Στενά του Ορμούζ: Ποιες χώρες αφήνει το Ιράν να περάσουν

Τα Στενά του Ορμούζ έχουν μετατραπεί σε πεδίο ελέγχου από την Τεχεράνη με την ιρανική πλευρά να δηλώνει ότι το πέρασμα παραμένει ανοιχτό για ορισμένες χώρες, ενώ για άλλες περιπτώσεις εξετάζει αιτήματα ασφαλούς διέλευσης κατά περίπτωση. 

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το Ιράν εμφανίζεται να αποκλείει τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, αλλά ταυτόχρονα δίνει ή συζητά εξαιρέσεις για συγκεκριμένα κράτη.

Πακιστάν

Το Πακιστάν είναι η πιο καθαρή περίπτωση επιβεβαιωμένης διέλευσης. Σύμφωνα με δημοσίευμα του aljazeera, δεξαμενόπλοιο με πακιστανική σημαία πέρασε από τα Στενά του Ορμούζ και βγήκε από τον Περσικό Κόλπο την Κυριακή. Αυτό δείχνει ότι η Τεχεράνη επιτρέπει στην πράξη τη διέλευση πακιστανικών πλοίων, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις.

Ινδία

Στην περίπτωση της Ινδίας, η εικόνα είναι επίσης σαφής. Ο Ιρανός πρέσβης στο Νέο Δελχί δήλωσε ότι επετράπη η διέλευση ορισμένων ινδικών πλοίων, ενώ η ινδική πλευρά ανακοίνωσε ότι δύο δεξαμενόπλοια με ινδική σημαία, τα οποία μετέφεραν υγραέριο προς λιμάνια της δυτικής Ινδίας, πέρασαν με ασφάλεια από το Ορμούζ. Αυτό σημαίνει ότι η Ινδία συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν ήδη εξασφαλίσει πρακτική εξαίρεση από τον ιρανικό έλεγχο.  

Τουρκία

Η Τουρκία εμφανίζεται επίσης να έχει πετύχει ειδική άδεια. Ο Τούρκος υπουργός Μεταφορών δήλωσε ότι ένα πλοίο τουρκικών συμφερόντων, το οποίο είχε χρησιμοποιήσει ιρανικό λιμάνι και παρέμενε στην περιοχή, έλαβε άδεια από τις ιρανικές αρχές και πέρασε από τα Στενά. Το στοιχείο αυτό έχει σημασία, επειδή δείχνει ότι η διέλευση για την Άγκυρα δεν φαίνεται να είναι γενική και αυτόματη, αλλά να εξαρτάται από προηγούμενη συνεννόηση με την Τεχεράνη.  

Κίνα

Για την Κίνα, το δημοσίευμα δεν μιλά για πλήρως επιβεβαιωμένη ελεύθερη διέλευση, αλλά για διαπραγμάτευση σε εξέλιξη. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το άρθρο, το Πεκίνο βρίσκεται σε συνομιλίες με το Ιράν ώστε να εξασφαλιστεί ασφαλές πέρασμα για πλοία μεταφοράς πετρελαίου και φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ. Με άλλα λόγια, η Κίνα δεν παρουσιάζεται ακόμη ως χώρα με ανοιχτό και κατοχυρωμένο διάδρομο, αλλά ως μεγάλη δύναμη που πιέζει για ειδική μεταχείριση λόγω των ενεργειακών της αναγκών. ω 

Γαλλία και Ιταλία

Η Γαλλία και η Ιταλία εμφανίζονται στο στάδιο των επαφών και όχι της επιβεβαιωμένης διέλευσης. Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει ότι οι δύο χώρες φέρονται να έχουν ζητήσει συνομιλίες με το Ιράν ώστε να επιτραπεί το πέρασμα των πλοίων τους από το Ορμούζ. Άρα, με τα μέχρι τώρα δεδομένα, δεν προκύπτει ότι έχουν ήδη λάβει οριστική άδεια, αλλά ότι κινούνται διπλωματικά για να την εξασφαλίσουν.  

ΗΠΑ και σύμμαχοι

Η γενική θέση που αποδίδεται στην Τεχεράνη είναι ότι τα Στενά είναι ανοιχτά για όλους πλην των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους. Ωστόσο, η ίδια η λίστα των χωρών που είτε πέρασαν είτε διαπραγματεύονται πέρασμα δείχνει ότι το Ιράν δεν εφαρμόζει έναν απόλυτο κανόνα. Ακολουθεί επιλεκτική πολιτική, με βάση τις διμερείς σχέσεις, το στρατηγικό βάρος κάθε χώρας και τη χρησιμότητα που έχει για την ιρανική πλευρά να κρατήσει ανοικτούς ορισμένους εμπορικούς και ενεργειακούς διαύλους.

Τι δείχνει η εικόνα μέχρι τώρα

Με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, οι χώρες για τις οποίες υπάρχει καταγεγραμμένη ή επιβεβαιωμένη διέλευση είναι το Πακιστάν, η Ινδία και η Τουρκία. Η Κίνα βρίσκεται σε διαδικασία διαπραγμάτευσης για ασφαλές πέρασμα, ενώ η Γαλλία και η Ιταλία φέρονται να έχουν ζητήσει συνομιλίες. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το Ιράν χρησιμοποιεί το Ορμούζ ως εργαλείο επιλεκτικής πίεσης. Δεν κλείνει απολύτως το πέρασμα, αλλά αποφασίζει κατά χώρα και κατά περίπτωση ποιος περνά και με ποιους όρους. 

• Ινδία
• Ιράν
• Κίνα
• Πακιστάν
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή
• Στενά του Ορμούζ