Ξέχνα την Kim Kardashian — Ο Cecil Beaton ήταν ο πραγματικός βασιλιάς των selfie

Σήμερα ζούμε στην εποχή του «pouting», του «posing» και των «thirst traps». Αλλά μήπως ο Cecil Beaton ήταν ο πρώτος που ανήγαγε την τέχνη του κομψού αυτοπορτρέτου (selfie) σε υψηλή αισθητική; Ναι, απαντά ο style editor Chandler Tregaskes, μετά την επίσημη έναρξη της νέας έκθεσης της National Portrait Gallery προς τιμήν του.

Στη Βρετανία, ο μέσος άνθρωπος περνά περίπου 7,5 ώρες την ημέρα μπροστά σε μια οθόνη. Και το 2025, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της «οθόνης» δεν είναι η τηλεόραση –είναι το κινητό μας. Αν κάνουμε zoom πιο κοντά, θα δούμε και ένα άλλο σοκαριστικό στατιστικό: σχεδόν ο μισός χρόνος στο κινητό αφιερώνεται στα social media, με τους χρήστες να «καταβροχθίζουν» ασταμάτητα φωτογραφίες φίλων, εχθρών και celebrities στο Instagram, το TikTok και αλλού.

Οι selfie είναι το νέο πορτρέτο –τόσο δημοφιλές όσο ένας Πικάσο στο Λούβρο– που φτάνει στα μάτια μας μέσα από έναν ατελείωτο χείμαρρο από πόζες, χειλάκια και «διψασμένα» βλέμματα. Πολλοί έχουν διεκδικήσει την «πατρότητα» των selfie. Το 2023 η Paris Hilton δήλωσε: «Πριν από 17 χρόνια, η Britney κι εγώ δημιουργήσαμε τις selfie!».

Το 2015 η Kim Kardashian κυκλοφόρησε ολόκληρο φωτογραφικό βιβλίο από τον εκδοτικό οίκο Rizzoli –με τίτλο Selfish– αφιερωμένο αποκλειστικά στις δικές της λήψεις selfie. Και δύο χρόνια αργότερα, στο Met Gala του 2017, το «annual bathroom selfie» της Kylie Jenner, μια αυθόρμητη στιγμή με την αφρόκρεμα του Χόλιγουντ, έγινε viral, συγκεντρώνοντας πάνω από 3,5 εκατομμύρια likes και πυροδοτώντας αμέτρητες μιμήσεις.

Οι selfie έχουν γίνει σύμβολο status. Μια φωτογραφία που μας δείχνει στο πιο «boujee» και λαμπερό μας σημείο. Διακοπές με φόντο το ηλιοβασίλεμα; Selfie. Νυχτερινή έξοδος στο πιο hot spot του Mayfair; Selfie. Shopping therapy στο Bond Street; Selfie, selfie, selfie! Φαινομενικά τόσο σύγχρονο —μα στην πραγματικότητα, όχι και τόσο.

Η νέα έκθεση της National Portrait Gallery, Cecil Beaton’s Fashionable World, γιορτάζει την ονειρική πολυτέλεια του φωτογράφου που απαθανάτισε την αιώνια κομψότητα της υψηλής κοινωνίας του 20ού αιώνα. Η Πριγκίπισσα Μαρίνα, η Lady Lavery, η Viscountess Castlerose, αλλά και θρυλικές μορφές όπως η Audrey Hepburn, η Greta Garbo και η Elizabeth Taylor, γεμίζουν τους τοίχους της γκαλερί στο St Martin’s Place.

Ανάμεσα τους, ωστόσο, ξεχωρίζουν και οι αυτοπροσωπογραφίες του ίδιου του Beaton, εμποτισμένες με την ίδια θεατρική φαντασία και χάρη που χαρακτήριζαν τα έργα του. Κι εκεί καταλαβαίνει κανείς πως ο Cecil Beaton τραβούσε selfies πριν καν γεννηθεί ο Kevin Systrom, ο δημιουργός του Instagram.

Η σύνθεση; Άψογη. Τα ρούχα; Θεϊκά.

Όταν ο Beaton γύριζε τον φακό προς τον εαυτό του, θα μπορούσε άνετα να είχε γίνει influencer με μπλε τικ σε χρόνο μηδέν. Ντυμένος με θεατρικά κοστούμια, ρούχα εποχής, κολάρα ή ακόμα και αποκριάτικες στολές, δημιουργούσε εικόνες που σήμερα θα κυριαρχούσαν στο FYP του TikTok.

Στο έργο The Riviera Wanderers (1927), «ζευγαρώνει» με τον Stephen Tennent φορώντας ριγέ μεταξωτές μπλούζες ποδοσφαίρου. Στο Self-Portrait του 1935, ποζάρει μπροστά σε έναν καθρέφτη γεμάτο λουλούδια, με το χέρι στο κεφάλι.

Σε μια άλλη φωτογραφία του 1927, πειραματίζεται με πολλαπλή έκθεση, δημιουργώντας μια σύνθεση με τέσσερα προφίλ του εαυτού του προς διαφορετικές κατευθύνσεις -μια αισθητική που σήμερα θα λατρεύονταν στο Instagram, πιθανότατα με φίλτρο Prequel και trending ήχο στο background.

Μιλώντας για τον Cecil Beaton, έρχονται στο νου εικόνες όπως εκείνη της Πριγκίπισσας Μαργαρίτας φορώντας Dior στα 21α γενέθλιά της. Οι λέξεις που τον συνοδεύουν: glamour, elegance, opulence.

Ίσως όμως ήρθε η ώρα να προσθέσουμε κι άλλη μία: content creator. Γιατί, πολύ πριν από τα φίλτρα, τα hashtags και τα likes, ο Cecil Beaton ήταν ο αυθεντικός selfie star -κι όλοι μας ευχόμαστε να μπορούσαμε να μοιραστούμε έστω λίγη από την οπτική του με τους δικούς μας followers.

• Cecil Beaton
• selfie