Δημήτρης Καφίδας: «Ο κινηματογράφος χρειάζεται τόπους συνάντησης» – Ένα νέο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου γεννιέται στο Νότιο Πήλιο

Ένα νέο, φιλόδοξο κινηματογραφικό φεστιβάλ κάνει φέτος την πρώτη του εμφάνιση στον πολιτιστικό χάρτη της χώρας. Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Νοτίου Πηλίου «Κένταυρος» — Centaur International Film Festival of South Pelion — διοργανώνεται από τον Δήμο Νοτίου Πηλίου και θα πραγματοποιηθεί από τις 13 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, με επίκεντρο τα χωριά Χόρτο, Νεοχώρι και Άγιος Γεώργιος.

Με φόντο τα τοπία του βουνού των Κενταύρων, ανάμεσα στο πράσινο του Πηλίου και τη θάλασσα, το νέο φεστιβάλ συστήνεται ως ένα boutique διεθνές κινηματογραφικό φεστιβάλ. Για οκτώ ημέρες θα παρουσιάσει ένα προσεκτικά επιμελημένο πρόγραμμα ταινιών μεγάλου και μικρού μήκους, δίνοντας χώρο τόσο σε ανερχόμενους δημιουργούς όσο και σε καταξιωμένους κινηματογραφιστές.

Στο πρόγραμμά του θα περιλαμβάνονται προβολές, βραβεύσεις, masterclasses, συζητήσεις, συναυλίες και παράλληλες δράσεις, ενώ η κριτική επιτροπή θα αποτελείται από διεθνώς αναγνωρισμένους Έλληνες και ξένους σκηνοθέτες και παραγωγούς. Παράλληλα, το φεστιβάλ προβλέπει χρηματικά βραβεία συνολικού ύψους 4.900 ευρώ για τα διαγωνιστικά του τμήματα, καθώς και φιλοξενία για επιλεγμένους σκηνοθέτες.

Οι υποβολές ταινιών πραγματοποιούνται από τις 4 Μαΐου έως τις 3 Αυγούστου μέσω των πλατφορμών:

https://filmfreeway.com/CentaurInternationalFilmFestivalofSouthPelion

και

https://filmmakers.festhome.com/f/10358

Πίσω από την καλλιτεχνική σύλληψη του φεστιβάλ βρίσκεται ο Δημήτρης Καφίδας, ένας πολυπράγμων δημιουργός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος, με διαδρομή στον κινηματογράφο αλλά και βαθιά πίστη στη σημασία της ανθρώπινης συνάντησης. Μιλήχιος, δοτικός, ουσιαστικός, άνθρωπος της συνεργασίας και της ήρεμης επιμονής, ο Καφίδας προσεγγίζει το νέο αυτό εγχείρημα όχι απλώς ως ακόμη μία φεστιβαλική διοργάνωση, αλλά ως έναν τόπο συνάντησης γύρω από το σινεμά.

Όπως σημειώνει και ο ίδιος, το Centaur International Film Festival of South Pelion γεννήθηκε από μια απλή αλλά κρίσιμη σκέψη: ότι ο κινηματογράφος σήμερα χρειάζεται, ίσως περισσότερο από ποτέ, χώρους όπου η προβολή μιας ταινίας δεν εξαντλείται στην κατανάλωση της εικόνας, αλλά γίνεται αφορμή για συζήτηση, ανταλλαγή ιδεών και ουσιαστική ανθρώπινη επαφή.

Ο Δημήτρης Καφίδας έχει σπουδάσει Οικονομικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Δημοσιογραφία και Κοινωνιολογία, με έμφαση στην πολιτική και τη γεωγραφία, ενώ έχει παρακολουθήσει μαθήματα κινηματογράφου και σεναριογραφίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι ταινίες του «Ο Σπύρος και ο Γύρος του Θανάτου» και «Hotel Centaur» έχουν αποσπάσει βραβεία και διακρίσεις σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ, ενώ τα ντοκιμαντέρ του «Ποιος Πληρώνει τον Βαρκάρη» και «Όρνιθες» βρίσκονται σήμερα στο στάδιο της παραγωγής και αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026.

Με αφορμή την πρώτη διοργάνωση του φεστιβάλ, μιλήσαμε μαζί του για το σινεμά ως συλλογική εμπειρία, για το Νότιο Πήλιο ως τόπο έμπνευσης, για τη φιλοσοφία ενός boutique φεστιβάλ, αλλά και για την ανάγκη να δημιουργούνται σήμερα νέες, ουσιαστικές εστίες πολιτισμού.

Η συνέντευξη

Το Centaur International Film Festival of South Pelion γεννιέται φέτος για πρώτη φορά. Ποια ήταν η αρχική σπίθα; Τι σας έκανε να πείτε ότι «εδώ, στο Νότιο Πήλιο, μπορεί να γεννηθεί ένα διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου»;

Η αρχική σπίθα γεννήθηκε από την πεποίθηση ότι ο κινηματογράφος δεν χρειάζεται μόνο μεγάλες πόλεις για να ανθίσει. Χρειάζεται τόπους με ταυτότητα, χαρακτήρα και ανθρώπους πρόθυμους να μοιραστούν μια εμπειρία.

Το Νότιο Πήλιο διαθέτει όλα αυτά τα στοιχεία. Είναι ένας τόπος όπου συνυπάρχουν το βουνό και η θάλασσα, η ιστορία και η καθημερινότητα, η ηρεμία και η έμπνευση. Όταν βρεθεί κανείς εδώ, αντιλαμβάνεται ότι το τοπίο από μόνο του δημιουργεί τις συνθήκες για να δει μια ταινία διαφορετικά, με περισσότερο χρόνο και μεγαλύτερη προσοχή.

Δεν ξεκινήσαμε με τη σκέψη «να φτιάξουμε ένα ακόμη φεστιβάλ». Ξεκινήσαμε με τη σκέψη να δημιουργήσουμε έναν τόπο συνάντησης γύρω από το σινεμά. Έναν χώρο όπου δημιουργοί και θεατές μπορούν να συζητήσουν, να γνωριστούν και να μοιραστούν την εμπειρία της κινηματογραφικής προβολής.

Το γεγονός ότι το Πήλιο συνδέεται μυθολογικά με τον Κένταυρο, μια μορφή που συμβολίζει τη συνάντηση διαφορετικών κόσμων, μας έδωσε και το συμβολικό πλαίσιο του φεστιβάλ. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα του Centaur International Film Festival of South Pelion.

Πιστεύουμε ότι τα μεγάλα φεστιβάλ δεν δημιουργούνται επειδή βρίσκονται σε μεγάλες πόλεις. Δημιουργούνται όταν ένας τόπος αποκτά μια αυθεντική σχέση με τον κινηματογράφο. Αυτό ακριβώς θέλουμε να χτίσουμε στο Νότιο Πήλιο. Και βέβαια είχαμε την τύχη — γιατί δεν είναι αυτονόητο — να έχουμε τη στήριξη του Δήμου Νοτίου Πηλίου, που είναι στην ουσία ο διοργανωτής του φεστιβάλ και ακόμη περισσότερο την ουσιαστική υποστήριξη του Δημάρχου Νοτίου Πηλίου, Μιχάλη Μιτζικού.

Στο καλλιτεχνικό σας σημείωμα γράφετε ότι ο κινηματογράφος χρειάζεται σήμερα «τόπους συνάντησης». Τι σημαίνει για εσάς αυτή η φράση σε μια εποχή όπου οι ταινίες καταναλώνονται όλο και περισσότερο ατομικά, μέσα από πλατφόρμες και προσωπικές οθόνες;

Δεν θεωρώ ότι οι πλατφόρμες είναι ο εχθρός του κινηματογράφου. Αντιθέτως, έδωσαν σε πολύ περισσότερο κόσμο πρόσβαση σε ταινίες που παλαιότερα ίσως να μην έβλεπε ποτέ.

Όμως η κινηματογραφική εμπειρία δεν είναι μόνο η θέαση μιας ταινίας. Είναι και το τι συμβαίνει πριν και μετά από αυτήν. Είναι η κοινή σιωπή μέσα σε μια αίθουσα, η αντίδραση του κοινού, η συζήτηση που ακολουθεί, η ανταλλαγή διαφορετικών αναγνώσεων και συναισθημάτων.

Όταν μιλάμε για «τόπους συνάντησης», μιλάμε ακριβώς γι’ αυτό. Για χώρους όπου ο κινηματογράφος παύει να είναι μια ατομική κατανάλωση περιεχομένου και γίνεται μια συλλογική εμπειρία.

Ένα φεστιβάλ δεν προσφέρει μόνο ταινίες. Προσφέρει την ευκαιρία να γνωρίσεις τους ανθρώπους που τις δημιούργησαν, να ακούσεις άλλες οπτικές, να ανακαλύψεις κινηματογράφους και πολιτισμούς που ίσως δεν θα συναντούσες ποτέ στην καθημερινότητά σου.

Πιστεύω ότι σήμερα, ακριβώς επειδή ζούμε σε μια εποχή ατελείωτων επιλογών και ατομικών οθονών, η ανάγκη για πραγματικές συναντήσεις γύρω από την τέχνη είναι ακόμη μεγαλύτερη. Και αυτό φιλοδοξούμε να προσφέρει το Centaur: όχι απλώς προβολές, αλλά μια κοινότητα ανθρώπων που συναντιούνται μέσα από το σινεμά.

Το φεστιβάλ αυτοπροσδιορίζεται ως boutique διεθνές φεστιβάλ. Πώς αντιλαμβάνεστε αυτή την ταυτότητα; Είναι θέμα μεγέθους, αισθητικής, φιλοξενίας ή τρόπου σχέσης με τους δημιουργούς και το κοινό;

Για εμάς, ο όρος «boutique» δεν αφορά πρωτίστως το μέγεθος. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεις και βιώνεις ένα φεστιβάλ.

Δεν φιλοδοξούμε να παρουσιάσουμε εκατοντάδες ταινίες ή να μετατρέψουμε το πρόγραμμα σε έναν μαραθώνιο προβολών. Προτιμούμε ένα προσεκτικά επιμελημένο πρόγραμμα, όπου κάθε ταινία έχει τον χώρο και τον χρόνο που της αξίζει και όπου το κοινό μπορεί πραγματικά να την ανακαλύψει.

Boutique σημαίνει επίσης μια διαφορετική σχέση με τους δημιουργούς. Θέλουμε οι σκηνοθέτες και οι επαγγελματίες που θα επισκέπτονται το Πήλιο να μην αισθάνονται απλώς προσκεκλημένοι σε μια διοργάνωση, αλλά φιλοξενούμενοι σε έναν τόπο που τους υποδέχεται ουσιαστικά.

Μας ενδιαφέρει η κλίμακα του φεστιβάλ να επιτρέπει πραγματικές συναντήσεις. Να μπορεί ένας θεατής να μιλήσει με έναν σκηνοθέτη μετά την προβολή, να συνεχιστεί μια συζήτηση σε ένα τραπέζι, να δημιουργηθούν σχέσεις που δεν τελειώνουν με το τέλος της φεστιβαλικής εβδομάδας.

Άρα, για εμάς, το boutique δεν είναι ένας όρος πολυτέλειας. Είναι ένας όρος φροντίδας. Σημαίνει επιλογή, προσοχή, εγγύτητα και σεβασμός προς την ταινία, τον δημιουργό, τον θεατή και τον τόπο που φιλοξενεί το φεστιβάλ.

Το Νότιο Πήλιο είναι ένας τόπος με έντονη φυσική και μυθολογική φόρτιση. Πώς επηρεάζει το ίδιο το τοπίο τη φυσιογνωμία του φεστιβάλ; Θα μπορούσε αυτό το φεστιβάλ να υπάρξει οπουδήποτε αλλού;

Πιστεύω ότι κάθε σοβαρό φεστιβάλ αποκτά σταδιακά μια σχέση με τον τόπο που το φιλοξενεί. Στην περίπτωσή μας, το Νότιο Πήλιο δεν είναι απλώς το σκηνικό του φεστιβάλ, αλλά μέρος της ταυτότητάς του.

Πρόκειται για έναν τόπο όπου συνυπάρχουν η φύση, η ιστορία και ο μύθος με έναν τρόπο σχεδόν οργανικό. Εδώ το βουνό συναντά τη θάλασσα, τα χωριά διατηρούν μια ανθρώπινη κλίμακα και ο χρόνος μοιάζει να κυλά με διαφορετικό ρυθμό. Αυτές οι συνθήκες επηρεάζουν αναπόφευκτα και τον τρόπο με τον οποίο βιώνει κανείς μια ταινία.

Δεν είναι τυχαίο ότι επιλέξαμε το όνομα Centaur. Ο Κένταυρος αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα του Πηλίου και, κατά κάποιον τρόπο, εκφράζει και τη φιλοσοφία του φεστιβάλ: τη συνάντηση διαφορετικών κόσμων, ανθρώπων και αφηγήσεων.

Το Centaur International Film Festival γεννήθηκε από τη σχέση του με το Νότιο Πήλιο και φιλοδοξεί να αναπτυχθεί μέσα από αυτήν. Δεν μας ενδιαφέρει να μεταφέρουμε απλώς προβολές σε έναν όμορφο τόπο. Μας ενδιαφέρει να δημιουργήσουμε έναν θεσμό που να συνομιλεί με την ιστορία, τη φυσιογνωμία και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα αυτού του τόπου.

Με αυτή την έννοια, το Πήλιο δεν είναι απλώς η τοποθεσία του φεστιβάλ. Είναι ένα από τα βασικά του συστατικά.

Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους, masterclasses, συζητήσεις, συναυλίες και παράλληλες εκδηλώσεις. Τι είδους κινηματογράφο θέλετε να αναδείξετε μέσα από την πρώτη διοργάνωση; Υπάρχει ένα βλέμμα ή μια ευαισθησία που αναζητάτε;

Δεν μας ενδιαφέρει τόσο να υπηρετήσουμε ένα συγκεκριμένο είδος κινηματογράφου όσο να αναδείξουμε δημιουργούς με προσωπική φωνή. Αυτό που αναζητούμε είναι ταινίες που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν και κυρίως έναν ξεχωριστό τρόπο να το πουν.

Μπορεί να πρόκειται για μια ταινία κοινωνικού ρεαλισμού, για μια πιο ποιητική κινηματογραφική αφήγηση ή ακόμη και για μια ταινία που πειραματίζεται με τη φόρμα. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να διακρίνουμε πίσω από το έργο την παρουσία ενός δημιουργού με σαφή καλλιτεχνική πρόθεση και προσωπικό βλέμμα.

Αν υπάρχει μια κοινή ευαισθησία που θα θέλαμε να χαρακτηρίζει το πρόγραμμα, αυτή είναι η ανθρώπινη διάσταση. Μας ενδιαφέρουν ταινίες που παρατηρούν τον άνθρωπο, τις σχέσεις του, τις αντιφάσεις του, τη θέση του μέσα στον σύγχρονο κόσμο. Ταινίες που δεν προσφέρουν απαραίτητα εύκολες απαντήσεις, αλλά ανοίγουν έναν διάλογο.

Για εμάς, ο κινηματογράφος δεν είναι απλώς ψυχαγωγία ούτε μόνο αισθητική άσκηση. Είναι ένας τρόπος να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου. Αυτή την εμπειρία θέλουμε να προσφέρουμε στο κοινό του φεστιβάλ.

Γι’ αυτό και στην πρώτη διοργάνωση θα συναντηθούν διαφορετικές χώρες, διαφορετικές κινηματογραφικές γλώσσες και διαφορετικές γενιές δημιουργών. Όχι επειδή επιδιώκουμε την ποικιλία ως αυτοσκοπό, αλλά επειδή πιστεύουμε ότι μέσα από αυτή τη συνάντηση γεννιούνται οι πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις.

Έχετε υπάρξει ο ίδιος δημιουργός, με ταινίες που έχουν ταξιδέψει σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ. Πώς επηρεάζει αυτή η εμπειρία τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζετε τώρα ένα φεστιβάλ για άλλους δημιουργούς;

Νομίζω ότι η εμπειρία του δημιουργού είναι από τα πιο πολύτιμα εφόδια που κουβαλώ σε αυτό το εγχείρημα. Έχοντας παρουσιάσει τις δικές μου ταινίες σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ, είχα την ευκαιρία να δω από κοντά τι σημαίνει για έναν δημιουργό να νιώθει πραγματικά ευπρόσδεκτος και τι σημαίνει, αντίθετα, να αποτελεί απλώς ένα όνομα μέσα σε έναν κατάλογο.

Αυτή η εμπειρία με έκανε να καταλάβω ότι ένα φεστιβάλ δεν κρίνεται μόνο από τις ταινίες που προβάλλει, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από αυτές.

Ως δημιουργός έχω ζήσει τη χαρά μιας γεμάτης αίθουσας, αλλά και την αξία μιας ουσιαστικής συζήτησης με λίγους θεατές μετά την προβολή. Έχω διαπιστώσει ότι πολλές φορές οι πιο σημαντικές στιγμές ενός φεστιβάλ δεν συμβαίνουν μέσα στην αίθουσα, αλλά μετά την προβολή, σε μια κουβέντα, σε μια γνωριμία, σε μια απρόσμενη ανταλλαγή ιδεών.

Αυτό ακριβώς προσπαθούμε να δημιουργήσουμε στο Centaur. Ένα περιβάλλον όπου οι δημιουργοί δεν θα έρχονται απλώς για να παρουσιάσουν το έργο τους, αλλά για να συμμετέχουν σε μια πραγματική κοινότητα διαλόγου και ανταλλαγής εμπειριών.

Ίσως τελικά η μεγαλύτερη επιρροή που έχει ασκήσει πάνω μου η ιδιότητα του δημιουργού είναι ότι με βοηθά να βλέπω το φεστιβάλ όχι μόνο από την πλευρά του διοργανωτή, αλλά και από την πλευρά του ανθρώπου που εμπιστεύεται σε αυτό το έργο του. Και αυτή είναι μια ευθύνη που λαμβάνουμε πολύ σοβαρά.

Θα ήθελα επίσης να πω κάτι που έχει να κάνει με την επιλογή των ταινιών. Όλοι οι δημιουργοί, νομίζω, νιώθουν μια απογοήτευση όταν η ταινία τους δεν επιλεγεί σε ένα φεστιβάλ. Το έχω βιώσει επανειλημμένα με δικές μου ταινίες, όπως φαντάζομαι και όλοι οι σκηνοθέτες. Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν έχει καμία απολύτως σημασία το να μη σε επιλέξουν σε ένα φεστιβάλ και ούτε είναι λόγος «κατάθλιψης» για τον δημιουργό. Αυτή όμως είναι μια άλλη κουβέντα που μπορούμε να κάνουμε κάποια άλλη στιγμή.

Αν όλα πάνε όπως τα ονειρεύεστε, τι θα θέλατε να έχει μείνει στο κοινό, στους δημιουργούς και στον ίδιο τον τόπο μετά το τέλος αυτής της πρώτης φεστιβαλικής εβδομάδας;

Αν όλα πάνε όπως τα ονειρευόμαστε, θα ήθελα στο τέλος του φεστιβάλ να έχει μείνει στο κοινό η αίσθηση ότι ο κινηματογράφος μπορεί να γίνει μια ζωντανή εμπειρία εδώ, στο Νότιο Πήλιο, που συγκινεί και φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά.

Στους δημιουργούς, θα ήθελα να έχει μείνει η αίσθηση ενός αληθινού διαλόγου με το κοινό και ενός χώρου που τους ακούει.

Και στον τόπο, να έχει μείνει ένας μικρός σπόρος πολιτισμού που μπορεί να συνεχίσει να μεγαλώνει και να συνδέει το Πήλιο με τον σύγχρονο κινηματογράφο.

• Δημήτρης Καφίδας
• Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Νοτίου Πηλίου
• Κινηματογράφος
• Πήλιο
• Φεστιβάλ