Θανατική ποινή: Πότε καταργήθηκε στην Ελλάδα – Σε ποιες χώρες ισχύει

25 Αυγούστου 1972. Στο πεδίο βολής, στο Ηράκλειο της Κρήτης, ο καταδικασμένος σε θανατική ποινή Βασίλης Λυμπέρης, 27 ετών, εκτελείται δια τυφεκισμού.

Είχε καταδικασθεί «τετράκις εις θάνατον» για τη δολοφονία της συζύγου του, των δύο μικρών παιδιών του και της πεθεράς του, βάζοντας φωτιά στο σπίτι τους, στο Χαλάνδρι, τον Ιανουάριο του 1972. Ουσιαστικά τους έκαψε ζωντανούς, με τα παιδιά του να είναι μόλις ενός έτους και 2,5 ετών αντίστοιχα.

Είναι η τελευταία εκτέλεση που πραγματοποιήθηκε στη χώρα μας.

Ο Βασίλης Λυμπέρης εκτελέστηκε από 12μελές εκτελεστικό απόσπασμα, ενώ το αίτημα που είχε καταθέσει για να του δοθεί χάρη είχε απορριφθεί.

Για την ίδια υπόθεση σε θάνατο είχε καταδικασθεί και ένας συνεργός του, ο οποίος όμως, λίγο πριν την εκτέλεσή του, είχε ζητήσει χάρη, η οποία έγινε δεκτή, και το 1975 η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη. Το σκεπτικό για την αναστολή της εκτέλεσης ήταν ότι δεν είχε συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.

Η πρώτη θανατική ποινή στην Ελλάδα εφαρμόστηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία, στις 15 Οκτωβρίου 1830 για έναν νεαρό 25 ετών, ο οποίος είχε κλέψει και δολοφονήσει τρεις ανθρώπους.

Η κατάργηση της θανατικής ποινής.

Τα δικαστήρια συνέχισαν στη συνέχεια να καταδικάζουν κατηγορούμενους «εις θάνατον», αλλά καμία εκτέλεση δεν έγινε.

Χαρακτηριστική είναι η δίκη για το πραξικόπημα της Χούντας. Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος καταδικάζονται «εις θάνατον». Λίγες ώρες μετά την έκδοση της απόφασης γίνεται μετατροπή των ποινών σε ισόβια κάθειρξη.

«Δις εις θάνατον» καταδικάσθηκε και ο serial killer Κυριάκος Παπαχρόνης ή αλλιώς ο «Δράκος της Δράμας». Μέσα σε ένα χρόνο στην πορεία και η οριστική κατάργηση της θανατικής ποινής ήρθε τον Δεκέμβριο του 1993 και το νόμο 2172/1993, στον οποίο αναφερόταν:

«Η ποινή του θανάτου καταργείται. Όπου στις κείμενες διατάξεις προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη αποκλειστικώς η ποινή του θανάτου, νοείται ότι απειλείται η ποινή της ισόβιας κάθειρξης. Αν η ποινή του θανάτου προβλέπεται διαζευκτικώς με άλλη ποινή, νοείται ότι απειλείται μόνο η τελευταία.»

Στη Συνταγματική αναθεώρηση του 2001, αποτυπώθηκαν οι αλλαγές στον ποινικό κώδικα ως εξής:

«Θανατική ποινή δεν επιβάλλεται, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο νόμο για κακουργήματα τα οποία τελούνται σε καιρό πολέμου και σχετίζονται με αυτόν.»

Οι χώρες που εφαρμόζουν τη θανατική ποινή.

Η 10η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής, με πολλές χώρες, 55 στο σύνολο, να την εφαρμόζουν μέχρι και σήμερα. Εννιά χώρες την εφαρμόζουν σε εγκλήματα πολέμου και άλλες 23 χώρες την έχουν στον ποινικό τους κώδικα, αλλά δεν την εφαρμόζουν στην πράξη.

Ανάμεσα στις 55 χώρες είναι η Αίγυπτος, με την τελευταία εκτέλεση να καταγράφεται το 2023, το Αφγανιστάν, το Βιετνάμ, πολιτείες στις ΗΠΑ, η Ινδία, η Ιαπωνία, το Ιράκ, το Ιράν, η Κίνα.

• Βασίλης Λυμπέρης
• εγκλήματα
• Ελληνική Δικαιοσύνη
• θανατική ποινή
• Κυριάκος Παπαχρόνης