Ζαπορίζια: Ρεύμα ξανά στον πυρηνικό σταθμό μετά από 18 ημέρες – Η κρίσιμη επιχείρηση υπό κατάπαυση πυρός

Αποκαταστάθηκε έπειτα από 18 ημέρες η εξωτερική ηλεκτροδότηση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, ο οποίος βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο και είχε αναγκαστεί να βασίζεται αποκλειστικά σε εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ για τη λειτουργία των κρίσιμων συστημάτων ασφαλείας του.

Η επανασύνδεση πραγματοποιήθηκε μέσω της γραμμής Ferosplavna-1, όπως ανακοίνωσε τη Δευτέρα η ρωσική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Rosatom, ενώ την εξέλιξη επιβεβαίωσε στη συνέχεια και ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας.

Η αποκατάσταση της τροφοδοσίας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την πυρηνική ασφάλεια, καθώς ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός της Ευρώπης παρέμενε από τις 20 Αυγούστου αποκομμένος από το εξωτερικό ηλεκτρικό δίκτυο.

18 ημέρες με γεννήτριες ντίζελ

Μετά τη διακοπή της γραμμής στις 20 Αυγούστου, ο σταθμός αναγκάστηκε να λειτουργεί με τις εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ.

Παρότι οι έξι αντιδραστήρες δεν παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, ο σταθμός εξακολουθεί να χρειάζεται συνεχή παροχή ρεύματος για την ψύξη των αντιδραστήρων και των δεξαμενών χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου, καθώς και για άλλα ζωτικής σημασίας συστήματα ασφαλείας.

Η εξάρτηση από τις γεννήτριες θεωρείται λύση έκτακτης ανάγκης και όχι ασφαλής μακροπρόθεσμη κατάσταση.

Ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, είχε προειδοποιήσει ότι τα αποθέματα ντίζελ μειώνονταν επικίνδυνα, ενώ οι αντλίες ψύξης είχαν αναγκαστεί να λειτουργούν μόνο κατά διαστήματα ώστε να εξοικονομείται καύσιμο.

Κατάπαυση πυρός για να γίνουν οι επισκευές

Για να αποκατασταθεί η γραμμή, χρειάστηκε να συμφωνηθεί μια τοπική κατάπαυση του πυρός με τη μεσολάβηση του ΔΟΑΕ.

Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, επιτρέποντας αρχικά την αποναρκοθέτηση της περιοχής και στη συνέχεια την πρόσβαση Ουκρανών τεχνικών στη γραμμή Ferosplavna-1 των 330 kV.

Συναγερμός στη Ζαπορίζια: Χωρίς ρεύμα ο πυρηνικός σταθμός – Σε λειτουργία οι εφεδρικές γεννήτριες

Κλιμάκιο του ΔΟΑΕ παρακολουθούσε τις εργασίες, με τον Γκρόσι να επισημαίνει ότι και οι δύο πλευρές συνεργάστηκαν ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες συνθήκες ασφαλείας.

Πρόκειται για την έβδομη τοπική κατάπαυση πυρός που έχει διαπραγματευθεί ο ΔΟΑΕ γύρω από τον πυρηνικό σταθμό, με στόχο την εκτέλεση κρίσιμων τεχνικών εργασιών κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η γραμμή Ferosplavna-1

Η Ferosplavna-1 έχει αποκτήσει κομβική σημασία για την ασφάλεια του σταθμού.

Πριν από τη ρωσική εισβολή, η εγκατάσταση είχε πρόσβαση σε πολλαπλές εξωτερικές γραμμές ηλεκτροδότησης. Οι πολεμικές επιχειρήσεις έχουν, όμως, καταστρέψει ή θέσει εκτός λειτουργίας σχεδόν όλες τις διαθέσιμες συνδέσεις.

Η κύρια γραμμή Dniprovska των 750 kV παραμένει μη διαθέσιμη, παρά τις προηγούμενες επισκευές, εξαιτίας σοβαρών ζημιών σε ηλεκτρικό υποσταθμό που βρίσκεται περισσότερα από 100 χιλιόμετρα μακριά.

Έτσι, η Ferosplavna-1 είχε καταστεί ουσιαστικά η τελευταία διαθέσιμη εξωτερική σύνδεση του πυρηνικού σταθμού με το δίκτυο.

Η Rosatom: «Ο σταθμός λειτουργεί κανονικά»

Ο επικεφαλής της Rosatom, Αλεξέι Λιχατσόφ, δήλωσε μετά την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης ότι ο πυρηνικός σταθμός «λειτουργεί κανονικά».

Η αποκατάσταση της εξωτερικής τροφοδοσίας μειώνει άμεσα τον κίνδυνο που δημιουργούσε η παρατεταμένη εξάρτηση από τις γεννήτριες ντίζελ.

Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχει εξαλειφθεί η ευρύτερη απειλή για την πυρηνική ασφάλεια στην περιοχή.

Ο σταθμός βρίσκεται μέσα σε ενεργή εμπόλεμη ζώνη, ενώ η Μόσχα και το Κίεβο αλληλοκατηγορούνται επανειλημμένα για στρατιωτικές ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο τις εγκαταστάσεις.

Ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός της Ευρώπης

Η Ζαπορίζια αποτελεί τον μεγαλύτερο πυρηνικό σταθμό στην Ευρώπη, με έξι αντιδραστήρες τύπου VVER-1000.

Οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν την εγκατάσταση τον Μάρτιο του 2022, λίγες ημέρες μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία.

Έκτοτε ο σταθμός έχει βρεθεί επανειλημμένα χωρίς εξωτερική ηλεκτροδότηση. Μόνο μέχρι τα μέσα Αυγούστου του 2026, ο ΔΟΑΕ είχε καταγράψει 25 πλήρεις απώλειες εξωτερικής τροφοδοσίας από την έναρξη του πολέμου, με 13 από αυτές να έχουν σημειωθεί από τον Απρίλιο και μετά.

Η συχνότητα των περιστατικών αποτελεί μία από τις βασικές πηγές ανησυχίας για τον Οργανισμό.

Γιατί η εξωτερική ηλεκτροδότηση είναι τόσο κρίσιμη

Ένας πυρηνικός αντιδραστήρας εξακολουθεί να παράγει θερμότητα ακόμη και μετά τη διακοπή της λειτουργίας του.

Για τον λόγο αυτό απαιτείται αδιάλειπτη λειτουργία των συστημάτων ψύξης, όπως και συνεχής ηλεκτροδότηση των εγκαταστάσεων όπου φυλάσσεται χρησιμοποιημένο πυρηνικό καύσιμο.

Σε περίπτωση πλήρους απώλειας τόσο της εξωτερικής παροχής όσο και των εφεδρικών γεννητριών, υπάρχει κίνδυνος να διαταραχθεί η ψύξη και να δημιουργηθεί μια πολύ σοβαρότερη κατάσταση πυρηνικής έκτακτης ανάγκης.

Ακριβώς γι’ αυτό ο ΔΟΑΕ έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει εξαιρετικά εύθραυστη την κατάσταση ασφαλείας στη Ζαπορίζια.

Η επανασύνδεση της Δευτέρας απομακρύνει προς το παρόν έναν άμεσο κίνδυνο.

Όμως όσο ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός της Ευρώπης παραμένει στο επίκεντρο ενός ενεργού πολέμου και εξαρτάται από μία μόνο διαθέσιμη εξωτερική γραμμή ηλεκτροδότησης, η διεθνής ανησυχία δύσκολα μπορεί να υποχωρήσει.

• ΔΟΑΕ
• Ζαπορίζια
• Ουκρανία
• πυρηνικός σταθμός
• Ρωσία