Νέα εποχή στη Βενεζουέλα: H Ντέλσι Ροντρίγκες αναλαμβάνει τα ηνία με εντολή του Ανώτατου Δικαστηρίου

Ραγδαίες είναι οι θεσμικές εξελίξεις στο Καράκας, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας παρενέβη άμεσα για να ρυθμίσει το ζήτημα της διακυβέρνησης μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις. Με επίσημη ετυμηγορία του, το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο έδωσε εντολή στην αντιπρόεδρο, Ντέλσι Ροντρίγκες, να αναλάβει πλήρως τα προεδρικά καθήκοντα.

Η κρίσιμη απόφαση δημοσιοποιήθηκε αργά το βράδυ του Σαββάτου (τοπική ώρα), με το σκεπτικό των δικαστών να βασίζεται στη διαπίστωση ότι ο μέχρι πρότινος ηγέτης της χώρας έχει περιέλθει σε καθεστώς «ουσιαστικής και προσωρινής αδυναμίας» ως προς την άσκηση του αξιώματός του.

Σύμφωνα με την εντολή, η οποία αναγνώστηκε από τη δικαστή Τάνια Ντ’ Αμέλιο σε έκτακτη μετάδοση του κρατικού τηλεοπτικού δικτύου VTV, η Ροντρίγκες ορίζεται ως αναπληρώτρια πρόεδρος. Στο νέο της ρόλο, καλείται να ασκήσει το σύνολο των εξουσιών και αρμοδιοτήτων που απορρέουν από τον θεσμό, με βασικό ζητούμενο την αδιατάρακτη λειτουργία της κρατικής μηχανής, τη διοικητική συνέχεια, αλλά και τη διασφάλιση της «ολοκληρωμένης άμυνας» της Βενεζουέλας απέναντι στις εξωτερικές απειλές.

Η νομική βάση της κίνησης αυτής εδράζεται στο Σύνταγμα της Βολιβαριανής Δημοκρατίας, το οποίο προβλέπει ρητά ότι σε περιπτώσεις όπου ο αρχηγός του κράτους κωλύεται να ασκήσει τα καθήκοντά του, είτε προσωρινά είτε μόνιμα, τη θέση του καταλαμβάνει αυτοδικαίως ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Ο φόβος για τον «απρόβλεπτο» Καμπέγιο και τα κολαστήρια

Το πλέον ανησυχητικό πρόσωπο στην εξίσωση της επόμενης ημέρας είναι ο Ντιοσντάντο Καμπέγιο. Ο υπουργός Εσωτερικών θεωρείται πιο σκληροπυρηνικός, ιδεολογικά φορτισμένος και βίαιος παράγοντας του καθεστώτος. Ελέγχει απόλυτα τις μυστικές υπηρεσίες —τόσο την πολιτική SEBIN όσο και τη στρατιωτική DGCIM— οι οποίες έχουν κατηγορηθεί από τον ΟΗΕ για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Μαρτυρίες πρώην κρατουμένων κάνουν λόγο για φρικιαστικά βασανιστήρια σε κρυφές εγκαταστάσεις, που περιλαμβάνουν ηλεκτροσόκ, εικονικούς πνιγμούς και σεξουαλική κακοποίηση, με στόχο την εξόντωση κάθε διαφωνίας. «Θέλουν να σε κάνουν να νιώθεις σαν κατσαρίδα», περιγράφει πρώην πράκτορας που βρέθηκε στο στόχαστρο των εκκαθαρίσεων.

Ο Καμπέγιο, ο οποίος εμφανίζεται συχνά με στρατιωτική εξάρτυση και βαρύ οπλισμό, έχει δώσει εντολή για κυνηγητό των «τρομοκρατών», ενώ διατηρεί στενούς δεσμούς με τα λεγόμενα colectivos, τις ένοπλες ομάδες πολιτοφυλακής που σπέρνουν τον τρόμο στις γειτονιές.

Οι στρατηγοί-επιχειρηματίες και το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων

Πέρα από την καταστολή, το καθεστώς στηρίζεται στη διαπλοκή με το στράτευμα. Η Βενεζουέλα διαθέτει έναν δυσανάλογα μεγάλο αριθμό ανώτατων αξιωματικών —περίπου 2.000 στρατηγούς και ναυάρχους— οι οποίοι ελέγχουν κρίσιμους τομείς της οικονομίας. Από τη διανομή τροφίμων και πρώτων υλών μέχρι τον κρατικό κολλοσό πετρελαίου PDVSA, οι στρατιωτικοί βρίσκονται παντού.

Αποκαλυπτικά στοιχεία συνδέουν ανώτατους διοικητές, πιστούς στους Καμπέγιο και Παντρίνο, με παράνομο εμπόριο και λαθρεμπόριο στα σύνορα της χώρας. Παρά τη φαινομενική ενότητα, ωστόσο, υπάρχουν ρωγμές. Πληροφορίες αναφέρουν ότι μετά τη σύλληψη Μαδούρο, αρκετοί πρώην αξιωματούχοι και εν ενεργεία στρατηγοί προσέγγισαν τις ΗΠΑ αναζητώντας συμφωνίες ασυλίας και ασφαλούς διαφυγής. Εντούτοις, ο σκληρός πυρήνας γύρω από τον Καμπέγιο φαίνεται, προς το παρόν, αποφασισμένος να μην διαπραγματευτεί.

• Βενεζουέλα
• Ντέλσι Ροντρίγκεζ