Νεκρό ένα παιδί που γεννήθηκε από το σπέρμα του Δανού δότη στην Ελλάδα

Τραγική τροπή έχει λάβει η υπόθεση του Δανού δότη σπέρματος, καθώς ένα από τα παιδιά που γεννήθηκαν στην Ελλάδα με το γενετικό του υλικό έχασε τη ζωή του, ενώ ακόμη δύο βρέφη έχουν νοσήσει από σοβαρό γενετικό σύνδρομο. Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τα όρια της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και τους γενετικούς ελέγχους που εφαρμόζονταν στο παρελθόν.

Σύμφωνα με την Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, στην Ελλάδα έχουν γεννηθεί συνολικά 18 παιδιά από 11 οικογένειες με σπέρμα του συγκεκριμένου δότη, ενώ τουλάχιστον ένα παιδί έχει νοσήσει και ένα έχει καταλήξει. Όπως επιβεβαίωσε η πρόεδρος της Αρχής, Ισμήνη Κριάρη, μιλώντας στην ΕΡΤ, το τελευταίο παιδί στη χώρα μας γεννήθηκε το 2017.

Η κ. Κριάρη τόνισε ότι μέχρι εκείνη την περίοδο δεν υπήρχε ενιαία βάση δεδομένων, ώστε οι γιατροί να μπορούν να εντοπίσουν με ακρίβεια την προέλευση κάθε δείγματος σπέρματος. Όπως ανέφερε, παιδιά από το γενετικό υλικό του συγκεκριμένου δότη έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα από το 2008 έως το 2017.

Την ίδια ώρα, νέα στοιχεία προκαλούν ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία. Όπως δήλωσε στο Mega ο καθηγητής Παιδιατρικής Αιματολογίας – Ογκολογίας Αντώνης Καττάμης, σε μία ελληνική οικογένεια τρία αδέλφια διαγνώστηκαν ήδη από το 2020 με τη συγκεκριμένη γενετική μετάλλαξη, ενώ ένα ακόμη παιδί βρέθηκε θετικό το 2023.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, δύο παιδιά σε βρεφική ηλικία νόσησαν, με το ένα να καταλήγει, γεγονός που προσδίδει δραματικές διαστάσεις στην υπόθεση.

Η κ. Κριάρη επισήμανε επίσης ότι ο συγκεκριμένος Δανός δότης παρείχε σπέρμα για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, κάτι που –όπως είπε– δεν θα έπρεπε να συμβαίνει. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, επιτρέπεται να γεννηθούν παιδιά από το σπέρμα ενός δότη σε έως 12 οικογένειες.

«Αυτός ο δότης έχει δώσει σπέρμα για να γεννηθούν παιδιά σε 12 οικογένειες. Ωστόσο, σε μια οικογένεια μπορεί να έχουν γεννηθεί περισσότερα από ένα παιδιά, καθώς, εφόσον αποκτήσουν παιδί με συγκεκριμένο δότη, μπορούν να ζητήσουν και αδελφάκια από τον ίδιο», διευκρίνισε.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το ζήτημα των γενετικών ελέγχων. Όπως εξήγησε η πρόεδρος της Εθνικής Αρχής, δεν είχε γίνει ποτέ έλεγχος για το συγκεκριμένο σπάνιο γονίδιο, ούτε αυτό ήταν εφικτό με βάση τα τότε δεδομένα.

«Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο γονίδιο, το οποίο δεν εξετάζεται. Ούτε ο ελληνικός νόμος ούτε οι νόμοι άλλων χωρών προβλέπουν έλεγχο για το σύνολο των χιλιάδων γονιδίων που φέρει ένας άνθρωπος. Οι υποχρεωτικοί έλεγχοι αφορούν το AIDS, την ηπατίτιδα Β και C και ορισμένα γενετικά νοσήματα, όπως η κυστική ίνωση, η μεσογειακή αναιμία και μια μορφή κώφωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε επιστημονικούς και θεσμικούς κύκλους, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για τα όρια, τις δικλίδες ασφαλείας και την ανάγκη ενίσχυσης των ελέγχων στην ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για διεθνείς τράπεζες σπέρματος και δωρεές που εκτείνονται σε βάθος ετών.

• Δανός
• δότης
• μωρό