Συναγερμός στην Ευρώπη: Το βακτήριο Dermatophilus congolensis φέρνει εκατοντάδες λοιμώξεις – Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί

Η Ευρώπη μπαίνει στο καλοκαίρι με ανοιχτά περισσότερα από ένα υγειονομικά μέτωπα. Η αύξηση των ταξιδιών, οι υψηλότερες θερμοκρασίες, η εντονότερη κυκλοφορία πολιτών λόγω διακοπών, αλλά και οι μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις, δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τη διασπορά λοιμώξεων και βάζουν σε επιφυλακή τις υγειονομικές αρχές.

Στην τελευταία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για ένα σύνθετο σκηνικό απειλών. Στο επίκεντρο βρίσκονται ένα βακτήριο που μέχρι σήμερα θεωρούνταν κυρίως ζωονόσος, η συνεχιζόμενη κυκλοφορία της mpox στην Ευρώπη, η αύξηση των τροφιμογενών λοιμώξεων από Salmonella Stanley, καθώς και τα νοσήματα που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών.

Η εικόνα δεν παραπέμπει σε έναν ενιαίο κίνδυνο, αλλά σε ένα «κοκτέιλ» παραγόντων που απαιτεί αυξημένη επιτήρηση, έγκαιρη ενημέρωση και μέτρα πρόληψης από τα κράτη-μέλη.

Το βακτήριο Dermatophilus congolensis στο μικροσκόπιο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η καταγραφή 50 περιστατικών λοίμωξης από το βακτήριο Dermatophilus congolensis σε Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία.

Πρόκειται για μικροοργανισμό που μέχρι σήμερα συνδεόταν κυρίως με λοιμώξεις σε ζώα, όπως βοοειδή, άλογα και πρόβατα, ενώ τα περιστατικά σε ανθρώπους θεωρούνταν σπάνια. Η νόσος που προκαλεί είναι γνωστή ως δερματοφίλωση και μπορεί να εκδηλωθεί με δερματικές βλάβες, ερυθρότητα, φλεγμονή του δέρματος, φλύκταινες, μικρά αποστήματα, κρούστες και επώδυνες αλλοιώσεις.

Στον άνθρωπο οι βλάβες εμφανίζονται κυρίως στα χέρια, στα πόδια ή σε σημεία όπου υπάρχει τραυματισμός του δέρματος. Τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής παρουσίασαν ήπια συμπτώματα και αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς με αντιβιοτικά.

Το στοιχείο που προκαλεί προβληματισμό είναι ότι οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σύμφωνα με τις αναφορές, τα περιστατικά εμφανίζουν κοινά επιδημιολογικά χαρακτηριστικά και στενή γενετική συγγένεια, γεγονός που έχει θέσει τις αρχές σε επιφυλακή.

Salmonella Stanley σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες

Σημαντική θέση στην έκθεση του ECDC έχει και η επιδημία της Salmonella Stanley. Μέχρι τις 5 Ιουνίου είχαν καταγραφεί 83 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες: Αυστρία, Τσεχία, Δανία, Εσθονία, Γαλλία, Γερμανία, Λιθουανία, Ολλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Παράλληλα, εξετάζεται η πιθανή σύνδεση ακόμη 24 περιστατικών με την ίδια επιδημική αλυσίδα. Η λοίμωξη φαίνεται να πλήττει κυρίως παιδιά και νεαρούς ενήλικες, ενώ τουλάχιστον 20 ασθενείς χρειάστηκαν νοσηλεία.

Οι έρευνες των υγειονομικών αρχών στρέφονται προς επεξεργασμένα προϊόντα κοτόπουλου, τα οποία κυκλοφορούν ευρέως στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Το γεγονός αυτό αυξάνει την ανάγκη για γρήγορη ιχνηλάτηση, έλεγχο της εφοδιαστικής αλυσίδας και συντονισμένη ενημέρωση των καταναλωτών.

Κουνούπια και ιός του Δυτικού Νείλου

Με την άνοδο της θερμοκρασίας, το ECDC στρέφει την προσοχή του και στα νοσήματα που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών.

Η επιτήρηση για τον ιό του Δυτικού Νείλου έχει ήδη ξεκινήσει, καθώς οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν αυτή την περίοδο στην Ευρώπη θεωρούνται ευνοϊκές για τη μετάδοση του ιού. Οι ειδικοί αναμένουν περισσότερα περιστατικά τις επόμενες εβδομάδες, κυρίως όσο αυξάνονται οι θερμοκρασίες και ενισχύεται η δραστηριότητα των κουνουπιών.

Τα κράτη-μέλη καλούνται να ενισχύσουν τα προγράμματα επιτήρησης, να παρακολουθούν τις εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών και να ενημερώνουν τους πολίτες για τα μέτρα ατομικής προστασίας.

Mpox: Ο ιός παραμένει παρών στην Ευρώπη

Η mpox, παλαιότερα γνωστή ως ευλογιά των πιθήκων, εξακολουθεί να καταγράφεται στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC, μόνο τον Απρίλιο του 2026 καταγράφηκαν 102 περιστατικά της παραλλαγής Clade I σε 11 χώρες και 23 περιστατικά της Clade II σε επτά χώρες.

Σε διάστημα ενός έτους, από τον Μάιο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026, 16 χώρες ανέφεραν συνολικά 458 περιστατικά Clade I, ενώ 18 χώρες κατέγραψαν 921 περιστατικά Clade II.

Η πλειονότητα των περιστατικών αφορά άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες και δεν έχουν εμβολιαστεί. Η Κύπρος δεν εμφανίζεται στον σχετικό πίνακα του ECDC για το τελευταίο έτος, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αυξημένη ταξιδιωτική κίνηση του καλοκαιριού μπορεί να συμβάλει στη διασπορά του ιού και σε χώρες που σήμερα δεν καταγράφουν αυξημένα περιστατικά.

Έμπολα: Η πιο σοβαρή διεθνής απειλή

Στην ίδια έκθεση καταγράφεται και η επιδημία Έμπολα, η οποία θεωρείται η σοβαρότερη απειλή από πλευράς ουσιαστικού κινδύνου. Μέχρι τις αρχές Ιουνίου είχαν καταγραφεί 381 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 64 θάνατοι στο Κονγκό, καθώς και 16 κρούσματα με έναν θάνατο στην Ουγκάντα. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σοβαρή, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος.

Παρότι η επιδημία αφορά κυρίως αφρικανικές χώρες, η διεθνής κινητικότητα και οι μετακινήσεις πληθυσμών καθιστούν απαραίτητη την αυξημένη επιτήρηση και στην Ευρώπη.

Συναγερμός και ενόψει Παγκοσμίου Κυπέλλου

Οι ίδιες ανησυχίες που καταγράφονται στην Ευρώπη απασχολούν και τις υγειονομικές αρχές στις Ηνωμένες Πολιτείες ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου 2026.

Πέρα από τις λοιμώξεις που παρακολουθεί το ECDC, οι αμερικανικές αρχές ανησυχούν και για την ιλαρά, αλλά και για τον COVID-19. Η ανησυχία ενισχύεται από το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψαν το 2025 τον υψηλότερο αριθμό περιστατικών ιλαράς των τελευταίων δεκαετιών.

Η μεγάλη συγκέντρωση φιλάθλων, οι μαζικές μετακινήσεις και η επαφή ανθρώπων από διαφορετικές χώρες δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι υγειονομικές αρχές καλούνται να κινηθούν προληπτικά.

Το μήνυμα του ECDC είναι σαφές: το καλοκαίρι δεν φέρνει μόνο τουριστική κίνηση και αυξημένες μετακινήσεις, αλλά και μεγαλύτερη ανάγκη για επιδημιολογική εγρήγορση. Από τα τρόφιμα και τα κουνούπια έως τις ιογενείς και βακτηριακές λοιμώξεις, η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα πολλαπλές υγειονομικές προκλήσεις.

• ECDC
• βακτήριο Dermatophilus