική κίνηση της ευρύτερης περιοχής στην οριζόντια διεύθυνση (ΝΑ σε σχέση με το ITRF2014) και σταθερή στην κατακόρυφη. Από τον Αύγουστο 2024 παρατηρήθηκε περιστροφή του οριζόντιου ανύσματος σε διεύθυνση Ανατολική-Βορειοανατολική, και ταυτόχρονη ανύψωση με ρυθμό συγκρίσιμο με εκείνον της περιόδου 2011-2012. Για την καλύτερη χωρική μελέτη της εδαφικής κίνησης θα πραγματοποιηθεί επαναμέτρηση του μη-μόνιμου δικτύου GPS της περιοχής. Στόχος είναι να προσδιοριστεί με ακρίβεια η χωρική κατανομή της εδαφικής παραμόρφωσης σε όλη την περιοχή Θήρας-Θηρασιάς, και να μελετηθεί πώς συνδέεται με τα δύο ηφαιστειακά κέντρα, της Νέας Καμένης και του Κολούμπο.

Η εικόνα που παρουσιάζει η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού, με ολοένα περισσότερους σεισμούς με μεγέθη μεγαλύτερα ή ίσα του 4.0, αν και πιθανώς να εμφανίζει χαρακτηριστικά σμηνοσειράς (μεγάλο πλήθος σεισμών με παρόμοια μεγέθη), δεν αποκλείεται να έχει χαρακτηριστικά προσεισμικής ακολουθίας. Το Εργαστήριο Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς και τα υπόλοιπα Ελληνικά Ινστιτούτα και Πανεπιστήμια παρακολουθεί συνεχώς το φαινόμενο με την ανάλυση των δεδομένων των σεισμολογικών σταθμών σε πραγματικό χρόνο και τη χρήση καινοτόμων εργαλείων ανάλυσης.

«Η Μεγάλη Έξοδος»

Οι εκατοντάδες σεισμοί έχουν φέρει αναστάτωση σε κάτοικους και τουρίστες, που εγκαταλείπουν άρον άρον με πλοία και αεροπλάνα τη Σαντορίνη. Αποφασίστηκε τα σχολεία να παραμείνουν κλειστά έως και την Παρασκευή 07/02/2025 σε Θήρα, Ανάφη, Ίο και Αμοργό, ενώ χθες και ο δήμος Τήνου αποφάσισε να αναστείλει σήμερα Τρίτη τη λειτουργία σχολικών μονάδων και εγκαταστάσεων.

Η Aegean ενημερώνει ότι χθες Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου εκτέλεσε 9 συνολικά πτήσεις από Σαντορίνη για Αθήνα, 4 τακτικές και 5 έκτακτες μεταφέροντας συνολικά 1294 επιβάτες από το νησί προς την Αθήνα.

Για σήμερα Τρίτη 4 Φεβρουαρίου έχει ήδη προγραμματιστεί να πραγματοποιηθούν επίσης 8 πτήσεις, 4 τακτικές και 4 έκτακτες, όλες με αεροσκάφη Airbus 320 με χωρητικότητα μεγαλύτερη από 1400 θέσεις συνολικά.

Αυτή την ώρα υπάρχουν ακόμη διαθέσιμες θέσεις σε τουλάχιστον 2 από τις σημερινές έκτακτες πτήσεις από Σαντορίνη για Αθήνα.

Συνολικά κατά τις δυο πρώτες μέρες, Δευτέρα και Τρίτη, περίπου 2500-2700 επιβάτες θα έχουν μεταφερθεί από Σαντορίνη προς Αθήνα.

Λόγω των ειδικών συνθηκών τα αεροπλάνα φτάνουν στη Σαντορίνη με ελάχιστους επιβάτες, κυρίως από διάφορα κλιμάκια υπηρεσιών, ενώ οι πτήσεις από Σαντορίνη αναχωρούν γεμάτες.Οι ναύλοι για τις θέσεις που προσφέρθηκαν σε όλες τις επιπρόσθετες, έκτακτες πτήσεις που πραγματοποιούνται χθες και σήμερα κυμαίνονται μεταξύ 55-65 ευρώ (μαζί με τον ΦΠΑ και φόρους αεροδρομίων 22 ευρώ από Σαντορίνη- Αθήνα).

Εφόσον εξακολουθεί να παρίσταται ανάγκη θα προστεθούν και νέες, έκτακτες πτήσεις και για Τετάρτη 5/2.

Λέκκας: Μικρός ο σεισμός των 5 Ρίχτερ για να είναι ο κύριος στη Σαντορίνη

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ευθύμιο Λέκκα, πρόεδρο του ΟΑΣΠ, ο σεισμός των 5 Ρίχτερ που σημειώθηκε ανοιχτά της Σαντορίνης ήταν ο μεγαλύτερος που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής στην περιοχή, αλλά όχι αρκετά ισχυρός ώστε να θεωρηθεί το κύριο γεγονός.
Ο κ. Λέκκας, μιλώντας στο Mega από τη Σαντορίνη όπου βρίσκεται, εξήγησε ότι ένας σεισμός της τάξης των 5,5 βαθμών θα ήταν πιο πιθανό να σηματοδοτήσει την έναρξη της απομείωσης της σεισμικής δραστηριότητας, χωρίς να προκαλέσει σημαντικές επιπτώσεις στο νησί ή σε άλλα κοντινά νησιά.

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ εξέφρασε την ικανοποίησή του για την άμεση κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού, η οποία βασίστηκε στην έγκυρη πληροφόρηση που παρέχεται από τις αρμόδιες επιστημονικές επιτροπές. Παράλληλα, κατανόησε την ανησυχία των κατοίκων της Σαντορίνης, οι οποίοι δικαιολογημένα φοβούνται τους σεισμούς. Ωστόσο, τόνισε ότι η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή είναι συχνή και ότι ο συγκεκριμένος σεισμός δεν είναι ανησυχητικός από μόνος του.

Μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες το φαινόμενο

Όσον αφορά τη διάρκεια του φαινομένου, ο κ. Λέκκας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να διαρκέσει για αρκετές εβδομάδες ή ακόμα και μήνες, όπως συνέβη στην περίπτωση του Αρκαλοχωρίου της Κρήτης. Αυτό σημαίνει ότι οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Σαντορίνης θα πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση και να ακολουθούν τις οδηγίες των αρχών.

Οι κατολισθήσεις στην Κόκκινη Παραλία

Τέλος, ο κ. Λέκκας αναφέρθηκε στις κατολισθήσεις που έχουν σημειωθεί στην Κόκκινη Παραλία της Σαντορίνης, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα συχνό φαινόμενο που δεν συνδέεται απαραίτητα με τους σεισμούς. Η συγκεκριμένη παραλία έχει ηφαιστειακή προέλευση και οι σχηματισμοί της είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε κατολισθήσεις, οι οποίες μπορούν να συμβούν ακόμα και χωρίς σεισμική δραστηριότητα.

«Το ρήγμα αντιστέκεται να σπάσει», δηλώνει ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος

Ο σεισμολόγος του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, Γεράσιμος Παπαδόπουλος, δήλωσε σχετικά με τους σεισμούς στη Σαντορίνη: «Έχουμε φτάσει σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι και τα μεγέθη μέσα σε τρία 24ωρα έχουν φτάσει στα 5 Ρίχτερ. Από το Σάββατο είχα πει πως είμαστε σε προσεισμική ακολουθία και πλέον είναι ανοδική η πορεία στα μεγέθη και στο πλήθος των σεισμών. Αυτή τη στιγμή δεν είμαστε βέβαιοι αν θα γίνει μεγαλύτερος σεισμός ή όχι. Ενδεχομένως τα 5 Ρίχτερ να ήταν ο κύριος σεισμός. Η ακολουθία συνεχίζεται με χαρακτηριστικά προσεισμών, και κατά συνέπεια είναι δικαιολογημένο».

Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, οι πολλοί σεισμοί παρόμοιου μεγέθους δείχνουν ότι το ρήγμα αντιστέκεται να σπάσει. Ο ίδιος θεωρεί πως η σεισμική ακολουθία θα κρατήσει καιρό και εκτιμά πως έτσι όπως πορεύεται η ακολουθία, θα ανέβουν και άλλο τα μεγέθη, αν και δεν είναι ακόμα έτοιμος να απαντήσει πόσο.

• Αμοργός
• Σαντορίνη
• σεισμός