Τουρκικό κρεσέντο για την Ελλάδα: Απειλές για Ίμια και Κύπρο, ενόχληση για τον αμυντικό θόλο και πυρά σε Δένδια

Την έντονη ενόχληση που προκαλεί στην Άγκυρα η αμυντική ενίσχυση της Ελλάδας και η διεύρυνση του στρατηγικού της αποτυπώματος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο αποκάλυψε μια πολύωρη συζήτηση στο CNN Türk. Τούρκοι δημοσιογράφοι και αναλυτές επιδόθηκαν σε ένα κρεσέντο ειρωνειών, απειλών και εθνικιστικών αναφορών, μιλώντας για ελληνοτουρκικό πόλεμο, «στρατιωτικοποιημένα» νησιά, Ίμια και Κύπρο, ενώ έφτασαν στο σημείο να υποστηρίξουν ότι «τα εννέα εκατομμύρια των Ελλήνων τρέμουν» και να επαναφέρουν την προκλητική αφήγηση ότι οι Τούρκοι «έριξαν τους Έλληνες στη θάλασσα».

Πίσω από το τουρκικό παραλήρημα διακρινόταν, ωστόσο, μια σαφής ανησυχία. Η Αθήνα θωρακίζει τα νησιά και τη Δυτική Θράκη, προχωρά στη δημιουργία της πολυεπίπεδης «Ασπίδας του Αχιλλέα», αποκτά τα πυραυλικά συστήματα PULS και ενισχύει τις αμυντικές συνεργασίες της με το Ισραήλ, τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το πάνελ επιχείρησε να παρουσιάσει αυτές τις επιλογές ως αποτέλεσμα «φόβου» και «υποταγής» στο Ισραήλ, αναγνωρίζοντας όμως ταυτόχρονα ότι η Ελλάδα αναβαθμίζει τις στρατιωτικές της δυνατότητες, ενισχύει την εγχώρια αμυντική βιομηχανία και περιορίζει σταδιακά την εξάρτησή της από το εξωτερικό.

Η συζήτηση επεκτάθηκε μέχρι την ελληνική πολιτική σκηνή. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσιάστηκε ως υπέρμαχος του διαλόγου, ο Νίκος Δένδιας ως εκφραστής σκληρότερης γραμμής, ενώ αναλύθηκαν η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα, τα ποσοστά ενός νέου κόμματος, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών και ένα πιθανό κυβερνητικό σχήμα Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ. Μέσα στις πολεμικές κορώνες ακούστηκαν και φωνές υπέρ της ειρήνης, με την ανταποκρίτρια από την Αθήνα να θυμίζει τη συγκινητική αλληλεγγύη των Ελλήνων μετά τους σεισμούς στην Τουρκία. Η αντίφαση ήταν εμφανής: την ώρα που ορισμένοι μιλούσαν για διάλογο, άλλοι επέστρεφαν στα Ίμια, στον Πενταδάκτυλο και στη Μικρασιατική Καταστροφή, αποκαλύπτοντας πόσο βαθιά ενοχλεί η Ελλάδα που ενισχύεται και αποκτά ισχυρότερη θέση στην περιοχή.

«Τα εννέα εκατομμύρια των Ελλήνων τρέμουν»

Η ένταση ανέβηκε όταν το πάνελ άρχισε να συζητά τη στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου. Ορισμένοι από τους αναλυτές υποστήριξαν ότι η Τουρκία δεν πρέπει να επιτρέψει στην Αθήνα να δημιουργήσει τετελεσμένα, επιμένοντας ότι η πραγματική αποτροπή είναι εκείνη που δεν αφήνει τον αντίπαλο «ούτε να σκεφτεί» μια τέτοια κίνηση.

Στο σημείο αυτό ακούστηκαν ιδιαίτερα προκλητικές τοποθετήσεις. Ένας από τους συνομιλητές δήλωσε ότι «τα εννέα εκατομμύρια των Ελλήνων τρέμουν» απέναντι στην τουρκική στρατιωτική ισχύ, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία παρακολουθεί ολόκληρη την περιοχή με drones, οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, στρατιωτικές δυνάμεις και προηγμένα τεχνολογικά μέσα.

Η απαξιωτική γλώσσα συνεχίστηκε με αναφορές στους Έλληνες στρατιώτες που υπηρετούν στα νησιά. Μέλος του πάνελ τούς χαρακτήρισε περίπου ως «άτακτους» που έφτασαν με πλοία της γραμμής ή ακόμη και με βάρκες, φορώντας τους στρατιωτικούς τους σάκους. Ακολούθησαν ειρωνείες για στρατιώτες που «ψήνουν αρνιά» στα νησιά, πριν η συζήτηση επιστρέψει στην ανάγκη άσκησης αποτρεπτικής πολιτικής.

«Μεγάλο κράτος δεν είναι αυτό που πολεμά. Μεγάλο κράτος είναι εκείνο που δεν επιτρέπει στον άλλον να κάνει ούτε τη σκέψη», ανέφερε ένας από τους αναλυτές. Ωστόσο, λίγα λεπτά αργότερα, ο ίδιος διάλογος έφτασε σε εκφράσεις όπως «όταν έρθει η στιγμή, θα κάνουμε αυτό που πρέπει».

Αναφορές στην Κύπρο και στα Ίμια

Από τη συζήτηση δεν έλειψαν τα Ίμια και η Κύπρος. Ένας από τους ομιλητές έθεσε το ερώτημα εάν η Τουρκία «ανέβηκε ή όχι στα Ίμια», ενώ άλλος υποστήριξε ότι, εάν η κατάσταση στην Κύπρο φτάσει ξανά σε οριακό σημείο, τότε ο τουρκικός στρατός θα πρέπει να αποδείξει τον λόγο ύπαρξής του.

Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν και η αναφορά στον Πενταδάκτυλο, με τη φράση ότι «ο εθνικισμός είναι γραμμένος στα βουνά της Κύπρου». Η τοποθέτηση αυτή χρησιμοποιήθηκε για να στηριχθεί το επιχείρημα ότι η Τουρκία γνωρίζει πότε πρέπει να προχωρεί σε στρατιωτική ενέργεια και πότε πρέπει να αποφεύγει μια σύγκρουση που θεωρεί παγίδα.

Η πλέον προκλητική αποστροφή ήρθε όταν συνομιλητής υποστήριξε ότι οι Τούρκοι δεν φοβούνται σήμερα την Ελλάδα, επειδή στα σχολικά τους βιβλία διδάχθηκαν ότι «έριξαν τους Έλληνες στη θάλασσα». «Για εμάς εκείνη η υπόθεση τελείωσε. Κλείσαμε αυτόν τον φάκελο», ανέφερε, μεταφέροντας τη συζήτηση από την ανάλυση της σημερινής ελληνοτουρκικής σχέσης σε μια ανοιχτή επίκληση των τραυματικών γεγονότων της Μικρασιατικής Καταστροφής.

«Κανείς δεν θέλει πόλεμο αλλά»

Μέσα σε αυτή την επιθετική ρητορική ακούστηκαν και πιο ψύχραιμες παρεμβάσεις. Ο δημοσιογράφος Αμπντουλκαντίρ Σελβί σχολίασε ειρωνικά ότι, εάν η ελληνοτουρκική πολιτική αφεθεί σε ορισμένα μέλη του πάνελ, «θα προκαλέσουν ελληνοτουρκικό πόλεμο».

Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ της προσέγγισης των δύο χωρών και χαρακτήρισε έναν πιθανό πόλεμο λανθασμένη και καταστροφική επιλογή. Άλλοι συνομιλητές επέμειναν ότι κανείς δεν επιθυμεί πραγματικά μια πολεμική σύγκρουση, αλλά η Τουρκία πρέπει να επιδεικνύει ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα και αποφασιστικότητα στην εξωτερική πολιτική.

Η παραδοχή ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι δύο χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ και ότι ένας μεταξύ τους πόλεμος θα ήταν παράλογος δεν έκλεισε τη συζήτηση. «Συμβαίνουν πολλά παράλογα πράγματα», ήταν η απάντηση που δόθηκε από την άλλη πλευρά του τραπεζιού.

Η φωνή υπέρ της ειρήνης και η αλληλεγγύη μετά τους σεισμούς

Την πιο καθαρή θέση υπέρ του διαλόγου εξέφρασε η δημοσιογράφος Ντουιγκού Λέλογλου, η οποία μίλησε από την Αθήνα. Υπενθύμισε την αλληλεγγύη που έδειξε η ελληνική κοινωνία προς την Τουρκία μετά τους καταστροφικούς σεισμούς.

«Είδα τον ελληνικό λαό να κλαίει επί ημέρες και μήνες για τους Τούρκους. Μικρά παιδιά έρχονταν στην πρεσβεία και έστελναν στην Τουρκία ό,τι είχαν», ανέφερε, καλώντας τους συνομιλητές της να μην ξεχνούν αυτές τις εικόνες.

Η ίδια εκτίμησε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπαθεί εδώ και τρία χρόνια να διατηρήσει τον ελληνοτουρκικό διάλογο, παρά τις αντιδράσεις των αντιτουρκικών κύκλων στο εσωτερικό της Ελλάδας. Υποστήριξε ότι και για την ελληνική πλευρά η διαδικασία δεν είναι εύκολη, καθώς η συγκρότηση του σύγχρονου ελληνικού κράτους και της εθνικής του ταυτότητας συνδέθηκε ιστορικά με την αντιπαράθεση απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Μητσοτάκης και Δένδιας μέσα από τον τουρκικό φακό

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ο τρόπος με τον οποίο το CNN Türk επιχείρησε να εμφανίσει διαφορετικές γραμμές στο εσωτερικό της ελληνικής κυβέρνησης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσιάστηκε ως ο πολιτικός που επιδιώκει τη συνέχιση του διαλόγου, ενώ ο Νίκος Δένδιας περιγράφηκε ως ο εκφραστής μιας πιο σκληρής στάσης απέναντι στην Τουρκία.

Η ανταποκρίτρια από την Αθήνα ανέφερε, πάντως, ότι ο έλληνας υπουργός Εθνικής Άμυνας, παρά τις επικρίσεις του προς την Άγκυρα, αναγνωρίζει την πρόοδο της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Κατά την εκτίμησή της, η Ελλάδα επιχειρεί να ακολουθήσει το τουρκικό παράδειγμα, αυξάνοντας τη συμμετοχή των ελληνικών εταιρειών στα εξοπλιστικά προγράμματα και περιορίζοντας σταδιακά την εξάρτησή της από το εξωτερικό.

Το πάνελ απέδωσε τις μεγάλες ελληνικές αγορές όπλων στη συγκεκριμένη εξάρτηση. Οι συμφωνίες με τη Γαλλία και το Ισραήλ παρουσιάστηκαν περίπου ως αποτέλεσμα της ανασφάλειας της Αθήνας. «Η Γαλλία τρέχει στην Ελλάδα και της πουλά Rafale. Μόλις δημιουργείται ένταση, το Ισραήλ τρέχει και της πουλά συστήματα αεράμυνας. Έτσι την απομυζούν οικονομικά», ήταν μία από τις χαρακτηριστικές τοποθετήσεις.

Το Ισραήλ, οι ΗΠΑ και ο φόβος για το Ιράν

Η προσέγγιση Ελλάδας και Ισραήλ συνδέθηκε από το τουρκικό πάνελ με την παρουσία αμερικανικών βάσεων στην ελληνική επικράτεια και με το ενδεχόμενο να βρεθεί η χώρα στο στόχαστρο του Ιράν. Το σκεπτικό που αναπτύχθηκε ήταν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να εκδιώξει τις αμερικανικές δυνάμεις από τη Δυτική Ασία και μπορεί να αντιμετωπίσει ως πιθανούς στόχους τόσο τις στρατιωτικές βάσεις όσο και τις ενεργειακές υποδομές των συμμάχων των ΗΠΑ.

Μέσα από αυτή την οπτική, η συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ δεν παρουσιάστηκε ως αυτόνομη στρατηγική επιλογή της Ελλάδας, αλλά ως κίνηση μιας χώρας που φοβάται και αναζητεί προστασία. Η σχετική συζήτηση συνοδεύτηκε από το ειρωνικό ερώτημα εάν «η Αθήνα που έπεσε στη θάλασσα πιάστηκε από το Ισραήλ».

Στο στόχαστρο η «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε το CNN Türk στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», το πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας που σχεδιάζει να αναπτύξει η Ελλάδα σε συνεργασία με το Ισραήλ. Οι αναλυτές παρουσίασαν το πρόγραμμα ως μία από τις σημαντικότερες κινήσεις της Αθήνας για την προστασία των νησιών του Αιγαίου και της Δυτικής Θράκης.

Όπως ανέφεραν, ο νέος αμυντικός «θόλος» θα μπορεί να αντιμετωπίζει μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οπλισμένα drones, μαχητικά αεροσκάφη, πυραύλους και βαλλιστικές απειλές. Το τουρκικό πάνελ τοποθέτησε το κόστος στα 3,5 δισ. ευρώ, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα επιδιώκει να αντικαταστήσει σταδιακά παλαιότερα συστήματα, μεταξύ των οποίων και οι S-300.

Οι συνομιλητές συνέδεσαν την «Ασπίδα του Αχιλλέα» με το ευρύτερο πλέγμα της ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συνεργασίας. Αναφέρθηκαν στην ετήσια ανανέωση της σχετικής συμφωνίας, στα κοινά προγράμματα στρατιωτικής εκπαίδευσης και στις πολυεθνικές ασκήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην ίδια ενότητα ενέταξαν την προμήθεια των ισραηλινών συστημάτων πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων PULS. Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στην εκπομπή, η αξία της συμφωνίας αγγίζει τα 780 εκατ. δολάρια και ενισχύει σημαντικά τις δυνατότητες του ελληνικού Πυροβολικού.

Το ενδιαφέρον του τουρκικού δικτύου δεν περιορίστηκε στα τεχνικά χαρακτηριστικά των νέων συστημάτων. Οι αναλυτές εξέτασαν κυρίως τις αλλαγές που μπορεί να προκαλέσει ο ελληνικός αμυντικός θόλος στην ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο. Πίσω από τις ειρωνείες και την προσπάθεια υποβάθμισης των ελληνικών δυνατοτήτων διακρινόταν η ανησυχία για τη δημιουργία ενός ενιαίου, σύγχρονου και πολυεπίπεδου δικτύου αεράμυνας.

«Ατζέντα 2030» – Δένδιας: Σε 35 μήνες ο αντιαεροπορικός θόλος της Ελλάδας – Πύραυλοι, δορυφόροι, drones – Τα νέα εξοπλιστικά προγράμματα

«Γιατί έχει υποταχθεί η Ελλάδα στο Ισραήλ;»

Η συζήτηση πήρε ακόμη πιο επιθετικό χαρακτήρα όταν οι αναλυτές παρουσίασαν την αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ ως σχέση «υποταγής». Το ερώτημα τέθηκε ευθέως: «Γιατί υπάρχει τέτοια υποταγή στο Ισραήλ και πού μπορεί να οδηγήσει αυτή η σχέση;».

Οι αναφορές δεν περιορίστηκαν στην Ελλάδα. Το πάνελ μίλησε και για την Κυπριακή Δημοκρατία, επικαλούμενο αντιδράσεις για τις αγορές ακινήτων από Ισραηλινούς και κινητοποιήσεις κατά της ισραηλινής παρουσίας. Διατυπώθηκε ακόμη ο ισχυρισμός ότι, κατά τη διάρκεια του πολέμου, το αεροσκάφος του Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε μεταφερθεί στην Κύπρο για λόγους ασφαλείας.

Οι Τούρκοι σχολιαστές περιέγραψαν την ετήσια ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας ως μέρος μιας «σκόπιμης, συνειδητής και πάγιας πολιτικής» του Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, υποστήριξαν ότι ο σχεδιασμός του αγωγού EastMed έχει ουσιαστικά καταρρεύσει και δεν διαθέτει πλέον προοπτικές εφαρμογής.

Η πλέον ακραία τοποθέτηση ήρθε όταν μέλος του πάνελ χαρακτήρισε την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία «κράτη που προσφέρονται για να χρησιμοποιηθούν». Η συζήτηση επέστρεψε τότε σε ιστορικά στερεότυπα της τουρκικής εθνικιστικής αφήγησης, με τους Έλληνες και τους Αρμένιους να παρουσιάζονται ως διαχρονικά εργαλεία της «ιμπεριαλιστικής Δύσης» απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και αργότερα στην Τουρκία.

Οι αναλυτές έφτασαν μέχρι την Ελληνική Επανάσταση του 1821, παρουσιάζοντας την ίδρυση και την επέκταση του ελληνικού κράτους ως αποτέλεσμα δυτικής χειραγώγησης. Η ίδια συλλογιστική χρησιμοποιήθηκε για την Αρμενία, με θετικές αναφορές στον Νικόλ Πασινιάν και στην προσπάθεια προσέγγισης με την Τουρκία.

Τσίπρας, ΠΑΣΟΚ και εκλογικά σενάρια

Η εκπομπή επεκτάθηκε και στην ελληνική πολιτική σκηνή. Οι συνομιλητές συζήτησαν την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα και εκτίμησαν ότι ένας νέος πολιτικός σχηματισμός υπό την ηγεσία του θα μπορούσε να ξεκινήσει από μια εκλογική βάση κοντά στο 15%.

Παράλληλα, εξέτασαν το ενδεχόμενο να μην εξασφαλίσει η Νέα Δημοκρατία αυτοδυναμία στις επόμενες εθνικές εκλογές. Σε αυτή την περίπτωση έθεσαν το σενάριο συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ, υποστηρίζοντας ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ενδέχεται να μην αποδεχόταν τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην πρωθυπουργία και να προτιμούσε τον Νίκο Δένδια.

Οι αναλυτές θεώρησαν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε πολιτική προσέγγιση μεταξύ Κυριάκου Μητσοτάκη και Αλέξη Τσίπρα. Εκτίμησαν ότι ο σημερινός πρωθυπουργός εξακολουθεί να διατηρεί το προβάδισμα, παραδέχθηκαν όμως ότι η ενίσχυση της αντιπολίτευσης δημιουργεί μια εκλογική εξίσωση με πολλούς αγνώστους.

Στην Τουρκία “βλέπουν” επιστροφή Τσίπρα, συνεργασία ΠΑΣΟΚ-ΝΔ αλλά με Νίκο Δένδια πρωθυπουργό

Η ισχυρότερη Ελλάδα στο μικροσκόπιο της Άγκυρας

Η πολύωρη συζήτηση του CNN Türk αποτύπωσε όλες τις αντιφάσεις με τις οποίες ένα μέρος της τουρκικής δημόσιας σφαίρας αντιμετωπίζει την Ελλάδα. Οι εκκλήσεις για διάλογο συνυπήρξαν με πολεμικές προειδοποιήσεις. Η αναγνώριση της ελληνικής αμυντικής ενίσχυσης συνοδεύτηκε από ειρωνείες, απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς και ιστορικές προκλήσεις για τα Ίμια, την Κύπρο και τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Πίσω από τις αντιφατικές φωνές διακρινόταν, ωστόσο, μια κοινή ανησυχία. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», τα συστήματα PULS, η θωράκιση των νησιών και οι συνεργασίες με τη Γαλλία, το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν ότι η Αθήνα ενισχύει τη θέση της και επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία. Αυτή ακριβώς η νέα πραγματικότητα έχει μπει πλέον σταθερά στο μικροσκόπιο της Άγκυρας.

Δείτε την εκπομπή

• Αιγαίο
• αποστρατικοποίηση νησιών
• Ελληνοτουρκικές σχέσεις
• Ισραήλ
• Κύπρος