Τανάγρα: Τα σενάρια για τη μοιραία πτήση του Phantom – Πού εστιάζουν οι έρευνες

Μηχανική βλάβη, απώλεια προσανατολισμού ή εισβολή σμήνους πουλιών στους κινητήρες; Αυτά είναι τα τρία ενδεχόμενα που εξετάζουν τα στελέχη της πολεμικής αεροπορίας, ως τα επικρατέστερα για τη συντριβή του αεροσκάφους F-4E Phantom II στην Τανάγρα κατά την διάρκεια πτητικής επίδειξης στο πλαίσιο του air show για την Athens Flying Week.

Το πλήρωμα του αεροσκάφους, ο Επισμηναγός (Ι) Ιωάννης Μπλέσιας, ηλικίας 40 ετών και ο Σμηναγός (Ι) Δημήτριος Πέτρου, ηλικίας 37 ετών, βρήκαν φρικτό θάνατο, βυθίζοντας στο πένθος τις οικογένειες τους, με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, να κηρύσσει τριήμερο εθνικό πένθος στις Ένοπλες Δυνάμεις για τον θάνατο των δύο πιλότων. Ο υπουργός επέστρεψε εσπευσμένα στην Αθήνα από την Θεσσαλονίκη όπου και βρισκόταν για την Διεθνή έκθεση, προκειμένου να ενημερωθεί για τα ακριβή αίτια του δυστυχήματος.

Η μοιραία πτήση και πτώση που σόκαρε το κοινό

Το αεροσκάφος με τα δυο μέλη πληρώματος που είχε βάση την 117 πτέρυγα μάχης στην Ανδραβίδα, ξεκίνησε την πτήση του στο αεροδρόμιο της Τανάγρας στις 14:48 το μεσημέρι του Σαββάτου, την ώρα που στον χώρο για να παρακολουθήσουν το air show, βρίσκονταν εκατοντάδες πολίτες. Αμέσως μετά την απογείωση, οι χειριστές που είχαν καταγράψει εκατοντάδες ώρες πτήσης με το συγκεκριμένο αεροσκάφος, ξεκινούν να πραγματοποιούν την επίδειξη. Κατά την διάρκεια της, πραγματοποιούν έναν δεξί ελιγμό σε χαμηλό ύψος. Μπροστά στα σοκαρισμένα μάτια των παρευρισκόμενων, το αεροσκάφος συντρίβεται και η άτρακτος τυλίγεται σε μια μπάλα φωτιάς. Όπως φαίνεται στα σοκαριστικά βίντεο που κατέγραφαν οι θεατές από την στιγμή της συντριβής, το αεροσκάφος, δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει ορατό πρόβλημα, ούτε να υπάρχουν καπνοί ή φωτιά στους κινητήρες του. Ο εκκωφαντικός ήχος της έκρηξης, «παγώνει» τα χαμόγελα του πλήθους, με τους διοργανωτές να ζητούν άμεση εκκένωση του χώρου. Μια μέρα γιορτής και ενθουσιασμού, είχε μετατραπεί σε Εθνική τραγωδία, με τον αδόκητο χαμό των δυο στελεχών της πολεμικής αεροπορίας.

Η πτήση είχε διαρκέσει, μόλις 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα.

Η φωτιά στο εργοστάσιο και οι έρευνες

Δευτερόλεπτα μετά την συντριβή του αεροσκάφους, φλεγόμενα μέρη του εκτοξεύτηκαν σε απόσταση ακόμη και 500 μέτρων μακριά από το σημείο της πρόσκρουσης. Το μεγαλύτερο μέρος της ατράκτου κατέληξε σε ένα εργοστάσιο γεωργικών προϊόντων, ενώ εκδηλώθηκαν δυο εστίες πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή. Από εκείνη την στιγμή ξεκίνησε έρευνα σε δυο επίπεδα η οποία διήρκησε δυο τουλάχιστον ώρες. Αρχικά πυροσβέστες ξεκίνησαν να πραγματοποιούν κατάσβεση στο φλεγόμενο αεροσκάφος σε μια προσπάθεια εντοπισμού των πιλότων. Το θερμικό φορτίο που αναπτύχθηκε στο σημείο ήταν τόσο μεγάλο, που δεν επέτρεπε στους διασώστες του ΕΚΑΒ που έφτασαν στην Τανάγρα, να προσεγγίσουν το αεροσκάφος, προκειμένου να εντοπίσουν τους χειριστές του F-4E Phantom II. Παράλληλα, ξεκίνησαν να διακινούνται αναφορές για το ενδεχόμενο εργάτες του εργοστασίου γεωργικών προϊόντων, αλλά και αλλοδαποί εργάτες γης, να έχουν τραυματιστεί ή να έχουν καταλήξει από αντικείμενα του αεροσκάφους ή την φωτιά που προκλήθηκε από την πτώση. Τελικώς οι πιλότοι εντοπίστηκαν μετά την κατάσβεση της φωτιάς, νεκροί σε κοντινή απόσταση από το κατεστραμμένο αεροσκάφος. Οι σοροί τους παρελήφθησαν από ασθενοφόρα και μεταφέρθηκαν το 401 στρατιωτικό νοσοκομείο, ενώ στην συνέχεια ενημερώθηκαν οι συγγενείς τους για το τραγικό συμβάν. Στο νοσοκομείο της Χαλκίδας μεταφέρθηκαν δυο αλλοδαποί, ηλικίας 40 ετών, οι οποίοι τραυματίστηκαν ελαφρά από αντικείμενα που εκτοξεύτηκαν από την πτώση του αεροσκάφους.

Στο «μικροσκόπιο» της έρευνας βίντεο και επικοινωνίες

Από την πρώτη στιγμή της τραγωδίας στην Τανάγρα με την πτώση του αεροσκάφους, κλιμάκιο εμπειρογνώμων της πολεμικής αεροπορίας μετέβη στην περιοχή για την περισυλλογή στοιχείων προκειμένου να διαπιστώσουν τα αίτια που προκάλεσαν την συντριβή. Οι εμπειρογνώμονες της Πολεμικής Αεροπορίας εξετάζουν καρέ – καρέ τα οπτικά ντοκουμέντα από τα τελευταία δευτερόλεπτα της μοιραίας πτήσης του F-4 Phantom. Στο επίκεντρο, η κίνηση του μαχητικού τη στιγμή που παίρνει τη δεξιά στροφή, η ταχύτητα, η κλίση και κάθε μεταβολή στην πορεία του. Η αρμόδια επιτροπή καλείται να ανασυνθέσει δευτερόλεπτο προς δευτερόλεπτο τη μοιραία πτήση.

Απαντήσεις για το αν οι πιλότοι είχαν διαπιστώσει κάποιο πρόβλημα στο αεροσκάφος, αναμένεται να δώσουν οι τελευταίες επικοινωνίες τους με τον πύργο ελέγχου. Ο αντιπτέραρχος εν αποστρατεία, Κωνσταντίνος Ιατρίδης, σημείωσε πως «Πιθανώς να υπήρξε κάποιο πρόβλημα υγείας του χειριστή και δεν πρέπει να απορρίψουμε το ενδεχόμενο, επειδή ο χειριστής πετάει χαμηλά, με υψηλά G, με μεγάλες ταχύτητες, απότομες εναλλαγές διευθύνσεων, υπάρχει περίπτωση να υπήρξε ένας χωρικός προσανατολισμός – που σημαίνει ότι δεν έχει την απόλυτη αντίληψη του πώς κινείται το αεροσκάφος σε σχέση με το έδαφος».

Από την πλευρά του ο Μανούσος Τραχαλάκης, εκπαιδευτής διερευνητών αεροπορικών ατυχημάτων, τονίζει πως, « Θα ελεγχθούν οι κινητήρες, τα flight controls, τα υδραυλικά του συστήματα και οποιοδήποτε άλλο σύστημα θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητα του πληρώματος να ελέγξει το αεροσκάφος, ιδιαίτερα στη διατήρηση του ύψους όπως φαίνεται και στο βίντεο». Στο μικροσκόπιο της έρευνας θα μπουν και τα συντρίμμια από τα μεταλλικά τμήματα του αεροσκάφους, που αποκολλήθηκαν από το αεροσκάφος και εκτινάχθηκαν σε απόσταση εκατοντάδων μέτρων από το σημείο της συντριβής

• F-4 Phantom
• Τανάγρα