Greenpeace εναντίον Energy Transfer: Ορόσημο κατά των SLAPP αγωγών στην ΕΕ

Σε μια ιστορική νομική πρωτοβουλία που κρίνεται ως δοκιμασία για την ελευθερία του λόγου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Greenpeace στρέφεται δικαστικά κατά της αμερικανικής Energy Transfer, ενεργοποιώντας την Οδηγία της ΕΕ κατά των καταχρηστικών αγωγών SLAPP. Η υπόθεση εκδικάζεται στην Ολλανδία και ενδέχεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη νομική θωράκιση ακτιβιστών και δημοσιογράφων απέναντι σε πολυεθνικούς κολοσσούς.

Τι είναι οι SLAPP αγωγές και γιατί απειλούν την ελευθερία του λόγου

Οι SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) είναι νομικές ενέργειες που χρησιμοποιούνται καταχρηστικά από ισχυρούς φορείς με σκοπό να φιμώσουν την κριτική, να αποθαρρύνουν τη δημόσια διαμαρτυρία και να εξαντλήσουν οικονομικά οργανώσεις ή άτομα που τολμούν να μιλήσουν. Στην προκειμένη περίπτωση, η Energy Transfer έχει στραφεί εναντίον της Greenpeace με δύο αγωγές, ως αντίποινα για την υποστήριξή της στις ειρηνικές διαδηλώσεις κατά του αγωγού Dakota Access το 2016.

Η πρώτη από αυτές τις αγωγές έχει ήδη απορριφθεί, ενώ η δεύτερη εκκρεμεί ακόμη, με την απόφαση των ενόρκων να καταδικάζει την Greenpeace σε αποζημίωση άνω των 660 εκατομμυρίων δολαρίων – ποσό που φανερώνει την οικονομική πίεση που μπορεί να ασκηθεί με τέτοιες τακτικές.

Η οδηγία της ΕΕ κατά των SLAPP: Νέα νομική ασπίδα

Η Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των SLAPP εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 2024 και αποτελεί το πρώτο συνεκτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης από εκφοβιστικές αγωγές. Στόχος της είναι να ενδυναμώσει δημοσιογράφους, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και ακτιβιστές, παρέχοντας ένδικα μέσα για την απόρριψη τέτοιων αγωγών από τα δικαστήρια.

Η Greenpeace, με έδρα στην Ολλανδία, χρησιμοποιεί για πρώτη φορά τη συγκεκριμένη Οδηγία κατά της Energy Transfer, ανοίγοντας τον δρόμο για την πρακτική εφαρμογή ενός κρίσιμου θεσμικού εργαλείου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

«Δεν θα φιμώσουν τη φωνή μας»

Στην πρώτη ακρόαση της υπόθεσης στο Άμστερνταμ, ακτιβιστές της Greenpeace και σύμμαχοι βρέθηκαν έξω από το δικαστήριο κρατώντας πανό με μήνυμα προς την Energy Transfer: «Καλώς ήρθες στην ΕΕ – όπου η ελευθερία του λόγου είναι ακόμα ζωντανή».

Ο Mads Christensen, Εκτελεστικός Διευθυντής της Greenpeace International, δήλωσε:
«Η επίθεση της Energy Transfer στο δικαίωμά μας να διαμαρτυρόμαστε είναι επίθεση στην ελευθερία του λόγου όλων μας. Η Greenpeace τα τελευταία 50 χρόνια έχει γίνει στόχος απειλών, συλλήψεων, ακόμη και βομβιστικών επιθέσεων, αλλά επιμένει. Θα συνεχίσουμε να αντιστεκόμαστε σε κάθε μορφή εκφοβισμού».

Η Amy Jacobsen, ανώτερη νομική σύμβουλος της Greenpeace, πρόσθεσε πως η υπόθεση αποτελεί την ιδανική ευκαιρία να δοκιμαστεί στην πράξη η Οδηγία κατά των SLAPP, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Οι αγωγές της Energy Transfer είναι το απόλυτο παράδειγμα του τι καλείται να αντιμετωπίσει η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία».

Οι λέξεις-κλειδιά πίσω από την υπόθεση

Η υπόθεση περιλαμβάνει κομβικές έννοιες-κλειδιά για την ενημερωμένη αναζήτηση και κατανόηση του θέματος: ελευθερία της έκφρασης, Greenpeace, Energy Transfer, SLAPP αγωγές, Οδηγία ΕΕ για SLAPP, ακτιβισμός, δικαστικές τακτικές εκφοβισμού, περιβαλλοντικά κινήματα, Dakota Access, ευρωπαϊκή νομοθεσία κατά SLAPP.

Οι λέξεις αυτές, ενσωματωμένες φυσικά στη ροή του κειμένου, υποστηρίζουν τόσο την SEO απόδοση όσο και την αναγνωστική κατανόηση του θέματος.

Μια νομική μάχη με παγκόσμια προεκτάσεις

Η υπόθεση της Greenpeace κατά της Energy Transfer δεν αφορά μόνο μια διαμάχη μεταξύ μιας ΜΚΟ και ενός ενεργειακού κολοσσού. Είναι μια ευρωπαϊκή δοκιμασία για το πώς οι κοινωνίες μας θα υπερασπιστούν το δικαίωμα στη διαμαρτυρία, την ελεύθερη έκφραση και την κριτική απέναντι στην ισχύ. Η πρώτη εφαρμογή της Οδηγίας SLAPP από την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί προειδοποίηση ότι τα ευρωπαϊκά δικαστήρια δεν θα είναι πρόθυμα να γίνουν όργανα εκφοβισμού. Η συνέχεια της υπόθεσης θα κρίνει πολλά – και όχι μόνο για την Greenpeace.

• Greenpeace