Politico: Οι 27 της Ευρώπης «άδειασαν» τον Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ – Γιατί δεν ελπίζει στην στήριξη του ΝΑΤΟ

Το μήνυμα της Ευρώπης προς τον Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα (16/03) ήταν ξεκάθαρο: «Δεν θα σας βοηθήσουμε να ασφαλίσετε τα Στενά του Ορμούζ». Οι υπουργοί Εξωτερικών των 27 χωρών της ΕΕ συγκεντρώθηκαν στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν το αίτημα του Αμερικανού προέδρου προς τις ευρωπαϊκές χώρες να βοηθήσουν στην ασφάλεια του στενού διαύλου, ενός ζωτικού θαλάσσιου περάσματος για τη μεταφορά πετρελαίου, το οποίο το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλείσει ως αντίποινα για αμερικανικές και ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις. Μεταξύ των ιδεών που εξετάστηκαν ήταν η επέκταση της εντολής της ναυτικής αποστολής της ΕΕ «Ασπίδες» ώστε να επιτραπεί η αποστολή ευρωπαϊκών πολεμικών πλοίων για περιπολίες στα στενά μεταξύ του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν.

Αλλά μετά από ώρες κεκλεισμένων των θυρών συζητήσεων για τον πόλεμο στο Ιράν, οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες κατέστησαν σαφές ότι θεωρούν πως αυτό είναι πρόβλημα της Αμερικής να το λύσει. «Η Ευρώπη δεν έχει συμφέρον σε έναν πόλεμο χωρίς τέλος», δήλωσε η επικεφαλής διπλωμάτης της ΕΕ, Κάγια Κάλας, το βράδυ της Δευτέρας μετά τη συνεδρίαση. «Αυτός δεν είναι πόλεμος της Ευρώπης, αλλά τα ευρωπαϊκά συμφέροντα διακυβεύονται άμεσα.»

Παρότι υπήρχε «ξεκάθαρη επιθυμία» μεταξύ των υπουργών «να ενισχυθεί» η ναυτική αποστολή της ΕΕ στη Μέση Ανατολή, «δεν υπήρχε διάθεση για αλλαγή της εντολής», είπε η Κάλας, αναφερόμενη στην αποστολή πολεμικών πλοίων στα στενά.

«Η επέκταση αυτής της εντολής ώστε να καλύπτει τα Στενά του Ορμούζ … δεν υπήρχε διάθεση από τα κράτη-μέλη να γίνει αυτό», επανέλαβε. «Κανείς δεν θέλει να εμπλακεί ενεργά σε αυτόν τον πόλεμο.»

Κάγια Κάλας: «Η ΕΕ εξετάζει τι πρέπει να γίνει για να μείνουν ανοιχτά τα στενά του Ορμούζ» – Η Ελλάδα στο παιχνίδι των αποφάσεων

Σεβασμός, παρακαλώ

Ο Τραμπ είπε στους Financial Times το Σαββατοκύριακο ότι θα ήταν «πολύ κακό για το μέλλον του ΝΑΤΟ» εάν οι ευρωπαϊκές χώρες δεν ανταποκρίνονταν στο αίτημά του για βοήθεια. Έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι βρίσκεται σε επαφή με επτά χώρες σχετικά με την ασφάλεια των στενών, χωρίς να κατονομάσει ποιες χώρες εννοούσε.

Και τη Δευτέρα, ο Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους ότι ήταν βέβαιος πως η Γαλλία θα βοηθούσε τις ΗΠΑ. «Νομίζω ότι θα βοηθήσει. Δηλαδή, θα σας ενημερώσω, μίλησα μαζί του χθες», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, αναφερόμενος στον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν. Ο Τραμπ είπε επίσης ότι ήταν «δυσαρεστημένος» με την αντίδραση του Ηνωμένου Βασιλείου και «πολύ έκπληκτος» μετά τη δήλωση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ ότι δεν θα παρασυρθεί σε έναν «ευρύτερο πόλεμο» για το Ιράν.

Ο Τραμπ ήταν κατηγορηματικός ότι «δεν χρειαζόμαστε κανέναν» και «είμαστε το πιο ισχυρό έθνος στον κόσμο», αλλά το αίτημά του για βοήθεια ήταν μια δοκιμασία αλληλεγγύης, για να δει πώς θα αντιδρούσαν οι ευρωπαϊκές χώρες, καθώς το κλείσιμο των στενών από το Ιράν ανεβάζει τις τιμές του πετρελαίου. «Λέω εδώ και χρόνια ότι αν ποτέ τους χρειαζόμασταν, δεν θα ήταν εκεί», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ξεκάθαρα δεν θέλουν να εμπλακούν και θα προτιμούσαν ο Τραμπ να σταματήσει να ζητά.

«Οι Αμερικανοί επέλεξαν αυτόν τον δρόμο, μαζί με τους Ισραηλινούς», είπε ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, προσθέτοντας ότι η κύρια ευθύνη της Γερμανίας ήταν η υπεράσπιση του εδάφους του ΝΑΤΟ. «Δεν ξεκινήσαμε εμείς αυτόν τον πόλεμο», τόνισε ο Πιστόριους.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επίσης χλεύασε την ιδέα να δεσμεύσει το Βερολίνο στη σύγκρουση, η οποία πυροδοτήθηκε όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις στην Τεχεράνη στις 28 Φεβρουαρίου και σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν. «Το ΝΑΤΟ είναι μια αμυντική συμμαχία, όχι παρεμβατική. Και γι’ αυτό ακριβώς το ΝΑΤΟ δεν έχει καμία θέση εδώ», είπε ο Μερτς.

«Ελπίζω ότι θα αντιμετωπίζουμε ο ένας τον άλλο με τον απαραίτητο σεβασμό εντός της συμμαχίας», πρόσθεσε, σε μια σαφή μομφή προς τη γκρίνια του Τραμπ.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Λουξεμβούργου, Ξαβιέ Μπέτελ, πήγε ακόμη παραπέρα, τονίζοντας ότι η χώρα του δεν θα υποκύψει σε «εκβιασμό» από την Ουάσιγκτον. «Μην μας ζητάτε» να στείλουμε στρατεύματα, είπε ο Μπέτελ στους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες.

Αναλυτές για το Όχι της Ευρώπης στον Τραμπ

Ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, επανέλαβε τη Δευτέρα το αίτημα του Τραμπ προς τους συμμάχους να στηρίξουν τον πόλεμο στο Ιράν, δεδομένου ότι εισάγουν περιορισμένες ποσότητες πετρελαίου από την περιοχή του Κόλπου. «Τελικά, η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ είναι προς το συμφέρον τους», είπε. Ο Τραμπ «έχει απόλυτο δίκιο να υποστηρίζει ότι οι σύμμαχοί μας πρέπει να έρθουν, να μας βοηθήσουν και να στηρίξουν τις προσπάθειές μας», πρόσθεσε ο Γουίτακερ.

Τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων μεταφέρεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, παραμένουν ουσιαστικά κλειστά λόγω των απειλών του Ιράν κατά της ναυσιπλοΐας, προκαλώντας την τιμή του βαρελιού να ξεπεράσει τα 100 δολάρια την περασμένη εβδομάδα.

Ωστόσο, μια πλήρης αποστολή του ΝΑΤΟ στο Ιράν παραμένει απίθανη προς το παρόν, σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες του ΝΑΤΟ που μίλησαν στο POLITICO, τόσο επειδή είναι απίθανο να λάβει την απαραίτητη ομόφωνη στήριξη από τους συμμάχους όσο και επειδή θα πρόσθετε ελάχιστα σε σχέση με τη γρηγορότερη διμερή υποστήριξη που θα μπορούσαν να προσφέρουν οι σύμμαχοι στις ΗΠΑ. Οι διπλωμάτες μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος.

Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ δεν έχουν ζητήσει επίσημα στήριξη από τις χώρες του ΝΑΤΟ στο πλαίσιο της συμμαχίας, είπαν δύο από τους διπλωμάτες. Αλλά «ορισμένοι σύμμαχοι δεν πρόκειται να παρασυρθούν σε εμπλοκή εκεί», είπε ένας από τους διπλωμάτες. «Εξάλλου, δεν είναι άμεσα περιοχή ευθύνης του ΝΑΤΟ.»

Αυτό το σημείο τονίσθηκε επανειλημμένα από την Κάλας και άλλους κορυφαίους αξιωματούχους τη Δευτέρα. «Η Ευρώπη δεν αποτελεί μέρος αυτού του πολέμου. Δεν ξεκινήσαμε εμείς αυτόν τον πόλεμο», είπε. «Και οι πολιτικοί στόχοι είναι ασαφείς.»

Οι ηγέτες της ΕΕ πραγματοποιούν σύνοδο κορυφής την Πέμπτη και ένα πρώιμο σχέδιο συμπερασμάτων που εξασφάλισε το POLITICO, με ημερομηνία 13 Μαρτίου, το οποίο έχει επεξεργαστεί από εθνικούς διπλωμάτες και θα υποστεί αρκετές αναθεωρήσεις, αναφέρει ότι οι ηγέτες θα ζητήσουν «αποκλιμάκωση και μέγιστη αυτοσυγκράτηση» στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή.

• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή
• Στενά του Ορμούζ
• Σύνοδος Κορυφής Ε.Ε.