Τραμπ: «Όχι» στην παράταση της NEW START – Πρόσκληση σε ειδικούς για βελτιωμένη συνθήκη

Λίγες ώρες μετά τη λήξη της συνθήκης NEW START μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας, ο Ντόναλντ Τραμπ τοποθετήθηκε δημόσια για το μέλλον του ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έστειλε σαφές μήνυμα ότι δεν θεωρεί σωστή επιλογή την απλή παράταση της συμφωνίας, αλλά τάχθηκε υπέρ της διαπραγμάτευσης μιας νέας, πιο σύγχρονης συνθήκης.

«Αντί να παρατείνουμε τη συνθήκη NEW START (…) θα έπρεπε να ζητήσουμε από τους πυρηνικούς ειδικούς μας να εργαστούν για μια νέα, βελτιωμένη και εκσυγχρονισμένη συνθήκη, που θα μπορούσε να έχει διάρκεια στο μέλλον», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναχάραξης της αμερικανικής στρατηγικής στο πεδίο των πυρηνικών.

Τι προέβλεπε η NEW START

Η NEW START, που υπεγράφη το 2010, αποτέλεσε για περισσότερο από μία δεκαετία τον βασικό πυλώνα ελέγχου των στρατηγικών πυρηνικών όπλων ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις του πλανήτη. Η συμφωνία έθετε σαφή και μετρήσιμα όρια στα οπλοστάσια, περιορίζοντας τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κούρσας εξοπλισμών.

Συγκεκριμένα, προέβλεπε ανώτατο όριο 1.550 ανεπτυγμένων πυρηνικών κεφαλών για κάθε πλευρά, καθώς και περιορισμό σε 800 εκτοξευτήρες και στρατηγικά βομβαρδιστικά. Παράλληλα, περιλάμβανε αυστηρούς μηχανισμούς επαλήθευσης, επιτόπιους ελέγχους και τακτικές ανταλλαγές δεδομένων, στοιχεία που θεωρούνταν κρίσιμα για τη διατήρηση ενός ελάχιστου επιπέδου εμπιστοσύνης.

Το κενό και τα μηνύματα προς τη Μόσχα

Με τη λήξη της NEW START, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες δεν υπάρχει ενεργή διμερής συμφωνία που να περιορίζει τα στρατηγικά πυρηνικά όπλα ΗΠΑ και Ρωσίας. Η παρέμβαση του Τραμπ έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και ερμηνεύεται ως σήμα ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί επαναδιαπραγμάτευση από μηδενική βάση, με όρους που θα αντανακλούν τις σημερινές τεχνολογικές και στρατηγικές συνθήκες.

Το αν η Μόσχα θα ανταποκριθεί σε μια τέτοια πρωτοβουλία και υπό ποιους όρους παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Το βέβαιο είναι ότι η λήξη της NEW START σηματοδοτεί μια νέα, πιο αβέβαιη φάση στον παγκόσμιο έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών, με τις επόμενες κινήσεις των δύο πλευρών να κρίνονται καθοριστικές.