Υπουργείο Πολιτισμού: Έργο 2,5 εκατ. ευρώ για την ανάδειξη της ρωμαϊκής έπαυλης στο Αμύνταιο

Μια τεράστια προσπάθεια διάσωσης και ανάδειξης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς ξεκινά στη Δυτική Μακεδονία. Το υπουργείο Πολιτισμού δρομολογεί την πλήρη αποκατάσταση της επιβλητικής ρωμαϊκής έπαυλης που βρίσκεται κοντά στο Αμύνταιο, στην περιοχή της Αρχαίας Εορδαίας. Το σπουδαίο αυτό αρχαιολογικό εύρημα ήρθε στο φως στη θέση «Λιβάδια», μέσα στον ευρύτερο χώρο της ελληνιστικής πόλης Πετρών. Το φιλόδοξο έργο διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 2.500.000 ευρώ και εξασφάλισε χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη συντήρηση των κτηριακών καταλοίπων, την κατασκευή ειδικών στεγάστρων για την προστασία των ψηφιδωτών, τη διαμόρφωση άνετων διαδρομών για τους επισκέπτες και την εγκατάσταση σύγχρονου φωτισμού.

Η δήλωση της υπουργού και το μέγεθος του συγκροτήματος

Η αρμόδια υπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στη σημασία του συγκεκριμένου μνημείου για την ευρύτερη περιοχή. Η Λίνα Μενδώνη εξήγησε τον σχεδιασμό δηλώνοντας το εξής: «Η ρωμαϊκή έπαυλη, μια ασυνήθιστα μεγάλη αστική έπαυλη, που αποκαλύφθηκε το 2017, εκτείνεται σε 5.100 περίπου τ.μ., και χρονολογείται στην υστερορωμαϊκή περίοδο. Βρίσκεται λίγο έξω από την πόλη του Αμυνταίου, στην περιοχή της Αρχαίας Εορδαίας, η οποία, από τα χρόνια του Φιλίππου Β’, ανήκε διοικητικά στο βασίλειο της Κάτω Μακεδονίας». Το κτηριακό συγκρότημα διαθέτει μια εξαιρετικά σύνθετη κάτοψη, οργανωμένη γύρω από πέντε διαφορετικές πτέρυγες. Στο εσωτερικό του κρύβει πολυτελή λουτρά, ένα οικιακό ιερό αφιερωμένο στον Δία, καθώς και χώρους κοσμημένους με σπάνιες τοιχογραφίες και εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδα μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας.

Η στρατηγική θέση και η ρωμαϊκή ακμή

Η ιστορία της περιοχής χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς η Εορδαία κατοικούνταν ήδη από τα ύστερα ελληνιστικά χρόνια. Η περιοχή γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της κατά τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο, γεγονός που αποτυπώνεται ξεκάθαρα στον πλούτο της έπαυλης. Η δημιουργία αυτού του τεράστιου οικιστικού συγκροτήματος συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική του θέση. Το μνημείο βρίσκεται πολύ κοντά στην ιστορική Εγνατία Οδό και στην αρχαία πόλη Κέλλη, η οποία λειτουργούσε ως οργανωμένος ρωμαϊκός σταθμός, διευκολύνοντας το εμπόριο και την επικοινωνία με ολόκληρη τη ρωμαϊκή επικράτεια.

Ο διαχωρισμός των χώρων και οι φθορές του χρόνου

Οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει συνολικά περίπου 175 διακριτούς χώρους, οι οποίοι εξυπηρετούσαν διαφορετικές ανάγκες των ιδιοκτητών. Η κεντρική πτέρυγα συγκεντρώνει τον πολυτελέστερο διάκοσμο με τις μεγάλες αίθουσες υποδοχής, ενώ η δυτική πτέρυγα φιλοξενεί ένα τεράστιο λουτρικό συγκρότημα. Αντίθετα, η νότια και η βόρεια πτέρυγα εξυπηρετούσαν κυρίως τον ιδιωτικό βίο των κατοίκων. Δυστυχώς, το πέρασμα των αιώνων άφησε βαριά τα σημάδια του στο μνημείο. Η ρωμαϊκή έπαυλη έχει υποστεί σοβαρότατη φθορά, με μεγάλη απώλεια δομικού υλικού, ειδικά στην ανατολική πλευρά. Οι φυσικοί παράγοντες και η μεταγενέστερη ταφική χρήση της περιοχής κατέστρεψαν λιθοδομές, τμήματα από τα ψηφιδωτά και ανεκτίμητα κεραμικά.

Το νέο πρόγραμμα αποκατάστασης έρχεται τώρα να κλείσει αυτές τις πληγές και να παραδώσει τον αρχαιολογικό χώρο στους πολίτες. Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού ποντάρει πολλά σε αυτό το έργο, όχι μόνο για τη διάσωση της ιστορίας, αλλά και για την τόνωση της τοπικής οικονομίας. Όπως εξήγησε η υπουργός, η αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς λειτουργεί ως ισχυρό εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης, καθιστώντας τον προορισμό ελκυστικό και ενισχύοντας δυναμικά τις τοπικές κοινωνίες της περιφέρειας.

• Αμύνταιο
• Λίνα Μενδώνη
• Υπουργείο Πολιτισμού