«Τρίπολη Εξπρές»: Γεραπετρίτης ο… διπλωματικός καρπαζοεισπράκτωρ – Προσεχώς στις αίθουσες: Οι «γαλάζιοι» αθώοι του ΟΠΕΚΕΠΕ

Σε ένα σκηνικό που θα ζήλευε και ο Ντάμιεν Σαζέλ του Whiplash – όπου το timing είναι όλα και τα χαστούκια πέφτουν με ρυθμό jazz – η Επιτροπή Δεοντολογίας της Βουλής εισηγείται, με ομόφωνο μάλιστα τρόπο, την άρση ασυλίας του Λευτέρη Αυγενάκη. Ο πρώην υπουργός, νυν βουλευτής και… εν αναμονή κατηγορούμενος, φαίνεται πως έπαιξε “ντουέτο” με υπάλληλο του αεροδρομίου, μόνο που η μπαγκέτα βάρυνε λίγο παραπάνω και έσκασε στα μούτρα της ΝΔ.

Ο ίδιος – σαν ήρωας από το The Revenant – εμφανίζεται τραυματισμένος αλλά μάχιμος. Ζητά την άρση της ασυλίας του, έτοιμος να παλέψει στα δικαστήρια. Ίσως με αρκούδα. Ίσως με κάμερες. Ίσως με… στικάκι ΟΠΕΚΕΠΕ στο χέρι. Ποιος ξέρει;

Από το La La Land στο The Square: Η Βουλή ως performance art

Η υπόθεση Παπαδόπουλου, πρώην βουλευτή της Νίκης, φέρνει αέρα από σύγχρονη ευρωπαϊκή κουλτούρα. Μιλάμε για καταγγελίες περί βανδαλισμού στην Εθνική Πινακοθήκη. Τοποθέτηση βανδαλιστικής ταυτότητας σε δημόσια τέχνη μεγάλης αξίας. Ή αλλιώς, μια σκηνή βγαλμένη απευθείας από το The Square, όπου η τέχνη γίνεται πρόφαση και η ηθική σκηνογραφία της κοινωνίας καταρρέει μπροστά στις κάμερες.

Ο Παπαδόπουλος παρών – με σκηνικό ευσεβείας. Όταν ρωτήθηκε πώς να ψηφίσουν οι συνάδελφοί του, απάντησε: «Κάντε ό,τι σας φωτίσει ο Θεός». Δηλαδή Call Me by Your Faith, σε ελληνική διασκευή. Το θεσμικό debate μετατράπηκε σε κατήχηση. Αντί για επιχειρηματολογία, είχαμε κηρύγματα. Αντί για δικαιοσύνη,… προσευχή.

Δεοντολογία: Η σιωπηλή αρετή του The Artist

Όλη αυτή η συζήτηση περί ασυλίας διεξάγεται σε ένα περιβάλλον όπου η Επιτροπή Δεοντολογίας λειτουργεί λίγο σαν το The Artist – με νοσταλγία για την παλιά καλή εποχή που οι θεσμοί έκαναν τη δουλειά τους χωρίς πολλά λόγια, αλλά με αποτέλεσμα. Πλέον, μιλάμε για μια επιτροπή που «συνιστά» και «εισηγείται», αλλά όταν φτάνει η ώρα της πολιτικής ευθύνης… περνάει το μικρόφωνο στην Ολομέλεια με την αδιαφορία του Μπραντ Πιτ στο Once Upon a Time in Hollywood.

Κι όσο για τα κόμματα; Η Νίκη καταψήφισε – προφανώς “κατόπιν θείου φωτισμού”. Η Ελληνική Λύση δήλωσε «παρών», κάτι ανάμεσα σε πολιτική ουδετερότητα και πολιτισμική αδιαφορία. Τα υπόλοιπα κόμματα είπαν το προφανές: Let him face the music.

Πολιτικό sequel: No Country for Old Excuses

Η υπόθεση Αυγενάκη δεν είναι απλώς μια «παρεξήγηση». Είναι το πρώτο επεισόδιο της σειράς No Country for Old Excuses. Μια Βουλή που έχει ψηφίσει για όλα – από τον νόμο για τις υποκλοπές μέχρι τις επιδοτήσεις-μπόνους σε φίλους – καλείται τώρα να πει αν η ασυλία είναι εργαλείο δημοκρατίας ή πολιτικό φετίχ.

Και την ίδια στιγμή, μια άλλη πολιτική φιγούρα, που έχει την ίδια επαφή με τη μοντέρνα τέχνη όσο ο Borat με το φεμινιστικό μανιφέστο, φέρεται να συνυπέγραψε ή συν-εκτέλεσε φθορές σε εθνική πολιτιστική υποδομή. Αλήθεια, πόσο πιο Oscar-worthy μπορεί να γίνει η ελληνική Βουλή;

Επίλογος: Αν δεν έχεις κάτι να πεις, πες “ο Θεός θα σας φωτίσει”

Και κάπως έτσι, ο δημόσιος διάλογος για την ασυλία καταλήγει να είναι λιγότερο θεσμικός και περισσότερο θρησκευτικός. Δεν επικαλούνται το Σύνταγμα, επικαλούνται το Θείο. Δεν αναφέρονται σε άρθρα, αναφέρονται σε αποκαλύψεις. Δεν μιλούν για νομολογία, αλλά για… φώτιση.

Στο φινάλε, όπως και σε κάθε καλή ταινία με twist, εκεί που νόμιζες ότι θα αποδοθεί ευθύνη, τελικά μένεις με την απορία: Whose immunity is it anyway?

Spoiler alert: Αν η ασυλία καταργηθεί μόνο για να μην ξαναβγεί δελτίο τύπου, τότε ίσως να είμαστε πιο κοντά στο Don’t Look Up απ’ όσο πιστεύουμε. Γιατί στην τελική, αν δεν υπάρχει λογοδοσία, τότε τι νόημα έχουν τα credits;

“Τρίπολη Εξπρές”: Ο Γεραπετρίτης, το χαμόγελο της διπλωματίας και η ρηματική σφαλιάρα

Αν αυτό δεν είναι σκηνή από το The Grand Budapest Hotel, τότε σίγουρα είναι από το Catch Me If You Can. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, προσγειώθηκε στην Τρίπολη με πλατύ χαμόγελο, ελαιόλαδο στις αποσκευές και «μήνυμα ειρήνης» στην τσέπη. Μόνο που τον περίμενε κάτι λιγότερο διπλωματικό και κάτι περισσότερο σαν ρηματική καρπαζιά μεγατόνων.

Η Λιβύη – που μόλις είχε στείλει ρηματική διακοίνωση στα Ηνωμένα Έθνη, κατηγορώντας την Ελλάδα για μονομερή χάραξη θαλάσσιων ζωνών – υποδέχτηκε τον Γιώργο με φιλοφρονήσεις για τη Μεσόγειο και ιστορικές σχέσεις. Κι όλα αυτά μόλις λίγες μέρες αφού μας κατηγόρησαν διεθνώς για απόπειρα τετελεσμένων. Πολιτισμός, αλλά και λίγη κλωτσιά κάτω από το διπλωματικό τραπέζι – σαν να λες My Big Fat Greek Dispute.

Η ρηματική διακοίνωση: Όταν ο διάλογος γίνεται μονόλογος με υπότιτλους

Η ρηματική διακοίνωση της Λιβύης (που έχει ημερομηνία 20 Ιουνίου αλλά δημοσιοποιείται στις 3 Ιουλίου – γιατί έτσι λειτουργεί η ρητορική “προσγείωσης” στις διεθνείς σχέσεις) κάνει κάτι ξεκάθαρο: η Τρίπολη δεν αναγνωρίζει τη μέση γραμμή στην Ανατολική Μεσόγειο. Κοινώς, δεν παίζει με τους κανόνες της UNCLOS αλλά με το σενάριο του Pirates of the Mediterranean: The Turkish Edition.

Επομένως, την ώρα που ο Έλληνας ΥΠΕΞ μιλούσε για κοινές ιστορίες, γεωγραφικά αδέρφια και Μεσόγειο-μαργαριτάρι της ανθρωπότητας, στο background έπαιζε το soundtrack από το No Country for Old Maps.

Ο διάλογος ως θεραπεία για όλα, εκτός από την αφέλεια

Ο Γεραπετρίτης μάς ενημέρωσε πως «δεν υπάρχει πρόβλημα που δεν λύνεται μέσω διαλόγου». Μάλιστα. Ένα αισιόδοξο μήνυμα που θα ταίριαζε εξαιρετικά στο La La Land, λίγο πριν από τη διάψευση στο τελευταίο πλάνο.

Διότι, αγαπητέ Γιώργο, υπάρχουν κάποια προβλήματα που δεν λύνονται με κουβέντα – ειδικά όταν ο συνομιλητής κρατάει χάρτη του Ερντογάν και πυξίδα που δείχνει… «Γαλάζια Πατρίδα»

Όταν έχεις απέναντί σου έναν συνομιλητή που λέει ευγενικά «σε εκτιμώ, σε σέβομαι, αλλά η ΑΟΖ σου με ενοχλεί», δεν κάνεις δηλώσεις περί «αδελφικών λαών». Κάνεις κάτι που να θυμίζει Argo – «get in, get out, and don’t leave fingerprints».

Ο ρόλος του κομπάρσου: η Ελλάδα ως “φωνή της Λιβύης”

Η αποκορύφωση της διπλωματικής αυταπάτης έρχεται όταν ο Γεραπετρίτης δηλώνει: «Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να αποτελέσει τη φωνή της Λιβύης στην Ευρώπη». Δηλαδή, ενώ εκείνοι μας αμφισβητούν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, εμείς προθυμοποιούμαστε να τους κάνουμε και press office.

Είναι λίγο σαν να σε έχει δείρει ο γείτονας, να σου ‘χει σπάσει το παρμπρίζ και να του προσφέρεις να του γράψεις και την απολογία. Πολύ The King’s Speech, μόνο που εδώ δεν υπάρχει καν βασιλιάς – μόνο διακινητές συμφερόντων με δύο κυβερνήσεις και τουλάχιστον τρεις επιρροές.

Επίλογος: Από τη ρητορική ειρήνης στη ρηματική αναξιοπιστία

Η υπόθεση Γεραπετρίτη στην Τρίπολη δεν είναι απλώς μια αποτυχημένη διπλωματική επίσκεψη. Είναι μια στιγμή που φανερώνει τι συμβαίνει όταν η εξωτερική πολιτική αντικαθίσταται από χαμογελαστή ουδετερότητα και αφελές wishful thinking.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να είναι «η φωνή της Λιβύης». Χρειάζεται να είναι η φωνή του εαυτού της. Σε μια Μεσόγειο γεμάτη γεωπολιτικούς καρχαρίες, η ατάκα «δεν υπάρχει πρόβλημα που δεν λύνεται με διάλογο» είναι η νέα εκδοχή του «Love means never having to say you’re sorry» από το Love Story.

Δυστυχώς, στην πραγματική πολιτική, δεν υπάρχει soundtrack για να καλύψει τις γκάφες. Μόνο πρακτικά. Και ρηματικές σφαλιάρες.

Αυγενάκης: Ο αθώος του ΟΠΕΚΕΠΕ, στο ρόλο του Τόμ Χανκς πριν το τεστ DNA

Ο Λευτέρης Αυγενάκης, με τη σιγουριά ενός ήρωα από The Pursuit of Happyness, βγήκε δημόσια για να δηλώσει πως… δεν έκανε τίποτα. Απολύτως τίποτα. Όχι σαν εκείνο το «δεν έκανα τίποτα» του Shawshank Redemption, αλλά το πιο σύγχρονο, το ελληνικό: «δεν έχω ιδέα τι λένε, εγώ απλώς βοηθούσα τους αγρότες».

Η επίθεση – άμυνα ξεκινάει με το κλασικό επιχείρημα περί «αοριστίας» των κατηγοριών. Γιατί όταν το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ μιλούν για προκαταρκτική, αυτό ερμηνεύεται ως μικροκομματική κακεντρέχεια. Όταν το λέει η ΝΔ… είναι “εξυγίανση”. Πολιτικό Double Jeopardy με σενάριο που αλλάζει ανάλογα ποιος κρατάει το μικρόφωνο.

Από τα 6.000 στα 16.560 ΑΦΜ: Το Slumdog Millionaire των επιδοτήσεων

Ο πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Ευάγγελος Σημανδράκος, μίλησε για 6.000 δεσμευμένα ΑΦΜ. Ο Αυγενάκης διορθώνει: ήταν 16.560. Όχι 6.000. Όχι 7.000. Ούτε καν 10.000. Δεκαέξι χιλιάδες πεντακόσια εξήντα. Σα να διαβάζεις αριθμούς από τη λοταρία ή το φινάλε του Rain Man.

Αλλά αυτά τα ΑΦΜ – λέει – δεν είναι απλοί αριθμοί. Είναι άνθρωποι. Αγρότες. Κτηνοτρόφοι. Πατέρες, μάνες, παιδιά και γελάδες. Είναι το Nomadland των ελληνικών επιδοτήσεων: πληγωμένες ψυχές που περιμένουν την πληρωμή από τον ΟΠΕΚΕΠΕ σαν να είναι το Milk του Σον Πεν – μόνο που εδώ δεν έχει ούτε γάλα ούτε δικαιώματα.

Η μικροκομματική εκμετάλλευση, το νέο Joker

Σύμφωνα με τον Λευτέρη, όλα είναι πολιτική εκμετάλλευση. Όπως στο Joker του Τοντ Φίλιπς, που φωνάζει «you wouldn’t get it», κι έτσι κι εδώ, ο πολιτικός λόγος μετατρέπεται σε stand-up υπεράσπιση: «Μην ακούτε τι λένε, εγώ για το καλό των ανθρώπων το έκανα. Και εξάλλου, τα στοιχεία τους είναι πρόχειρα». Ο ήρωας κάθε πολιτικής ιστορίας στην Ελλάδα ξεκινάει αθώος – μέχρι να αποδειχθεί πιο ένοχος κι από τον διάλογο χωρίς ρηματικό.

Εξεταστική από το 1998: Το Titanic της πολιτικής ευθύνης

Η ΝΔ, σε μια στρατηγική που θυμίζει Titanic, αποφάσισε ότι το παγόβουνο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν χτύπησε το 2023 αλλά πλέει ανενόχλητο από το 1998. Έτσι, για να σπάσουμε τον πάγο, όχι τη ροή των κοινοτικών επιδοτήσεων. Θέλουμε κάθαρση – αλλά να πιάσουμε και τρεις υπουργούς του ΠΑΣΟΚ και δυο από το ΣΥΡΙΖΑ στο ενδιάμεσο. Δίκαιο; Όχι. Σενάριο για House of Cards; Σίγουρα.

Και τώρα… Minority Report

Ο Αυγενάκης δεσμεύεται πως θα καταθέσει πλήρη στοιχεία στην Ολομέλεια. Μόνο που δεν εξηγεί γιατί δεν το κάνει ήδη. Μήπως επειδή περιμένει πρώτα να δει τι θα πουν οι άλλοι, για να προσαρμόσει τα επιχειρήματά του; Είναι η ελληνική εκδοχή του Minority Report: προδικάζουμε την ποινική αθωότητα, αποτρέπουμε τη δίωξη… πριν ξεκινήσει.

Επίλογος:
Ο Αυγενάκης επιμένει πως «ουδέν μεμπτό». Και μάλλον αυτή είναι η πιο μεμπτή φράση. Γιατί όταν την έχεις ακούσει από κάθε πολιτικό σε αυτή τη χώρα πριν από κάθε σκάνδαλο, καταλήγει να ηχεί σαν σλόγκαν από το The Wolf of Wall Street: «I’m not leaving!». Μέχρι να το πει ο ανακριτής.

Ο αθώος του ΟΠΕΚΕΠΕ: Βορίδης, ο υπουργός που… έλειπε

Δεν ήταν υπουργός, δεν φταίει. Ήταν υπουργός, αλλά εκτελούσε. Και στο τέλος, ζήτησε μια παραίτηση. Κακούργημα και αυτό; Πείτε το στο Χόλιγουντ.

Κατηγορούμαι για κάτι που έγινε… ενώ έπινα… φραπέ αλλού

Ο Μάκης Βορίδης επέστρεψε. Όχι με βαριοπούλα, αλλά με post στο Χ, βγαλμένο κατευθείαν από το σενάριο του The Curious Case of Benjamin Button: «μεγάλωνα προς τα πίσω και δεν ήμουν καν υπουργός όταν έγιναν τα κακουργήματα». Αν δηλαδή κάποιος τρώει πρόστιμο την ώρα που εσύ είσαι στο Λουτράκι, πας κατηγορούμενος για τροχαίο. Καλώς ήρθατε στη Minority Report εκδοχή του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η γραμμή υπεράσπισης του Βορίδη μοιάζει με νομικό Inception: όσο πιο βαθιά μπαίνεις, τόσο χάνεις το νόημα. Δεν ήταν υπουργός όταν έγινε η μία πράξη. Ήταν υπουργός στην άλλη, αλλά εκτελούσε απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ. Και όταν ζήτησε παραίτηση, το έκανε – εντάξει – λίγο αυστηρά, αλλά δεν του είπαν ότι είναι έγκλημα. Δηλαδή, αν δεν του το είπαν, δεν έγινε. Όπως λένε και στα Oscars: If it’s not on tape, it didn’t happen.

Η ευθύνη ως Ghost Protocol

Στην ανάρτηση του, ο Βορίδης επιχειρεί να μετατρέψει τις κατηγορίες σε κακόγουστο μυθιστόρημα – κάτι ανάμεσα σε Gone Girl και Shutter Island. «Κατηγορούμαι επειδή υπέγραψα κάτι που μου πρότειναν. Κατηγορούμαι επειδή ακολούθησα μια υπουργική απόφαση άλλου κόμματος. Κατηγορούμαι επειδή έκανα… τη δουλειά μου». Και κάπως έτσι, το Mission: Impossible δεν είναι πλέον ταινία, είναι η καθημερινότητα του υπουργικού γραφείου.

Αν υπήρχε soundtrack πίσω από την ανάρτηση, θα ήταν το I am just a poor boy, nobody loves me. Πιο Bohemian Rhapsody, πεθαίνεις.

Το κακούργημα της… παραίτησης

Ο πρώην υπουργός φτάνει στο σημείο να αναρωτηθεί – εμφανώς πνιγμένος από το δράμα – αν το να ζητάς την παραίτηση ενός υφισταμένου σου είναι πλέον κακούργημα. Δηλαδή, ο Μάκης απλώς είπε σε έναν πρόεδρο «σήκω και φύγε», κι εκείνος δεν είπε τίποτα, αλλά τώρα τον βάζουν στο ίδιο κάδρο με τους Usual Suspects.

Η νομική του γραμμή έχει την ακρίβεια του Joker – «You wouldn’t get it». Και τη θεσμική άνεση του Wolf of Wall Street – «I’m not leaving». Εκτελούσε εντολές άλλων, απλώς τις υπέγραψε, απλώς συμφώνησε, απλώς έβαλε μια υπογραφή, ένα “ναι”, μια παραίτηση. Όλα so innocent, που στο τέλος σχεδόν θες να του φτιάξεις τσάι.

Ο κακοπαιγμένος ρόλος του ανεύθυνου υπεύθυνου

Το πρόβλημα είναι ότι όσο πιο πολύ φωνάζεις πως δεν φταις, τόσο περισσότερο μοιάζεις με τον Ντάνιελ Ντέι Λιούις στο There Will Be Blood: κυριαρχικός, αποστομωτικός και ελαφρώς απειλητικός, αλλά πάντα με την πεποίθηση ότι είσαι στο απόλυτο δίκιο σου.

Μόνο που εδώ δεν μιλάμε για πετρέλαιο, αλλά για αγροτικές ενισχύσεις. Και το κοινό δεν βλέπει blockbuster – βλέπει ΟΠΕΚΕΠΕ. Και όταν οι αγρότες περιμένουν πληρωμές, οι ΑΦΜ πολλαπλασιάζονται σαν τους δαίμονες στο Hereditary, και οι Υπουργοί εμφανίζονται ως αθώοι φαντάσματα του παρελθόντος.

Μάκης Βορίδης starring in Catch Me If You Can

Ο πρώην Υπουργός προσπαθεί να πείσει ότι τον έμπλεξαν χωρίς λόγο. Δεν ήταν εκεί, δεν ήξερε, δεν φταίει. Είναι σαν τον Λεονάρντο ΝτιΚάπριο στο Catch Me If You Can, που μπαίνει σε δωμάτια, υπογράφει πράξεις και βγαίνει καθαρός. «Ήταν άλλος υπουργός, άλλος πρόεδρος, άλλες οι αποφάσεις. Εγώ ήμουν απλώς… ένας θεσμικός περαστικός».

Το μόνο που μένει να δούμε, είναι αν στη Βουλή θα προβάλει τη συνέχεια: The Bourne Exoneration. Μέχρι τότε, απολαύστε υπεύθυνα. Και κρατήστε σημειώσεις – θα τις χρειαστείτε στο sequel.

• Λευτέρης Αυγενάκης
• Μάκης Βορίδης
• ΟΠΕΚΕΠΕ