Τι περιμένει ο κ. Τσίπρας;

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει πια την πολυτέλλεια της αναμονής. Και αυτό δεν αφορά μόνο τον ίδιο, αλλά συνολικά τον πολιτικό χώρο που εξακολουθεί —έστω αμήχανα— να τον αντιμετωπίζει ως σημείο αναφοράς. Η πολιτική δεν είναι άσκηση εσωτερικής περισυλλογής ούτε διαχείριση χρόνου. Είναι πράξη ευθύνης. Και η ευθύνη δεν έχει μέλλοντα χρόνο.

Ο Αλέξης Τσίπρας οφείλει πλέον να μιλήσει καθαρά. Αν υπάρχει κόμμα υπό διαμόρφωση, αν υπάρχει πολιτική πρόταση που φιλοδοξεί να υπερβεί τη φθορά του παρελθόντος, πρέπει να παρουσιαστεί τώρα. Όχι με υπαινιγμούς, όχι με διαρροές, όχι με σιωπές που βαφτίζονται «στρατηγική». Η καθυστέρηση δεν εκλαμβάνεται ως ψυχραιμία· εκλαμβάνεται ως αδυναμία συγκρότησης νοήματος.

Αυτή η αναμονή όμως δεν παγώνει μόνο τον ίδιο. Παραλύει και τον ΣΥΡΙΖΑ. Τα στελέχη του βρίσκονται σε μια ιδιότυπη πολιτική εκκρεμότητα: δεν τολμούν να αρθρώσουν αυτόνομο λόγο, δεν ρισκάρουν θέσεις, δεν συγκρούονται δημιουργικά. Περιμένουν. «Τι θα κάνει ο Τσίπρας». Και αυτή η αναμονή δεν παράγει συλλογική πολιτική· παράγει αδράνεια και φθορά. Το κόμμα μετατρέπεται έτσι από φορέα πρότασης σε μηχανισμό προσδοκίας.

Μέσα σε αυτό το κενό, η συζήτηση εκτρέπεται. Αντί να αφορά το περιεχόμενο μιας πολιτικής πρότασης, μετατοπίζεται σε εξωγενείς παραμέτρους: ποιος θα κινηθεί πρώτος, ποιος θα ακολουθήσει, ποιος θα καλύψει ποιον. Ακόμη χειρότερα, ο πολιτικός χρόνος μοιάζει να εξαρτάται από το τι θα πράξουν πρόσωπα εκτός θεσμικού πολιτικού πλαισίου.

Η διαρκής αναφορά στο τι θα κάνει η Μαρία Καρυστιανού αποκαλύπτει σύγχυση ρόλων. Άλλο η κοινωνική διαμαρτυρία, άλλο η πολιτική συγκρότηση. Η πρώτη εκφράζει πόνο, αγανάκτηση, ηθική απαίτηση. Η δεύτερη οφείλει να μετασχηματίζει αυτά τα στοιχεία σε συνεκτικό λόγο, σε θεσμική πρόταση, σε συλλογικό προσανατολισμό. Όταν ένα πολιτικό εγχείρημα περιμένει να νομιμοποιηθεί από την αυθόρμητη κοινωνική αγανάκτηση, τότε έχει ήδη ομολογήσει την ιδεολογική του ανεπάρκεια.

Η πολιτική αυτονομία δεν είναι σύνθημα — είναι προϋπόθεση ύπαρξης. Κόμματα και ηγεσίες που περιμένουν τι θα πράξουν άλλοι, εκτός πολιτικού πεδίου, παύουν να είναι πολιτικά υποκείμενα. Γίνονται παρατηρητές. Και η ιστορία δεν γράφεται από παρατηρητές.

Αν υπάρχει νέο κόμμα, πρέπει να ειπωθεί. Αν υπάρχει νέα πολιτική πρόταση, πρέπει να αρθρωθεί. Αν δεν υπάρχει, τότε η παρατεταμένη σιωπή δεν είναι τακτική· είναι ομολογία κενού. Η πολιτική δεν αντέχει την ασάφεια, γιατί χωρίς νόημα δεν υπάρχει συλλογική ύπαρξη.

Η αναμονή φθείρει. Φθείρει τον Τσίπρα, φθείρει τον ΣΥΡΙΖΑ, φθείρει και τα στελέχη που επιλέγουν τη σιωπή ως στάση αναμονής. Και στο τέλος, αυτό που μένει δεν είναι η προσδοκία μιας νέας αρχής, αλλά η βεβαιότητα μιας χαμένης ευκαιρίας.

• Αλέξης Τσίπρας