Τεχεράνη προς ΗΠΑ: «Έχετε λίγες εβδομάδες για την υπογραφή του μνημονίου» – Απειλεί με στρατιωτική κλιμάκωση στο Ορμούζ

Νέο τελεσίγραφο προς την Ουάσιγκτον στέλνει η Τεχεράνη, προειδοποιώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν διορία λίγων εβδομάδων για να εφαρμόσουν πλήρως το Μνημόνιο Κατανόησης που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο.

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι, εάν οι ΗΠΑ δεν συμμορφωθούν και η διπλωματική διαδικασία αποτύχει, το Ιράν είναι έτοιμο να κλιμακώσει στρατιωτικά τόσο στα Στενά του Ορμούζ όσο και στην ευρύτερη περιοχή.

Η προειδοποίηση έρχεται την ώρα που οι συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών έχουν ουσιαστικά παγώσει και η αντιπαράθεση για τον έλεγχο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού έχει μετατραπεί ξανά σε ένα από τα πλέον επικίνδυνα μέτωπα στη Μέση Ανατολή.

«Λίγες εβδομάδες» για να εφαρμοστούν οι δεσμεύσεις

Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη έχει θέσει συγκεκριμένο, αλλά όχι δημοσιοποιημένο, χρονικό περιθώριο λίγων εβδομάδων.

Ιράν προς ΗΠΑ: «Αποδεχθείτε την ήττα» – Παραμένει ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ

Μέσα σε αυτό το διάστημα, όπως υποστηρίζει, η αμερικανική πλευρά θα πρέπει να εφαρμόσει όλες τις προβλέψεις του Μνημονίου Κατανόησης.

Η εφαρμογή τους αποτελεί, κατά την ιρανική θέση, προϋπόθεση για οποιαδήποτε νέα διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ. Οι λεπτομέρειες της προθεσμίας αναμένεται να μεταφερθούν στην Ουάσιγκτον και στις χώρες της περιοχής μέσω των μεσολαβητών.

Απειλή για «έγκαιρο και ακριβές» στρατιωτικό χτύπημα

Η προειδοποίηση της Τεχεράνης δεν περιορίζεται στο διπλωματικό επίπεδο.

Ο ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε ότι, εάν η διπλωματία αποτύχει, το Ιράν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει στρατιωτική επίθεση με στόχο να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.

Κατά τον ίδιο, οι ιρανικοί κρατικοί και στρατιωτικοί μηχανισμοί πρέπει πλέον να είναι προετοιμασμένοι για κλιμάκωση όχι μόνο στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.

Η Τεχεράνη εμφανίζεται μάλιστα να αλλάζει συνολικά στρατηγική, περνώντας – σύμφωνα με την ίδια πηγή – από αμυντική σε επιθετική στάση, καθώς θεωρεί ότι οι μέχρι τώρα διπλωματικές προσπάθειες δεν έχουν αποδώσει.

Στο επίκεντρο ξανά τα Στενά του Ορμούζ

Το βασικό σημείο σύγκρουσης παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από την έναρξη της κρίσης περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG.

Το Ιράν έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να επαναφέρει πλήρως την ελεύθερη ναυσιπλοΐα πριν οι ΗΠΑ επιστρέψουν στις δεσμεύσεις που, κατά την Τεχεράνη, ανέλαβαν τον Ιούνιο.

Η Ουάσιγκτον, από την άλλη πλευρά, έχει επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό σε ιρανικά λιμάνια και υποστηρίζει ότι θα διασφαλίσει την ελεύθερη διέλευση των πλοίων που κατευθύνονται προς άλλες χώρες της περιοχής.

Η σύγκρουση γύρω από το ποιος ελέγχει στην πράξη το Στενό έχει οδηγήσει σε δραματική μείωση της ναυσιπλοΐας, με τις ενεργειακές αγορές να παρακολουθούν κάθε νέα στρατιωτική ή διπλωματική κίνηση.

Τι προέβλεπε το Μνημόνιο του Ιουνίου

Το Μνημόνιο Κατανόησης που συμφωνήθηκε στις 17 Ιουνίου είχε σχεδιαστεί ως το πρώτο βήμα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την έναρξη μιας διαπραγμάτευσης διάρκειας 60 ημερών για μια τελική συμφωνία.

Μεταξύ άλλων, προέβλεπε παύση στρατιωτικών επιχειρήσεων, σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και επιστροφή στις συνομιλίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Στο οικονομικό σκέλος περιλαμβάνονταν επίσης προβλέψεις για σταδιακή χαλάρωση κυρώσεων και πρόσβαση του Ιράν σε δεσμευμένα κεφάλαια, εφόσον εφαρμοζόταν η συμφωνία.

Η συμφωνία, ωστόσο, άρχισε πολύ γρήγορα να καταρρέει, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να επαναλαμβάνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Ο Τραμπ έχει κηρύξει τη συμφωνία «τελειωμένη»

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι θεωρεί τη συμφωνία του Ιουνίου ουσιαστικά νεκρή.

Τη Δευτέρα ο Αμερικανός πρόεδρος ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους, καλώντας το Ιράν να «παραδοθεί» και επαναλαμβάνοντας ότι βασική επιδίωξη των ΗΠΑ είναι να εμποδίσουν την Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει επίσης προειδοποιήσει το Ιράν ότι περαιτέρω κλιμάκωση θα οδηγήσει σε ακόμη βαθύτερη οικονομική απομόνωση.

«Δεν πιστεύουμε πλέον στη διπλωματία»

Η πιο ανησυχητική διάσταση της νέας ιρανικής προειδοποίησης αφορά τη μεταβολή του πολιτικού κλίματος στο εσωτερικό της Τεχεράνης.

Ο Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η ηγεσία της χώρας χάνει την εμπιστοσύνη της στη δυνατότητα επίτευξης μόνιμης εκεχειρίας μέσω διαπραγματεύσεων.

Κατά την ιρανική εκτίμηση, η Ουάσιγκτον δεν έχει αποδείξει ότι προτίθεται να τηρήσει μια μακροχρόνια συμφωνία, γεγονός που ενισχύει τις φωνές στο εσωτερικό του Ιράν που ζητούν σκληρότερη στρατιωτική στάση.

Το Ορμούζ κρατά σε αγωνία τις αγορές

Η αντιπαράθεση έχει άμεσες επιπτώσεις και στην παγκόσμια οικονομία.

Τη Δευτέρα το Brent κινούνταν κοντά στα 89 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολογούν τόσο το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής αναμέτρησης όσο και τον κίνδυνο περαιτέρω περιορισμού των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.

Η ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο, παρά τις αντικρουόμενες εκτιμήσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για το πόσα πλοία και πόσο πετρέλαιο διέρχονται πραγματικά από τη θαλάσσια δίοδο.

Το νέο ιρανικό τελεσίγραφο μετατρέπει έτσι τις επόμενες εβδομάδες σε κρίσιμο χρονικό παράθυρο για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Εάν δεν υπάρξει επιστροφή στη διπλωματία, η Τεχεράνη προειδοποιεί πλέον ανοιχτά ότι το επόμενο βήμα δεν θα είναι μια νέα ανακοίνωση, αλλά στρατιωτική κλιμάκωση.

• ΗΠΑ
• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ
• Στενά του Ορμούζ
• Τεχεράνη