Συμφωνία Άμυνας της Μέκκας: Η Σαουδική Αραβία αποτρέπει τη συμμετοχή της Αιγύπτου παρά τις πιέσεις της Τουρκίας

Η Σαουδική Αραβία φέρεται να εμπόδισε την ένταξη της Αιγύπτου στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, που υπέγραψαν την περασμένη Παρασκευή το Ριάντ, η Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ. Τρεις σαουδαραβικές πηγές με γνώση των συνομιλιών δήλωσαν στο Middle East Eye ότι η Τουρκία επιδίωξε τη συμμετοχή του Καΐρου, όμως η σαουδαραβική πλευρά αντιτάχθηκε.

Μία από τις πηγές, πρώην υψηλόβαθμος σύμβουλος της σαουδαραβικής μοναρχίας, ανέφερε ότι το Ριάντ δεν επιθυμούσε την ένταξη της Αιγύπτου στη συμφωνία, «τουλάχιστον προς το παρόν».

 

All three sources said the Saudi position was driven by a growing frustration with President Abdel Fattah el-Sisi’s government and a belief in Riyadh that Egypt no longer offered the strategic or military value it once did. https://t.co/UGCtBftNPI

— Middle East Eye (@MiddleEastEye) August 12, 2026

Οι τρεις πηγές μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, επικαλούμενες την ευαισθησία του θέματος. Απέδωσαν τη σαουδαραβική στάση στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση του Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, καθώς και στην εκτίμηση ότι η Αίγυπτος δεν έχει πλέον τη στρατηγική και στρατιωτική βαρύτητα που διέθετε στο παρελθόν.

Η Συμφωνία της Μέκκας

Η συμφωνία υπογράφηκε στη Μέκκα και προβλέπει ρήτρα συλλογικής άμυνας: ένοπλη επίθεση κατά μίας από τις τρεις συμμετέχουσες χώρες θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.

Σαουδάραβες αξιωματούχοι έχουν παρουσιάσει το πλαίσιο ως μέσο ενίσχυσης των κοινών αμυντικών δυνατοτήτων. Ωστόσο, δεν έχουν αποσαφηνιστεί δημόσια οι επιχειρησιακοί όροι, οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης της ρήτρας και ο τρόπος παροχής στρατιωτικής βοήθειας σε ενδεχόμενη κρίση.

Κατά τις ίδιες πηγές, οι επιφυλάξεις του Ριάντ για το Κάιρο συνδέονται με εντάσεις που είχαν συσσωρευτεί στις διμερείς σχέσεις. Η Σαουδική Αραβία υπήρξε ο σημαντικότερος οικονομικός υποστηρικτής της κυβέρνησης Σίσι μετά την ανάληψη της εξουσίας το 2013, διαθέτοντας αρχικά περίπου 25 δισ. δολάρια για την αιγυπτιακή οικονομία.

Σταδιακά, η σαουδαραβική πλευρά φέρεται να θεώρησε ότι η πολιτική και οικονομική στήριξη που παρείχε δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη συνδρομή του Καΐρου σε ζητήματα ασφαλείας.

Οι διαφωνίες για Υεμένη και ΗΑΕ

Μία πηγή περιέγραψε ως «ελάχιστο και αναξιόπιστο» τον ρόλο της Αιγύπτου στον παρατεταμένο πόλεμο της Σαουδικής Αραβίας κατά των Χούθι στην Υεμένη. Κατά τις πηγές, υπάρχει επίσης δυσαρέσκεια στο Ριάντ για τη στάση του Καΐρου στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Κρίσιμο στοιχείο στις σαουδαραβικές επιφυλάξεις αποτελεί, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η στενή σχέση της Αιγύπτου με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι πηγές έκαναν ακόμη λόγο για «υποταγή» του Καΐρου στο Άμπου Ντάμπι.

Οι σχέσεις Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ έχουν επιβαρυνθεί, μεταξύ άλλων, εξαιτίας της στήριξης των Εμιράτων σε αυτονομιστικές δυνάμεις στη νότια Υεμένη. Το Ριάντ θεωρεί τις δυνάμεις αυτές απειλή για την εθνική ασφάλεια και τα συμφέροντά του.

Δύο πηγές δήλωσαν ότι η Αίγυπτος απέστειλε συστήματα αεράμυνας και μαχητικά αεροσκάφη στα ΗΑΕ μετά τις ιρανικές επιθέσεις. Ανέφεραν επίσης ότι ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι συναντήθηκε περισσότερες από μία φορές με τον πρόεδρο των Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, στη διάρκεια του πολέμου, χωρίς να γίνουν αντίστοιχες κινήσεις προς τη Σαουδική Αραβία.

Η κριτική του Ριάντ προς το Κάιρο

Το Ριάντ φέρεται να θεωρεί ότι ορισμένες πολιτικές του Άμπου Ντάμπι έρχονται σε σύγκρουση ακόμη και με τα στρατηγικά συμφέροντα της Αιγύπτου. Μεταξύ αυτών, οι πηγές αναφέρουν τη δραστηριότητα των ΗΑΕ στη Σομαλιλάνδη, τη στρατηγική σχέση τους με το Ισραήλ, τη στήριξη προς την Αιθιοπία στη διαμάχη για το Μεγάλο Φράγμα της Αναγέννησης και την υποστήριξη στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) στο Σουδάν.

Ο πρώην υψηλόβαθμος σύμβουλος της σαουδαραβικής μοναρχίας μετέφερε μια ιδιαίτερα επικριτική εικόνα για την αιγυπτιακή κυβέρνηση. «Η Αίγυπτος ήταν πάντοτε εξαρτημένη από εμάς, από τις ΗΠΑ, και δεν δίνει τίποτα πίσω. Απλώς παίρνει και παίρνει χωρίς κανένα αντάλλαγμα», υποστήριξε.

Άλλη πηγή περιέγραψε τη σχέση με το Κάιρο επί Σίσι ως σχέση στην οποία η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει πλέον την Αίγυπτο κυρίως ως κράτος εξαρτημένο από την οικονομική στήριξη των χωρών του Κόλπου και όχι ως σταθερό στρατηγικό εταίρο.

Η τουρκική πλευρά, αντίθετα, φέρεται να υποστήριξε ενεργά τη συμμετοχή της Αιγύπτου. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, χαρακτήρισε το Σάββατο την Αίγυπτο «φυσικό εταίρο» της Άγκυρας και ανέφερε ότι δεν υπάρχει λόγος να μην ενταχθεί στη συμμαχία, μόλις διευθετηθούν τα τεχνικά ζητήματα.

Η τουρκική πρόταση και η σαουδαραβική άρνηση

Τουρκικές πηγές δήλωσαν στο Middle East Eye ότι η Άγκυρα κατέβαλε σημαντική προσπάθεια για να συμπεριλάβει το Κάιρο στη συμφωνία και κατέθεσε επίσημη πρόταση συμμετοχής. Κατά την τουρκική εκδοχή, οι τρεις χώρες προχώρησαν χωρίς την Αίγυπτο, όταν κατέστη σαφές πως το Κάιρο δεν ήταν έτοιμο να ενταχθεί.

Οι σαουδαραβικές πηγές αμφισβήτησαν αυτή την εκδοχή και υποστήριξαν ότι δεν ήταν η Αίγυπτος που επέλεξε να μείνει εκτός. Ο πρώην σύμβουλος χαρακτήρισε «γελοίο» τον ισχυρισμό ότι το Κάιρο αποφάσισε να μη συμμετάσχει.

«Η πραγματικότητα είναι ότι ο Σίσι θα ήταν πρόθυμος να συμμετάσχει ώστε να αποκομίσει τα οικονομικά οφέλη αυτής της συμφωνίας, όπως κάνει συνήθως», υποστήριξε.

Κατά την ίδια πηγή, οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι έχουν «σοβαρές ανησυχίες» για την αξιοπιστία του Σίσι και δεν θεωρούν ότι μπορούν να τον εμπιστευθούν στον ίδιο βαθμό με τις ηγεσίες της Τουρκίας και του Πακιστάν.

«Καταλαβαίνουμε ότι οι Τούρκοι ήθελαν να συμπεριληφθεί η Αίγυπτος και καταλαβαίνουμε γιατί», ανέφερε, αφήνοντας πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο ένταξης της χώρας αργότερα «εάν δούμε αλλαγή ή βελτίωση».

Στρατιωτική ισχύς και περιφερειακή επιρροή

Οι πηγές συνέδεσαν την επιλογή των εταίρων της Συμφωνίας της Μέκκας και με τις στρατιωτικές δυνατότητες των χωρών. Η Τουρκία διαθέτει αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, ενώ το Πακιστάν έχει ισχυρό παραγωγικό τομέα οπλικών συστημάτων και πολυάριθμες ένοπλες δυνάμεις.

Αντιθέτως, οι σαουδαραβικές πηγές εκτίμησαν ότι η αιγυπτιακή στρατιωτική παραγωγή εστιάζει σε μεγάλο βαθμό σε προϊόντα πολιτικής χρήσης και δεν παρέχει ανάλογο επίπεδο προηγμένης αμυντικής τεχνολογίας. Εξέφρασαν ακόμη αμφιβολίες για την επιχειρησιακή ετοιμότητα και αποτελεσματικότητα των αιγυπτιακών ενόπλων δυνάμεων.

«Ο ρόλος του στρατού θα έπρεπε να είναι να επενδύει στις στρατιωτικές παραγωγικές του δυνατότητες και όχι να ασχολείται με επενδύσεις και τη διαχείριση εργοστασίων τροφίμων», σχολίασε μία από τις πηγές.

Η αποτίμηση αυτή εντάσσεται στη συζήτηση για τη μειωμένη περιφερειακή επιρροή της Αιγύπτου. Για δεκαετίες, το Κάιρο αποτελούσε βασικό στρατιωτικό εταίρο των κρατών του Κόλπου και συμμετείχε, μεταξύ άλλων, στον υπό αμερικανική ηγεσία συνασπισμό που εκδίωξε τις ιρακινές δυνάμεις από το Κουβέιτ το 1991.

Σύμφωνα με τις πηγές, το Κουβέιτ εμφανίζεται σήμερα περισσότερο πρόθυμο να ενταχθεί στη Συμφωνία της Μέκκας παρά να βασιστεί στην αμυντική σχέση που διατηρούσε παλαιότερα με την Αίγυπτο. Ο πρώην σύμβουλος υποστήριξε επίσης ότι η σημερινή σαουδαραβική ηγεσία θεωρεί την Τουρκία πιο αξιόπιστο εταίρο από την Αίγυπτο, παρά τις μεγάλες διακυμάνσεις που είχαν οι σχέσεις Ριάντ και Άγκυρας τα προηγούμενα χρόνια.

Ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής ένταξης

Η αντίθεση στην αιγυπτιακή συμμετοχή καταγράφεται, κατά το δημοσίευμα, και σε φιλοκυβερνητικούς λογαριασμούς στα σαουδαραβικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο ανώνυμος λογαριασμός @Columbuos, που θεωρείται ευρέως συνδεδεμένος με τον πρώην στενό συνεργάτη του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, Σαούντ αλ Καχτάνι, ανέφερε ότι «η πόρτα της συμμαχίας δεν είναι ανοιχτή σε όσους θέλουν απλώς να λύσουν τα προβλήματά τους και να επωφεληθούν χωρίς να συμμετέχουν στην ίδια αποστολή ασφάλειας για την περιοχή».

«Η εποχή των φανταστικών δικαιωμάτων, της φιλανθρωπίας και της μονόπλευρης προσφοράς έχει περάσει», πρόσθεσε.

Παρά τις ενστάσεις που διατυπώνονται από σαουδαραβικές πηγές, η ένταξη της Αιγύπτου δεν φαίνεται να αποκλείεται οριστικά. Και οι τρεις πηγές ανέφεραν ότι η πόρτα της Συμφωνίας της Μέκκας παραμένει ανοικτή, όμως η θέση του Ριάντ στην παρούσα φάση είναι ότι το Κάιρο πρέπει να παραμείνει εκτός.

• Αίγυπτος
• αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι
• αμυντική συνεργασία
• Πακιστάν
• σαουδική αραβία
• Συμφωνία της Μέκκας
• Του​ρκία