Υπόθεση Μαζωνάκη: Ποιος ελέγχει τα μηχανήματα στα ιδιωτικά ιατρεία;

Υπάρχει ένα ερώτημα τόσο απλό, ώστε ακριβώς γι’ αυτό γίνεται ενοχλητικό. Για ποιο λόγο ένας ιδιώτης γιατρός να μπορεί να αγοράσει ένα ιατρικό μηχάνημα, όταν η χρήση του απαιτεί υποδομή, προσωπικό και ασφάλεια νοσοκομειακού επιπέδου; Το θέμα, πλέον, αναδεικνύεται μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη. 

Όχι ένα πιεσόμετρο. Όχι έναν υπέρηχο. Μιλάμε για συστήματα που παρεμβαίνουν άμεσα στο αίμα του ασθενούς, για διαδικασίες όπως η πλασμαφαίρεση, όπου μια επιπλοκή δεν αντιμετωπίζεται με ένα τηλέφωνο στον συνάδελφο του διπλανού ιατρείου. Εκεί χρειάζονται πρωτόκολλα. Παρακολούθηση. Εκπαιδευμένο προσωπικό. Εξοπλισμός επείγουσας αντιμετώπισης. Και δυνατότητα άμεσης παρέμβασης εάν κάτι πάει στραβά.

Άρα το αυτονόητο ερώτημα είναι, τι ακριβώς εξυπηρετεί η δυνατότητα αγοράς ενός τέτοιου μηχανήματος από έναν μεμονωμένο ιδιώτη; Για επίδειξη; Για να το κοιτάζει; Για να διακοσμεί το ιατρείο; Προφανώς όχι. Ένα τέτοιο μηχάνημα αγοράζεται για να χρησιμοποιηθεί.

Και από τη στιγμή που αγοράζεται για να χρησιμοποιηθεί, το κράτος οφείλει να γνωρίζει πού, από ποιον, με ποια άδεια και με ποιες προϋποθέσεις. Εδώ βρίσκεται το πραγματικό σκάνδαλο των ελέγχων. Μπορεί να έχουμε κανονισμούς επί κανονισμών, πιστοποιήσεις, ευρωπαϊκές οδηγίες, μητρώα και σφραγίδες. Όλα αυτά έχουν μικρή αξία εάν στο τέλος κανείς δεν ελέγχει την τελευταία και κρισιμότερη διαδρομή, από την αποθήκη του προμηθευτή μέχρι το σώμα του ασθενούς. Ποιος ρωτά τον αγοραστή «πού θα το εγκαταστήσετε;». Ποιος ζητά να δει αν ο χώρος είναι αδειοδοτημένος; Ποιος πιστοποιεί ότι υπάρχουν οι αναγκαίες υποδομές; Ποιος καταγράφει ποιος πραγματικά χειρίζεται το μηχάνημα; Και ποιος επισκέπτεται τον χώρο όχι αφού συμβεί κάτι, αλλά πριν; Γιατί αυτή είναι η μεγάλη ελληνική παθογένεια. Ο έλεγχος πολλές φορές αρχίζει μετά την καταστροφή.

Πρώτα συμβαίνει το περιστατικό. Μετά εμφανίζονται οι υπηρεσίες. Μετά αναζητούνται άδειες. Μετά εξετάζονται μηχανήματα. Μετά ανοίγουν φάκελοι. Και στο τέλος όλοι ανακαλύπτουν πράγματα που υποτίθεται ότι κάποιος θα έπρεπε να γνωρίζει ήδη. Η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη, ανεξάρτητα από τις ποινικές ευθύνες που θα αποδώσει η Δικαιοσύνη, ανοίγει ένα τεράστιο θεσμικό ζήτημα.

Πόσα προηγμένα ιατρικά μηχανήματα βρίσκονται σήμερα σε ιδιωτικά ιατρεία; Πόσα από αυτά απαιτούν ειδικές υποδομές; Ποιος ενέκρινε την εγκατάστασή τους; Ποιος ελέγχει τη χρήση τους; Και υπάρχει πραγματική ιχνηλασιμότητα από τη στιγμή της αγοράς μέχρι την πρώτη ιατρική πράξη; Δεν είναι ιδεολογική συζήτηση περί «μεγάλου» και «μικρού» κράτους. Είναι πολύ πιο απλό. Το κράτος που δεν ελέγχει σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι μικρότερο. Είναι απόν. Και ο πολίτης δεν μπορεί, κάθε φορά που μπαίνει σε ένα ιατρείο, να κάνει τον επιθεωρητή. Δεν είναι δουλειά του να ζητήσει άδεια λειτουργίας. Δεν είναι δουλειά του να πιστοποιήσει τον εξοπλισμό. Δεν είναι δουλειά του να ελέγξει αν υπάρχει οξυγόνο, αναπνευστήρας, απινιδωτής ή επαρκές προσωπικό. Γι’ αυτά πληρώνει ένα κράτος. Αυτό είναι το κοινωνικό συμβόλαιο.

Και υπάρχει τελικά μία ερώτηση που κάποιος πρέπει να απαντήσει καθαρά, εάν ένα μηχάνημα είναι τόσο εξειδικευμένο ώστε η ασφαλής χρήση του προϋποθέτει νοσοκομειακού επιπέδου συνθήκες, γιατί επιτρέπεται να πωλείται χωρίς να ελέγχεται αυστηρά πού θα καταλήξει και για ποιον λόγο αγοράζεται;

Γιατί από τη στιγμή που ένα τέτοιο μηχάνημα περνά την πόρτα ενός ιατρείου, δεν μιλάμε πια για εμπορική συναλλαγή. Μιλάμε για δημόσια υγεία. Και εκεί η απάντηση «ο γιατρός το αγόρασε νόμιμα» απλώς δεν αρκεί.

• Γιώργος Μαζωνάκης
• Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών
• ιδιωτικά ιατρεία