Συναγερμός στους Ρεπουμπλικανούς πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές – Η ακρίβεια «πληγώνει» τον Τραμπ

Λιγότερο από τρεις μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, οι δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ διαμορφώνουν ένα ολοένα δυσκολότερο πολιτικό τοπίο για τον Ντόναλντ Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Η οικονομία, η ακρίβεια και το κόστος ζωής εξελίσσονται σε βασικά προβλήματα για τον Λευκό Οίκο, την ώρα που οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να κερδίζουν έδαφος ακόμη και σε ζητήματα στα οποία οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούσαν παραδοσιακά ισχυρό πλεονέκτημα.

Η πιο πρόσφατη έρευνα των Financial Times σε συνεργασία με τη Focaldata δείχνει ότι το 53% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων θεωρεί πως βρίσκεται σε χειρότερη οικονομική κατάσταση από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025. Το ποσοστό ανεβαίνει στο 57% μεταξύ των ανεξάρτητων ψηφοφόρων, ενώ ακόμη και περίπου ένας στους τέσσερις Ρεπουμπλικανούς δηλώνει ότι η οικονομική του κατάσταση έχει επιδεινωθεί.

Την ίδια στιγμή, το 64% αποδοκιμάζει τη διαχείριση του πληθωρισμού και του κόστους ζωής από τον Αμερικανό πρόεδρο, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον λίγους μήνες πριν από τις κάλπες.

Οι Δημοκρατικοί κερδίζουν έδαφος στην οικονομία

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα για τους Ρεπουμπλικανούς αφορά την οικονομία, ένα πεδίο στο οποίο παραδοσιακά εμφανίζονταν ισχυρότεροι.

Σε δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos στις αρχές Αυγούστου, το 37% των Αμερικανών δήλωσε ότι εμπιστεύεται περισσότερο τους Δημοκρατικούς για τη διαχείριση της οικονομίας, έναντι 36% που επέλεξε τους Ρεπουμπλικανούς.

Παρότι η διαφορά είναι μόλις μία μονάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, πρόκειται για την πρώτη φορά εδώ και σχεδόν μία δεκαετία που οι Δημοκρατικοί περνούν μπροστά σε αυτό το ερώτημα. Παράλληλα, στο υποθετικό ερώτημα για την ψήφο στη Βουλή των Αντιπροσώπων οι Δημοκρατικοί προηγούνται με 42% έναντι 37%, ενώ μεταξύ των ανεξάρτητων η διαφορά φτάνει τις 12 μονάδες.

Για τον Λευκό Οίκο, ο συνδυασμός αυτός θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητικός: χαμηλή δημοτικότητα, αρνητικές αξιολογήσεις για την οικονομία και απώλεια εμπιστοσύνης σε ένα κρίσιμο εκλογικό ζήτημα.

Η ακρίβεια παραμένει το μεγαλύτερο πρόβλημα

Το βασικό ζήτημα για τον Τραμπ δεν είναι απαραίτητα η συνολική κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας, αλλά ο τρόπος με τον οποίο οι πολίτες βιώνουν την καθημερινότητά τους.

Στην έρευνα Washington Post/Ipsos, το 54% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων ανέφερε ότι η οικονομία και οι υψηλές τιμές θα επηρεάσουν σημαντικά την ψήφο του, έναντι μόλις 20% που ανέφερε την εξωτερική πολιτική.

«Θα προσαρτήσουμε τα Στενά του Ορμούζ»: Ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί το Ιράν με νέα αντίποινα

Παράλληλα, το 48% περιμένει επιδείνωση της οικονομίας μέσα στον επόμενο χρόνο και μόλις το 20% προβλέπει βελτίωση, ενώ το 65% αποδοκιμάζει τον χειρισμό της οικονομίας από τον Τραμπ.

Ακόμη πιο έντονη είναι η πίεση στα χαμηλότερα εισοδήματα. Το 82% όσων έχουν ετήσιο εισόδημα κάτω από 50.000 δολάρια θεωρεί ότι τα τρόφιμα είναι πλέον μη προσιτά, έναντι 70% στις εισοδηματικές κατηγορίες των 50.000 έως 100.000 δολαρίων και 56% για όσους κερδίζουν περισσότερα από 100.000 δολάρια ετησίως.

Από το «κόστος του Μπάιντεν» στο κόστος του Τραμπ

Κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2024, ο Τραμπ είχε χρησιμοποιήσει τον πληθωρισμό και τις υψηλές τιμές ως βασικό επιχείρημα εναντίον του Τζο Μπάιντεν.

Σήμερα, όμως, το ίδιο ζήτημα κινδυνεύει να επιστρέψει ως πολιτικό μπούμερανγκ για τον ίδιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 3,4% κατά τους πρώτους 19 μήνες της δεύτερης θητείας του.

Παρότι η αύξηση είναι χαμηλότερη από αυτήν που είχε σημειωθεί στην αρχή της προεδρίας Μπάιντεν, οι καταναλωτές εξακολουθούν να έρχονται αντιμέτωποι με υψηλές τιμές σε βασικά προϊόντα.

Το Ιράν προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη πίεση

Στην οικονομική δυσαρέσκεια έρχεται να προστεθεί και η σύγκρουση με το Ιράν, η οποία συνδέεται πλέον άμεσα με τις τιμές της ενέργειας.

Στη δημοσκόπηση Washington Post/Ipsos, το 59% των Αμερικανών δηλώνει ότι δεν έχει εμπιστοσύνη πως οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου θα οδηγήσουν σε επιστροφή των τιμών της βενζίνης στα φυσιολογικά επίπεδα.

Την ίδια ώρα, έρευνα του Fox News δίνει στον Τραμπ μόλις 34% θετικές γνώμες για τον χειρισμό του Ιράν, έναντι 66% αρνητικών.

Το σημαντικό για τους ψηφοφόρους είναι ότι η διεθνής κρίση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως θέμα εξωτερικής πολιτικής. Η επίδρασή της στις τιμές της βενζίνης, στις μεταφορές και τελικά στα προϊόντα μετατρέπει τον πόλεμο σε άμεσο εσωτερικό πολιτικό κόστος.

Σκληροί αριθμοί από το Fox News

Ακόμη πιο αρνητική είναι η εικόνα που καταγράφει δημοσκόπηση του Fox News.

Ο Τραμπ συγκεντρώνει 39% θετικές και 60% αρνητικές γνώμες για το συνολικό έργο του. Στην οικονομία το ισοζύγιο διαμορφώνεται σε 33%-67%, ενώ στον πληθωρισμό μόλις το 27% εγκρίνει τους χειρισμούς του και το 73% τους αποδοκιμάζει.

Παράλληλα, τρία στα τέσσερα νοικοκυριά δηλώνουν ότι ο πληθωρισμός έχει προκαλέσει οικονομικές δυσκολίες, ενώ το 34% κάνει λόγο για «σοβαρές» δυσκολίες.

Προβάδισμα των Δημοκρατικών στη «γενική ψήφο»

Τα στοιχεία του λεγόμενου generic congressional ballot ενισχύουν ακόμη περισσότερο την ανησυχία στο Ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο.

Το Fox News καταγράφει προβάδισμα 53%-46% υπέρ των Δημοκρατικών, ενώ το Emerson College δίνει 53% στους Δημοκρατικούς και 42% στους Ρεπουμπλικανούς μεταξύ πιθανών ψηφοφόρων.

Οι υπολογισμοί του Silver Bulletin καταγράφουν επίσης δημοκρατικό προβάδισμα περίπου οκτώ μονάδων, αν και το εθνικό ποσοστό ψήφων δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη κατανομή εδρών.

Η Βουλή το πιο ευάλωτο σημείο

Οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, όμως η πλειοψηφία τους στη Βουλή είναι περιορισμένη.

Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται σε καλύτερη θέση για να διεκδικήσουν τη Βουλή από ό,τι τη Γερουσία, όπου χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών απέναντι στη σημερινή πλειοψηφία 53-47 των Ρεπουμπλικανών.

Για τον λόγο αυτό, οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 αποκτούν χαρακτηριστικά δημοψηφίσματος για την προεδρία Τραμπ, ακόμη κι αν ο ίδιος δεν βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο.

Υπάρχει ακόμη χρόνος για ανατροπή

Η εικόνα, πάντως, δεν είναι μη αναστρέψιμη.

Η τελευταία δημοσκόπηση του Marquette Law School έδωσε στον Τραμπ 40% αποδοχή έναντι 60% αποδοκιμασίας, παρουσιάζοντας μικρή βελτίωση σε σχέση με προηγούμενες μετρήσεις.

Η πορεία των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, η εξέλιξη της σύγκρουσης με το Ιράν και η καταναλωτική εμπιστοσύνη θα μπορούσαν να αλλάξουν τα δεδομένα μέχρι τον Νοέμβριο.

Ωστόσο, με τα σημερινά δεδομένα, το μεγαλύτερο πρόβλημα του Τραμπ φαίνεται να βρίσκεται ακριβώς στο ζήτημα που είχε χρησιμοποιήσει ως ένα από τα ισχυρότερα προεκλογικά του όπλα: την ακρίβεια και το κόστος ζωής.

Εάν οι σημερινές τάσεις διατηρηθούν μέχρι τις κάλπες, οι Ρεπουμπλικανοί αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με μια εξαιρετικά δύσκολη εκλογική μάχη, με την οικονομία να βρίσκεται στο επίκεντρο της αναμέτρησης.

• Δημοκρατικοί
• δημοσκοπήσεις
• ενδιάμεσες εκλογές
• ΗΠΑ
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ρεπουμπλικάνοι