Σείεται το τόξο της Μεσογείου: Δεκάδες δονήσεις μετά τον σεισμό των 5,3 Ρίχτερ στην Κύπρο – Πώς επηρεάζει την Ελλάδα

Στον χορό των Ρίχτερ η Κύπρος μετά των ισχυρό σεισμό των 5,3 που σημειώθηκε μετά τις 11:30, στην Πάφο και έγινε αισθητός σε ολόκληρο το νησί. Έγινε επίσης αντιληπτός στα παράλια της ανατολικής Μεσογείου. Ο σεισμός που σημειώθηκε νοτιοδυτικά της Κύπρου, εντάσσεται στο Κυπριακό σεισμικό τόξο, το οποίο είναι η ανατολική συνέχεια του Ελληνικού τόξου. Πρόκειται για μια ενεργή ζώνη υποβύθισης, όπου η Αφρικανική πλάκα βυθίζεται κάτω από την Ευρασιατική, προκαλώντας συνεχείς σεισμικές διεργασίες.

Όπως δήλωσε στο ΚΥΠΕ, ο Διευθυντής του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης Χριστόδουλος Χατζηγεωργίου, στις 11:31 σημειώθηκε σεισμός μεγέθους 5,3 στην κλίμακα ρίχτερ, με εστιακό βάθος 15 χιλιόμετρα και επίκεντρο το χωριό Αγία Μαρίνα Κελοκεδάρων στην Επαρχία της Πάφου. Υπήρξε μετασεισμική ακολουθία, η οποία, όπως είπε ο κ. Χατζηγεωργίου, παρακολουθείται από το σεισμολογικό κέντρο του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης. Σημείωσε πως, ενδεχομένως, ένα με δύο μετασεισμοί να έγιναν αισθητοί στην περιοχή του επίκεντρου του σεισμού, καθώς ξεπέρασαν τα 3 ρίχτερ.

Ερωτηθείς αν αυτός ήταν ο κύριος σεισμός, ο κ. Χατζηγεωργίου ανέφερε πως θα πρέπει να αναμένουμε τουλάχιστον 48 ώρες για να δούμε το πώς εξελίσσεται το φαινόμενο. Ο κ. Χατζηγεωργίου ανέφερε, τέλος, πως σύμφωνα με ενημέρωση από τη Πολιτική Άμυνα, δεν έχουν αναφερθεί οποιεσδήποτε ζημιές.

Ο Διευθυντής Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης Χριστόδουλος Χατζηγεωργίου ανέφερε ότι το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντοςθα παρακολουθεί την κατάσταση, καθώς υπάρχει συνεχή μετασεισμική δραστηριότητα, με το φαινόμενο να αναμένεται να εκτονωθεί τις επόμενες 48 ώρες.

Πανικόβλητοι πολίτες στην Πάφο

Σύμφωνα με την εφημερίδα Φιλελεύθερος, στην Πάφο ο σεισμός ήταν κάτι παραπάνω από αισθητός. Η ένταση της δόνησης και η χρονική διάρκεια της προκάλεσε πανικό σε πολλούς πολίτες που βγήκαν στους δρόμους, ενώ και δύο τουλάχιστον μετασεισμοί έγιναν ιδιαίτερα αισθητοί τα επόμενα 20 λεπτά περίπου, αυξάνοντας το αίσθημα της ανησυχίας.

Το θετικό της έντονης αυτής δραστηριότητας είναι ότι αποφεύχθηκαν σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπάρχουν τραυματισμοί ή σοβαρές ζημιές σε περιουσίες. Από την Αστυνομία και την Πυροσβεστική Πάφου αναφέρθηκε πριν λίγα λεπτά στο philenews ότι δεν υπήρξαν αναφορές για ζημιές ή τραυματισμούς πολιτών, αν και η ένταση του φαινομένου προκάλεσε πολλές τηλεφωνικές κλήσεις από πολίτες που πανικοβλήθηκαν και ζητούσαν πληροφορίες. Μόνη αναφορά για συνέπειες από τον ισχυρό σεισμό, αφορούσε στο δρόμο Πάφου-Πόλης Χρυσοχούς, στα ανήφορα της Τσάδας, όπου παρατηρήθηκε πτώση πετρών και κομματιών βράχους από τα πρανή στο οδόστρωμα.

Όταν η Αφρική βυθίζεται κάτω από την Ευρασία

Ο σεισμός που σημειώθηκε σήμερα νοτιοδυτικά της Κύπρου, ανήκει ξεκάθαρα στο Κυπριακό σεισμικό τόξο — το ανατολικό τμήμα του Ελληνικού ή Ελληνικο-Κυπριακού σεισμικού τόξου, που εκτείνεται από το Ιόνιο Πέλαγος έως την Κύπρο, σχηματίζοντας το όριο σύγκλισης ανάμεσα στην Αφρικανική και την Ευρασιατική λιθοσφαιρική πλάκα.

Η θέση της Κύπρου στο Ελληνικο-Κυπριακό τόξο

Η Κύπρος βρίσκεται πάνω σε μια ιδιαίτερα πολύπλοκη τεκτονική περιοχή, όπου συγκλίνουν τρεις μεγάλες γεωδυναμικές μονάδες:

1. Η Αφρικανική πλάκα, που κινείται αργά προς τον βορρά,
2. Η Μικροπλάκα της Ανατολίας, που μετατοπίζεται δυτικά,
3. Και η Ευρασιατική πλάκα, που κυριαρχεί στον βορρά.

Το νησί εντοπίζεται ακριβώς πάνω στο Κυπριακό τόξο (Cyprus Arc) — μια ζώνη υποβύθισης που αποτελεί το ανατολικό άκρο του Ελληνικού σεισμικού τόξου, το οποίο ξεκινά από τα Ιόνια νησιά, περνά νότια της Κρήτης, της Ρόδου και καταλήγει στη λεκάνη της Κύπρου.

Η ζώνη υποβύθισης νότια της Πάφου

Στον χάρτη των τεκτονικών ορίων της Ανατολικής Μεσογείου, διακρίνεται καθαρά η κόκκινη γραμμή νότια της Κύπρου, που συμβολίζει το όριο υποβύθισης της Αφρικανικής πλάκας κάτω από την Ευρασιατική. Η περιοχή νοτιοδυτικά της Πάφου, όπου εντοπίστηκε το επίκεντρο του σεισμού, βρίσκεται πάνω σε αυτήν ακριβώς τη ζώνη.

Η συγκεκριμένη υποβύθιση προκαλεί:

1. συχνές σεισμικές δονήσεις μέτριας έως μεγάλης έντασης,
2. ανυψώσεις και καταβυθίσεις του θαλάσσιου πυθμένα,
3. καθώς και μακροχρόνιες γεωλογικές μεταβολές που έχουν διαμορφώσει τη μορφολογία της νοτιοδυτικής Κύπρου.

Σεισμικότητα και ιστορικό παρελθόν

Η Κύπρος έχει μακρά ιστορία ισχυρών σεισμών που σχετίζονται με το τόξο αυτό.

1. Ενδεικτικά:
2. Το σεισμικό γεγονός του 1222 μ.Χ. κοντά στην Πάφο προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές και αλλαγές στο παράκτιο ανάγλυφο.
3. Πιο πρόσφατα, ισχυροί σεισμοί (μεγέθους 6–6,5 Ρίχτερ) σημειώθηκαν το 1996 και το 2022 στην ίδια περίπου περιοχή.
4. Αυτά τα γεγονότα υπογραμμίζουν ότι η ζώνη νότια της Κύπρου παραμένει ενεργή, καθώς εκεί συναντώνται και αλληλεπιδρούν οι πλάκες Αφρικής, Ευρασίας και Ανατολίας.

Ένα κρίσιμο σημείο του Αλπικο-Μεσογειακού ορογενούς συστήματος

Το Κυπριακό τόξο δεν είναι απομονωμένο. Αποτελεί αναπόσπαστο κρίκο της μεγάλης Αλπικο-Μεσογειακής τεκτονικής ζώνης, που εκτείνεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό μέχρι τα Ιμαλάια.

Στο τόξο αυτό συγκλίνουν γεωδυναμικές δυνάμεις που ευθύνονται για:

1. τον σχηματισμό της Κρήτης και του Αιγαίου,
2. τη γένεση των μεγάλων ελληνικών σεισμών,
3. και την έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα του νότιου Αιγαίου.

Η Κύπρος, στο ανατολικό άκρο του τόξου, βιώνει αυτές τις δυνάμεις με τη μορφή σεισμών βάθους 20–50 χιλιομέτρων, που οφείλονται στην υποβύθιση της Αφρικανικής πλάκας κάτω από την Ευρασιατική.

• Κυπριακό σεισμικό τόξο
• Κύπρος
• σεισμός