Βραβείο μετάφρασης στο «Ζωή και Πεπρωμένο» του Γκρόσμαν

Η μετάφραση του κορυφαίου έργου του Βασίλι Γκρόσμαν για πρώτη φορά στα ελληνικά από τον Γιώργο Μπλάνα απέσπασε το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2014.

Προς άρση παρεξηγήσεων, τα βιβλία που «διαγωνίστηκαν» για το βραβείο είναι όλα παραγωγής 2013  και ανάμεσά τους υπάρχουν πραγματικά διαμάντια τα οποία θα πρέπει να λάβουμε όλοι σοβαρά υπόψη μας για τις καλοκαιρινές μας αποσκευές.

Ας δούμε λοιπόν ποιοι ήταν οι τίτλοι που περιλήφθηκαν στη βραχεία λίστα:

1. Μανές Σπέρμπερ, «Καμμένη βάτος», μετ. Έμη Βαϊκούση, εκδ. Καστανιώτη
2. Joseph Roth, «Ιώβ, η ιστορία ενός απλού ανθρώπου», μετ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Άγρα
3. Βασίλι Γκρόσμαν, «Ζωή και πεπρωμένο», μετ. Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Γκοβόστη
4. Anthony Marra, «Αστερισμός ζωτικών φαινομένων», μετ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος
5. Bernard  Noël, «Περαστικός απ’ τον Άθω», μετ. Στρατής Πασχάλης, εκδ. Γαβριηλίδη
6. Τεννεσή Ουίλλιαμς, «Δώδεκα άγνωστα μονόπρακτα», μετ. Ερρίκος Μπελιές, εκδ. Ηριδανός
7. E. L. Doctorow, «Χόμερ και Λάνγκλεϋ», μετ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Πατάκη

Τελικά το βραβείο απονεμήθηκε στο «Ζωή και πεπρωμένο» του Βασίλι Γκρόσμαν, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη σε μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα. Το σκεπτικό  της επιτροπής Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης συνοψίζεται στα εξής σημεία:

• Το εν λόγω βιβλίο είναι ένα από τα αριστουργήματα του 20ου αιώνα που έλλειπε από τις ελληνικές βιβλιοθήκες. Περιγράφει αντιστικτικά τις μάχες στο ρωσικό μέτωπο και τη ζωή στα ναζιστικά στρατόπεδα, τη νίκη της ΕΣΣΔ αλλά και την εγκαθίδρυση του ολοκληρωτισμού. Εκτενείς πολιτικοκοινωνικές αναλύσεις, φιλοσοφικοί και υπαρξιακοί στοχασμοί παρεντίθενται σε μια δράση που αναδεικνύει την τύφλωση, την παθητικότητα, τη χειραγώγηση αλλά και την ευθύνη του ανθρώπου σε σχέση με το πεπρωμένο του.
• Οι μεταφραστικές δυσκολίες του κειμένου, που εκδόθηκε αρχικά στη Δύση και πολύ αργότερα στη Ρωσία, είναι πολλές και σημαντικές. Ο Γκρόσμαν ευτύχησε στα χέρια του ποιητή, δοκιμιογράφου και μεταφραστή Γιώργου Μπλάνα που απέδωσε, πέραν όλων των άλλων, και τον ρυθμό του κειμένου στο οποίο η ποιητικότητα εναλλάσσεται με έναν λιτό, δημοσιογραφικό λόγο. Επίσης επέδειξε γνώση των γενικότερων ιστορικών συμφραζομένων και της ρωσικής πραγματικότητας και του ναζιστικού λόγου. 

«Ζωή και πεπρωμένο», Βασίλι Γκρόσμαν, μτφ. Γιώργος Μπλάνας, εκδόσεις Γκοβόστη.

• Βασίλι Γκρόσμαν
• εκδόσεις Γκοβόστη