Υποχρεωτικός καθαρισμός οικοπέδων: Οι προθεσμίες και τα τσουχτερά πρόστιμα

Η νέα σεζόν για τον υποχρεωτικό καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων έχει ήδη ξεκινήσει, με κεντρικό στόχο την πρόληψη των πυρκαγιών ενόψει της αντιπυρικής περιόδου. Σύμφωνα με τον Νόμο 5281/2026, οι υπόχρεοι καλούνται να ολοκληρώσουν τις απαραίτητες εργασίες από την 1η Απριλίου έως τη 15η Ιουνίου, φροντίζοντας παράλληλα για τη διατήρηση των χώρων σε καθαρή κατάσταση μέχρι και τις 31 Οκτωβρίου.

Οι υπόχρεοι ιδιοκτήτες και οι απαιτούμενες εργασίες

Η αυστηρή νομοθεσία αφορά νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές οικοπέδων που βρίσκονται εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, εντός ορίων οικισμών χωρίς σχέδιο, καθώς και σε εκτάσεις εντός ακτίνας 100 μέτρων από αυτά τα όρια. Από την εφαρμογή της υποχρέωσης εξαιρούνται αποκλειστικά οι διαμορφωμένοι και συντηρημένοι κήποι ή οι φυτευμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων των κτιρίων.

Οι εργασίες που απαιτούνται από τον νόμο περιλαμβάνουν την υλοτομία και την απομάκρυνση ξερών δέντρων και κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσματα. Επιπλέον, είναι υποχρεωτικός ο καθαρισμός της επιφάνειας του εδάφους από ξερά χόρτα, φυλλόστρωμα και κατακείμενα κλαδιά, η αποκλάδωση της βάσης των δέντρων, καθώς και η αραίωση της θαμνώδους βλάστησης. Οι ιδιοκτήτες οφείλουν επίσης να απομακρύνουν τυχόν άλλα εύφλεκτα υλικά και απορρίμματα, μεριμνώντας για την ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων, καθώς απαγορεύεται αυστηρά η εγκατάλειψη ή η ανεξέλεγκτη απόρριψή τους.

Η δήλωση στο Εθνικό Μητρώο και οι αυστηρές κυρώσεις

Όλοι οι υπόχρεοι οφείλουν να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών το αργότερο έως τη 15η Ιουνίου, βεβαιώνοντας την εκτέλεση των εργασιών. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας (λόγω ηλικίας, αναπηρίας ή ανωτέρας βίας), η δήλωση μπορεί να υποβληθεί με φυσικό τρόπο στο οικείο ΚΕΠ ή στην κατά τόπον αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία.

Οι κυρώσεις για τους παραβάτες είναι ιδιαίτερα τσουχτερές. Σε όσους δεν υποβάλλουν την απαιτούμενη δήλωση επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ εάν δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού, και 100 ευρώ εάν έχουν καθαρίσει το οικόπεδο αλλά αμέλησαν τη δήλωση. Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται αυστηρά με χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών. Τέλος, σε κάθε περίπτωση μη συμμόρφωσης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, καταλογίζεται από τον οικείο δήμο πρόστιμο ύψους 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και μέγιστο τα 2.000 ευρώ), ενώ ο ιδιοκτήτης χρεώνεται επιπλέον τη δαπάνη καθαρισμού εφόσον ο δήμος αναγκαστεί να επέμβει.

• καθαρισμός οικοπέδων
• οικόπεδα