Τα μαθηματικά της πείνας: Πώς το Ισραήλ προκάλεσε λιμό στη Γάζα – Μία σκληρή εξίσωση

Το Ισραήλ ελέγχει την είσοδο τροφίμων στη Γάζα και έχει υπολογίσει με ακρίβεια πόσες θερμίδες χρειάζονται οι Παλαιστίνιοι για να επιβιώσουν. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του, μόνο ένα μικρό κλάσμα αυτών έχει επιτραπεί να φτάσει στον πληθυσμό, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian.

Τα μαθηματικά του λιμού στη Γάζα είναι απλά: οι Παλαιστίνιοι δεν μπορούν να φύγουν, ο πόλεμος έχει σταματήσει τη γεωργία, και το Ισραήλ έχει απαγορεύσει την αλιεία. Πρακτικά, κάθε θερμίδα που καταναλώνεται πρέπει να έρθει από έξω.

Το Ισραήλ γνωρίζει ακριβώς πόση τροφή χρειάζεται. Εδώ και δεκαετίες, εφαρμόζει μια πολιτική «υπολογισμένης πείνας», με στόχο την πίεση, χωρίς την απόλυτη πείνα. «Η ιδέα είναι να βάλουμε τους Παλαιστίνιους σε δίαιτα, όχι να τους αφήσουμε να πεθάνουν», είχε δηλώσει το 2006 σύμβουλος του τότε πρωθυπουργού Εχούντ Ολμέρτ. Δύο χρόνια αργότερα, δικαστική απόφαση ανάγκασε την κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει τα σχετικά έγγραφα.

Η υπηρεσία COGAT (Συντονιστικό Γραφείο Δραστηριοτήτων στα Εδάφη), που μέχρι και σήμερα ελέγχει την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, είχε υπολογίσει πως κάθε Παλαιστίνιος χρειάζεται τουλάχιστον 2.279 θερμίδες την ημέρα — περίπου 1,836 κιλά τροφής.

Σήμερα, ανθρωπιστικές οργανώσεις ζητούν ακόμη λιγότερα: περίπου 62.000 τόνους ξηρής και κονσερβοποιημένης τροφής τον μήνα για 2,1 εκατ. ανθρώπους — μόλις 1 κιλό τροφής ανά άτομο την ημέρα.

Καθώς η Γάζα βυθίζεται φέτος το καλοκαίρι στον λιμό, Ισραηλινοί αξιωματούχοι αρνούνται την ύπαρξη μαζικής πείνας, ρίχνουν την ευθύνη στη Χαμάς ή στον ΟΗΕ για αποτυχία στη διανομή, παρουσιάζοντας φωτογραφίες με παλέτες τροφίμων που περιμένουν εντός των συνόρων.

Επιπλέον, επικαλούνται το χάος στις διανομές του Gaza Humanitarian Foundation (GHF) —μιας start-up με στήριξη από ΗΠΑ και Ισραήλ— ως απόδειξη πως τρόφιμα υπάρχουν.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα ίδια τα επίσημα ισραηλινά δεδομένα, μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου επετράπη η είσοδος μόλις 56.000 τόνων τροφίμων — λιγότερο από το 25% των αναγκών της Γάζας.

Ακόμα και αν κάθε σακί αλευριού του ΟΗΕ είχε διανεμηθεί ομαλά και η GHF είχε αποδώσει δίκαια τους πόρους, η πείνα θα ήταν αναπόφευκτη. Δεν υπήρχε απλώς αρκετή τροφή.

Αυτή την εβδομάδα, διεθνείς εμπειρογνώμονες επισιτιστικής ασφάλειας που υποστηρίζονται από τον ΟΗΕ προειδοποίησαν ότι στη Γάζα εκτυλίσσεται πλέον ένα «σενάριο απόλυτου λιμού». Η παράδοση τροφίμων βρίσκεται σε «εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα», εν μέσω «δραστικών περιορισμών στην είσοδο προμηθειών», σύμφωνα με την έκθεση του IPC, η οποία στηρίζεται σε ισραηλινά στοιχεία.

Η Επιτροπή Ελέγχου του Λιμού (Famine Review Committee), ανεξάρτητο σώμα εμπειρογνωμόνων, υπογράμμισε την «κραυγαλέα ανεπάρκεια» των αποστολών τροφίμων και άσκησε δριμεία κριτική στη GHF. «Η ανάλυσή μας δείχνει πως το σχέδιο διανομής της GHF οδηγεί σε μαζική πείνα, ακόμη και αν εφαρμοζόταν χωρίς τη βία που έχει αναφερθεί», ανέφερε.

Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, η Γάζα βρισκόταν υπό πλήρη πολιορκία, χωρίς καμία είσοδο τροφίμων. Τον Μάιο, μετά από διεθνείς πιέσεις λόγω της “κρίσης λιμού”, ο Νετανιάχου ανακοίνωσε πως οι αποστολές θα ξαναξεκινούσαν.

Μερικές εβδομάδες επιπλέον διανομών κατά την κατάπαυση του πυρός τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο επαρκούσαν για να αποτραπεί προσωρινά ο λιμός, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Όμως, από τον Μάιο οι ροές μειώθηκαν ξανά — αρκετές μόνο για να επιβραδύνουν, όχι να αποτρέψουν την καταστροφή.

Δύο μήνες αργότερα, η διεθνής κατακραυγή κλιμακώνεται. Ο Ντόναλντ Τραμπ απαίτησε να φτάσει «κάθε γραμμάριο τροφής» στα παιδιά που λιμοκτονούν. Ωστόσο, ο Νετανιάχου δεσμεύτηκε μόνο για «ελάχιστη» επιπλέον βοήθεια. Οι είσοδοι φορτηγών αυξήθηκαν, αλλά παραμένουν κάτω από τα ελάχιστα αναγκαία όρια.

Ξανά ενεργοποιήθηκαν και οι εναέριες ρίψεις τροφίμων, με συμμετοχή της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Βρετανίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και των ΗΑΕ. Όμως, η διαδικασία είναι πανάκριβη, αναποτελεσματική και συχνά θανατηφόρα: τουλάχιστον 12 άνθρωποι πνίγηκαν στη θάλασσα αναζητώντας τρόφιμα και άλλοι 5 σκοτώθηκαν όταν παλέτες έπεσαν πάνω τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ισραήλ, 104 πτήσεις μέσα σε 21 μήνες πολέμου αντιστοιχούν σε μόλις 4 ημέρες τροφής για τη Γάζα — με κόστος δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων. Τα ίδια χρήματα, εάν διοχετεύονταν σε φορτηγά, θα μπορούσαν να καλύψουν πολύ περισσότερες ανάγκες. Αλλά το πραγματικό κόστος των ρίψεων δεν είναι μόνο οικονομικό: πολιτικά, αποσείουν την ευθύνη από την πολιτική επιλογή του λιμού και την αποδίδουν σε «προβλήματα εφοδιαστικής».

Η εναέρια ρίψη τροφίμων εφαρμόζεται συνήθως μόνο σε καταστάσεις όπου είναι αδύνατη η οδική πρόσβαση λόγω εχθρικών δυνάμεων ή γεωγραφίας. Στη Γάζα, όμως, το μόνο εμπόδιο είναι οι ίδιοι οι ισραηλινοί περιορισμοί.

Αυτή την εβδομάδα, δύο ισραηλινές οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα χαρακτήρισαν το λιμό μέρος μιας οργανωμένης γενοκτονίας. Η B’Tselem περιέγραψε μια «επίσημη και δηλωμένη πολιτική μαζικής πείνας».

Η ισραηλινή κυβέρνηση γνωρίζει ακριβώς πόση τροφή χρειάζεται για να επιβιώσει ο πληθυσμός της Γάζας και πόση τροφή έχει επιτραπεί να περάσει. Τα στοιχεία της το αποδεικνύουν. Το χάσμα ανάμεσα στις θερμίδες που απαιτούνται και αυτές που παρασχέθηκαν από τον Μάρτιο και μετά, αποκαλύπτει μια νέα αριθμητική: αυτή της εσκεμμένης πείνας.

Ο λιμός της Γάζας είναι ανθρωπογενής. Και δεν μπορεί να αποδοθεί σε κανέναν άλλον — παρά μόνο στο Ισραήλ και τους συμμάχους του.

Πηγή: TheGuardian

• Ισραήλ
• Λιμός
• Λωρίδα της Γάζας