Τα νέα πρόστιμα για τουρίστες που σαρώνουν την Ευρώπη

Φέτος, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν θεσπίσει βαριά πρόστιμα για τουρίστες που δεν συμπεριφέρονται σωστά. Αλλά γιατί τώρα – και θα αλλάξει αυτό τον τρόπο που κάνουν διακοπές οι άνθρωποι; Φανταστείτε την σκηνή: το αεροπλάνο σας μόλις έχει προσγειωθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας και ανυπομονείτε να κατεβείτε. Ξεκουμπώνετε τη ζώνη σας, πετάγεστε από το κάθισμά σας και αρπάζετε την τσάντα σας από τον χώρο αποσκευών πάνω από τα καθίσματα, έτοιμοι να ξεκινήσετε τις διακοπές σας. Όμως έχετε δείξει υπερβολικό ζήλο. Μια αεροσυνοδός σας παίρνει παράμερα και σας επιβάλλει άμεσα πρόστιμο 62€ (54£), επειδή παραβιάσατε έναν νέο κανόνα: από φέτος, το να ξεκουμπώσει κανείς τη ζώνη ή να σηκωθεί από τη θέση του πριν το αεροπλάνο σταματήσει εντελώς την τροχοδρόμηση συνεπάγεται ποινή. Είναι ένα αυστηρό ξεκίνημα για το ταξίδι σας.

Αυτό το καλοκαίρι, η Ευρώπη σκληραίνει τη στάση της απέναντι στους απείθαρχους παραθεριστές. Από την οδήγηση με σαγιονάρες έως το κάπνισμα στις παραλίες, ένα νέο κύμα τουριστικών προστίμων σαρώνει την ήπειρο. Στη δημοφιλή παραθαλάσσια πόλη Αλμπουφέιρα της Πορτογαλίας, το να φορά κανείς μαγιό εκτός παραλίας μπορεί να του κοστίσει έως και 1.500€ (1.307£). Στις Βαλεαρίδες Νήσους της Ισπανίας – συμπεριλαμβανομένων της Μαγιόρκας και της Ίμπιζα – τα πρόστιμα για κατανάλωση αλκοόλ σε δημόσιους χώρους μπορεί να φτάσουν τα 3.000€ (2.615£). Ακόμη και μικρές παραβάσεις, όπως το να «κρατάς» μια ξαπλώστρα και να εξαφανίζεσαι, μπορούν να επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό των διακοπών σου.

Με την πρώτη ματιά, αυτά τα μέτρα ίσως φαίνονται σαν να «δαγκώνουν το χέρι που τους ταΐζει», αφού πολλοί από αυτούς τους προορισμούς αντλούν σημαντικά έσοδα από τον τουρισμό. Ωστόσο, οι αρχές υποστηρίζουν ότι οι κανόνες στοχεύουν στην προστασία των κατοίκων – και των υπεύθυνων ταξιδιωτών. «Οι κανόνες, παρότι μπορεί να ακούγονται άκαμπτοι και τιμωρητικοί όταν τους απαριθμεί κανείς, έχουν ως στόχο την ενθάρρυνση υπεύθυνων και με ενσυναίσθηση ταξιδιών», δήλωσε η Jessica Harvey Taylor, επικεφαλής Τύπου του Ισπανικού Οργανισμού Τουρισμού στο Λονδίνο. «Έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν την εμπειρία διακοπών της συντριπτικής πλειονότητας των ανθρώπων που συμπεριφέρονται υπεύθυνα».

Στη Μάλαγα της Ισπανίας, μια νέα καμπάνια 10 σημείων με τίτλο «Improve Your Stay» («Βελτίωσε τη Διαμονή σου») έχει παρουσιαστεί σε λεωφορεία, πινακίδες και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περιγράφοντας το είδος συμπεριφοράς που αναμένεται στην πόλη. Περιλαμβάνει το να ντύνεται κανείς με σεβασμό, να αποφεύγει τα σκουπίδια, τον υπερβολικό θόρυβο και την επικίνδυνη χρήση ηλεκτρικών σκούτερ. Πρόστιμα έως 750€ (650£) θα επιβάλλονται σε όσους δεν συμμορφώνονται. Ένας παρόμοιος κώδικας συμπεριφοράς σε δημόσιους χώρους εφαρμόστηκε φέτος και στην Αλμπουφέιρα, απαγορεύοντας τα πάντα, από τη δημόσια γύμνια έως την ούρηση σε δημόσιους χώρους και την εγκατάλειψη καροτσιών αγορών. Οι ντόπιοι σημειώνουν ότι τα πρόστιμα δεν είναι απλώς για τα μάτια του κόσμου: η αστυνομία είναι εμφανώς παρούσα στις βασικές περιοχές νυχτερινής διασκέδασης και οι επισκέπτες πράγματι τιμωρούνται.

Ενώ οι κώδικες συμπεριφοράς είναι συνηθισμένοι σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες ή πολιτισμικά ιδιαίτερες περιοχές – όπως τα Νησιά Γκαλαπάγκος ή οι κοινότητες των Σάμι στη Λαπωνία – η εμφάνισή τους σε κλασικά παραθαλάσσια θέρετρα σηματοδοτεί μια αλλαγή. Η κακή τουριστική συμπεριφορά έχει ξεπεράσει τα όρια και οι αρχές προσπαθούν να προστατεύσουν τις πόλεις και τους κατοίκους από τις χειρότερες υπερβολές του μαζικού τουρισμού. «Πρέπει να δράσουμε έχοντας κατά νου δύο βασικές ιδέες: την προστασία και τη διατήρηση του περιβάλλοντος, και τη διασφάλιση ότι ο τουρισμός βρίσκεται σε αρμονία με την κοινωνία μας», δήλωσε νωρίτερα φέτος ο δήμαρχος της Κάλβια στη Μαγιόρκα, Χουάν Αντόνιο Αμενγκουάλ. «Ο τουρισμός δεν μπορεί να αποτελεί βάρος για τους πολίτες».

Ο κατάλογος των προστίμων μεγαλώνει. Η Ryanair μπορεί να χρεώσει απείθαρχους επιβάτες με 500€ (435£) ή και περισσότερα. Η πεζοπορία στα Τσίνκουε Τέρρε της Ιταλίας με ακατάλληλα υποδήματα μπορεί να κοστίσει έως 2.500€ (2.180£). Και η Γαλλία πλέον επιβάλλει επιτόπου πρόστιμο 90€ (78£) σε όσους καπνίζουν σε δημόσιες παραλίες και παιδικές χαρές. Η συλλογή ενός κοχυλιού στην Ελλάδα μπορεί να κοστίσει 1.000€ (870£), ενώ το κολύμπι στα κανάλια της Βενετίας 350€ (305£).

«Οι ντόπιοι έχουν αγανακτήσει», δήλωσε η υπέρμαχος του υπεύθυνου τουρισμού Birgitta Spee-König. «Αυτά τα πρόστιμα είναι σήματα ότι οι κοινότητες θέλουν να ανακτήσουν τον χώρο τους. Δεν είναι ότι οι τουρίστες είναι χειρότεροι – απλώς η ανοχή έχει εξαντληθεί. Και είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι δεν είναι κάθε πρόστιμο καταστολή: κάποια είναι εκκλήσεις για σεβασμό».

Οι διαμαρτυρίες κατά του τουρισμού και της υπερτουριστικοποίησης αυξάνονται στην Ευρώπη εδώ και χρόνια. Παρότι έχουν εφαρμοστεί μικρότερα μέτρα – όπως η νομοθεσία που αναγνωρίζει τον αντίκτυπο των ανεξέλεγκτων βραχυχρόνιων μισθώσεων στις τοπικές κοινότητες – αυτά τα νέα πρόστιμα πηγαίνουν ένα βήμα παραπέρα. Οι τοπικές αρχές αναγνωρίζουν ότι πρέπει να υπερασπιστούν τους κατοίκους και δείχνουν πρόθυμες να ρισκάρουν τη δυσαρέσκεια των τουριστών για να το κάνουν. Είναι επίσης ένα μήνυμα προς τους παραθεριστές ότι το να βρίσκεσαι μακριά από το σπίτι σου δεν σου δίνει λευκή επιταγή να κάνεις ό,τι θέλεις.

«Τα πρόστιμα δεν αλλάζουν την κουλτούρα», είπε η Spee-König, σημειώνοντας ότι, παρότι μπορούν να λειτουργήσουν βραχυπρόθεσμα, αμφιβάλλει αν μπορούν να αλλάξουν τη συμπεριφορά μακροπρόθεσμα. «Χωρίς καλύτερη ενημέρωση, τοπική διακυβέρνηση και κοινές προσδοκίες, λίγα θα αλλάξουν. Οι προορισμοί είναι σπίτια, όχι παιδικές χαρές». Είναι ακόμη νωρίς για να πούμε αν τα νέα πρόστιμα αποδίδουν. Ο Robert Allard, που διαχειρίζεται το Go2algarve, μια εξειδικευμένη ταξιδιωτική εταιρεία που εξυπηρετεί το Αλγκάρβε, έχει παρατηρήσει νέες κάμερες επιτήρησης και αυξημένη παρουσία αστυνομίας στις περιοχές νυχτερινής ζωής της Αλμπουφέιρα. «Κάποιοι έχουν τιμωρηθεί με πρόστιμα», είπε, «αλλά ταυτόχρονα ο κόσμος δεν γνωρίζει πραγματικά τους νέους κανόνες, παρότι υπάρχουν φυλλάδια στα λόμπι των ξενοδοχείων και αφίσες σε εμφανή σημεία».

Οι καμπάνιες αλλαγής συμπεριφοράς χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν και μία τουριστική σεζόν δεν αρκεί για να μεταμορφώσει τις συνήθειες των επισκεπτών. Όμως το μήνυμα είναι σαφές: ο ήλιος, η άμμος και η θάλασσα εξακολουθούν να προσφέρονται – αλλά μόνο σε όσους συμφωνούν να τα απολαμβάνουν με σύνεση, ευαισθησία και λίγη περισσότερη εγκράτεια.

Πώς να μη φας πρόστιμο στην Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι

Το πρόστιμο: Έως 300€ (261£) για οδήγηση με σαγιονάρες, ξυπόλητος ή με σανδάλια
Πού: Ισπανία, Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Πορτογαλία
Πώς να το αποφύγεις: Φόρα κατάλληλα παπούτσια για οδήγηση.

Το πρόστιμο: Έως 1.500€ (1.307£) για κυκλοφορία με μαγιό εκτός παραλίας
Πού: Βαρκελώνη, Αλμπουφέιρα, Σπλιτ, Σορέντο, Κάννες, Βενετία
Πώς να το αποφύγεις: Ντύσου κανονικά όταν φεύγεις από την παραλία.

Το πρόστιμο: Έως 3.000€ (2.615£) για κατανάλωση αλκοόλ σε δημόσιο χώρο
Πού: Μαγιόρκα, Ίμπιζα, Μαγκαλούφ, Κανάρια Νησιά
Πώς να το αποφύγεις: Πιες με μέτρο σε μπαρ, εστιατόριο ή στο κατάλυμά σου.

Το πρόστιμο: Έως 1.000€ (871£) για συλλογή κοχυλιού ή βότσαλου από παραλία
Πού: Ελλάδα
Πώς να το αποφύγεις: Τράβηξε φωτογραφία αντί να το πάρεις.

Το πρόστιμο: 350€ (305£) για κολύμπι σε κανάλι
Πού: Βενετία
Πώς να το αποφύγεις: Θυμήσου ότι τα λύματα καταλήγουν στο κανάλι· προτίμησε μια βόλτα με γόνδολα.

Πηγή: bbc

• πρόστιμα
• Ταξίδια