Στο εδώλιο των ΗΠΑ σήμερα ο Μαδούρο: Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει – Η ηγεμονική ατζέντα Τραμπ σε πλήρη εξέλιξη και οι απειλές σε Γροιλανδία και Κολομβία

Ο έκπτωτος πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του Σίλια Φλόρες οδηγούνται σε λίγες ώρες ενώπιον της αμερικανικής Δικαιοσύνης, την ώρα που η χώρα τους παραμένει βυθισμένη σε πολιτική, θεσμική και γεωπολιτική αναταραχή. Η σύλληψή τους από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, η μεταφορά τους στις Ηνωμένες Πολιτείες και η άμεση ενεργοποίηση δικαστικών διαδικασιών στη Νέα Υόρκη σηματοδοτούν μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση τόσο για τη Βενεζουέλα όσο και για ολόκληρη τη Λατινική Αμερική. Ο έκπτωτος πρόεδρος της Βενεζουέλας αναμένεται να παρουσιαστεί ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστή στη Νέα Υόρκη το μεσημέρι της Δευτέρας (τοπική ώρα), όπως ανακοίνωσε το αρμόδιο δικαστήριο. Κατά την πρώτη αυτή ακροαματική διαδικασία, ο Μαδούρο θα ενημερωθεί επίσημα για το κατηγορητήριο που έχει συντάξει η αμερικανική Δικαιοσύνη σε βάρος του.

Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, ο Μαδούρο αντιμετωπίζει βαριές κατηγορίες, με κυριότερες εκείνες της «ναρκοτρομοκρατίας» και της εισαγωγής μεγάλων ποσοτήτων κοκαΐνης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δίκη του θα διεξαχθεί στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης, στο Μανχάταν.

Η σύλληψη και το κατηγορητήριο

Ο Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2013 και ηγείται του Ενωμένου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Βενεζουέλας, έχει κατηγορηθεί επί σειρά ετών για συστηματική καταστολή της αντιπολίτευσης, φίμωση της ελευθερίας του Τύπου και εκτεταμένη χρήση κρατικής βίας. Πολλοί εντός και εκτός της χώρας θεωρούν ότι οι προεδρικές εκλογές του 2024 αλλοιώθηκαν και ότι ο ίδιος διατήρησε την εξουσία χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση.

Ο ίδιος και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, συνελήφθησαν τα ξημερώματα του Σαββάτου στο προεδρικό συγκρότημα στο Καράκας, κατά τη διάρκεια επιχείρησης αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, η οποία περιλάμβανε και αεροπορικά πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Ακολούθησε η άμεση μεταφορά τους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, έχουν ήδη απαγγελθεί κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών και όπλων. Ο Μαδούρο αρνείται όλες τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν τον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών» ως πρόσχημα για πολιτική ανατροπή και για τον έλεγχο των πετρελαϊκών πόρων της χώρας.

Προειδοποίηση Τραμπ στη νέα ηγεσία

Την ίδια στιγμή, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ έστειλε σαφές μήνυμα προς τη νέα μεταβατική ηγεσία της Βενεζουέλας. Σε συνέντευξή του στο περιοδικό The Atlantic, προειδοποίησε ότι η προσωρινή πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες ενδέχεται να «πληρώσει πολύ βαρύ τίμημα, πιθανώς μεγαλύτερο από αυτό του Μαδούρο», εάν δεν «πράξει το σωστό». Οι δηλώσεις έγιναν λίγες ώρες πριν ο Μαδούρο οδηγηθεί ενώπιον της αμερικανικής Δικαιοσύνης, με την Ουάσιγκτον να επιμένει ότι το καθεστώς του αποτελεί «ναρκοτρομοκρατική δομή» και όχι νόμιμη κυβέρνηση.

Ο Τραμπ επανέλαβε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν βρίσκονται σε πόλεμο με τον λαό της Βενεζουέλας, ενώ έκανε λόγο για «αλλαγή καθεστώτος», την οποία χαρακτήρισε «αναγκαία και καλύτερη από την παρούσα κατάσταση».

Την ίδια ώρα η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες ανακοίνωσε χθες Κυριακή πως ιδρύθηκε επιτροπή στην οποία ανατέθηκε να εξασφαλίσει να απελευθερωθούν ο πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του Σίλια Φλόρες, που αιχμαλωτίστηκαν προχθές Σάββατο, κατά τη διάρκεια επιχείρησης του αμερικανικού στρατού, και οδηγήθηκαν στις ΗΠΑ.

Ρούμπιο: «Δεν πολεμάμε τη Βενεζουέλα»

Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος υποστήριξε ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις στρέφονται αποκλειστικά κατά των καρτέλ ναρκωτικών και όχι κατά της χώρας ως κράτους. Ωστόσο, Δημοκρατικοί βουλευτές χαρακτήρισαν την επιχείρηση σύλληψης του Μαδούρο «πράξη πολέμου», εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για την κλιμάκωση και την παράκαμψη του Κογκρέσου.

Απώλειες σε Γροιλανδία, Κούβα, Μεξικό και Κολομβία 

Η κυβέρνηση της Κούβας ανακοίνωσε ότι 32 Κουβανοί μαχητές σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης στο Καράκας, κηρύσσοντας διήμερο εθνικό πένθος. Η Αβάνα παραμένει διαχρονικός σύμμαχος του Μαδούρο και κατήγγειλε την αμερικανική επέμβαση ως παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας. Παράλληλα, ο Τραμπ προχώρησε σε εμπρηστικές δηλώσεις και κατά της Κολομβίας, αφήνοντας ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης, χαρακτηρίζοντας τον πρόεδρο Γκουστάβο Πέτρο «επικίνδυνο» και κατηγορώντας την κυβέρνησή του ότι ανέχεται τη διακίνηση κοκαΐνης προς τις ΗΠΑ.

Την ίδια ώρα σε συνέντευξή του σε μεγάλο αμερικανικό περιοδικό, ο Τραμπ ήταν κατηγορηματικός. «Θέλουμε απολύτως τη Γροιλανδία», δήλωσε, όταν ρωτήθηκε αν υπάρχουν και άλλες χώρες που θα μπορούσαν να βρεθούν στο επίκεντρο μιας ενδεχόμενης αμερικανικής παρέμβασης. Η φράση, λιτή αλλά φορτισμένη, αρκούσε για να σημάνει συναγερμό σε διπλωματικούς κύκλους.

Από την πρώτη ημέρα της επιστροφής του στον Λευκό Οίκο για τη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ έχει θέσει στο στόχαστρο τόσο τη Γροιλανδία όσο και τον Παναμά, χαρακτηρίζοντάς τους κρίσιμους πυλώνες ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδιασμού. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, ο έλεγχος ή η επιρροή σε κομβικά ενεργειακά και γεωγραφικά σημεία του πλανήτη αποτελεί βασικό μέσο για την ενίσχυση της αμερικανικής ισχύος, αποκλειστικά προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η στάση αυτή δεν άργησε να προκαλέσει αντιδράσεις. Από το Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης τόσο στη Γροιλανδία όσο και στον Παναμά, πυροδοτώντας κύμα διαμαρτυριών και έντονη διπλωματική ένταση. Ιδιαίτερα οξυμένες ήταν οι αντιδράσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση και, κυρίως, από τη Δανία, στην οποία υπάγεται η Γροιλανδία ως ημιαυτόνομη περιοχή.

Για τον Τραμπ, η Γροιλανδία δεν είναι απλώς μια περιοχή με πλούσιους φυσικούς πόρους. Αποτελεί, όπως φαίνεται, έναν κρίσιμο γεωστρατηγικό κόμβο, ικανό να προσφέρει στις ΗΠΑ σαφές πλεονέκτημα απέναντι στη Ρωσία, η οποία ενισχύει διαρκώς την παρουσία της στην Αρκτική, αλλά και απέναντι στην Κίνα, που διεκδικεί ρόλο στη νέα παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα του Βορρά.

Η στρατηγική απειλής και η «γλώσσα της ισχύος»

Οι απειλές του Τραμπ σε Γροιλανδία, Μεξικό, Κολομβία και Κούβα δεν είναι τυχαίες. Έχουν κοινό χαρακτηριστικό: διαμόρφωση ζωνών άμεσου αμερικανικού ελέγχου ή επιρροής σε περιοχές με στρατηγική σημασία. Γροιλανδία: Πρόκειται για έναν κρίσιμο γεωστρατηγικό κόμβο στην Αρκτική, με στρατιωτική και ενεργειακή σημασία. Η Αμερική θέλει να περιορίσει τη ρωσική και κινεζική παρουσία και να αποκτήσει άμεση πρόσβαση σε αρκτικά ενεργειακά αποθέματα. Η προοπτική στρατιωτικής παρουσίας εκεί αντανακλά την επιδίωξη να καθιερωθεί πλήρης στρατηγικός έλεγχος.

Μεξικό και Κολομβία: Η πίεση σε αυτά τα κράτη έχει διττό στόχο:

Έλεγχος των ροών ναρκωτικών και διασυνοριακών απειλών, ως προπαγανδιστική αφετηρία («πόλεμος κατά των ναρκωτικών»). Απευθείας πολιτική και οικονομική επιρροή στην περιοχή – μια μορφή «ημι-ηγεμονίας» που εξασφαλίζει πρόσβαση σε πόρους και αγορές. Κούβα: Η απειλή περιορίζεται αλλά είναι συμβολική – στόχος η αποσταθεροποίηση των συμμάχων της Βενεζουέλας και η εκτόνωση της σοσιαλιστικής επιρροής στην Καραϊβική.

Συνολικά, η στρατηγική Τραμπ είναι σκληρά ηγεμονική και μονομερής: θέλει να επιβάλει πρόσβαση, έλεγχο πόρων και στρατιωτικά πλεονεκτήματα, αγνοώντας σε μεγάλο βαθμό τη διεθνή νομιμότητα.

Η αντίδραση της Δανίας

Ο πρέσβης της Δανίας στις ΗΠΑ, Jesper Møller Sørensen, απάντησε άμεσα, υπενθυμίζοντας ότι οι δύο χώρες είναι στενοί σύμμαχοι και ζητώντας «πλήρη σεβασμό στην εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας».

Οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι η δεύτερη θητεία Τραμπ εξελίσσεται σε περίοδο έντονης γεωπολιτικής πίεσης, με τη Βενεζουέλα να αποτελεί την πρώτη μεγάλη εστία κρίσης — και τη Γροιλανδία να διαφαίνεται ως το επόμενο, ιδιαίτερα ανησυχητικό, μέτωπο.

Απειλεί να διατάξει στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Κολομβίας

Εντωμεταξύ απείλησε να διατάξει στρατιωτική δράση εναντίον της κυβέρνησης της Κολομβίας, λέγοντας σε δημοσιογράφους ότι ενδεχόμενη τέτοια επιχείρηση «ακούγεται καλή σ’ εμένα». «Η Κολομβία είναι πολύ άρρωστη επίσης, την κυβερνά άρρωστος τύπος, που του αρέσει να φτιάχνει κοκαΐνη και να την πουλάει στις ΗΠΑ, και δεν θα το κάνει για πολύ ακόμη», πέταξε ο κ. Τραμπ σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος, προφανώς αναφερόμενος στον ομόλογό του Γουστάβο Πέτρο. Ερωτηθείς συγκεκριμένα αν οι ΗΠΑ θα διεξαγάγουν επιχείρηση εναντίον της Κολομβίας ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έδωσε ξεκάθαρη απάντηση, είπε πάντως ότι η ιδέα «ακούγεται καλή σ’ εμένα». Το σχόλιο αυτό του ρεπουμπλικάνου ακολούθησε την αιχμαλώτιση του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο σε επιδρομή στο Καράκας και τη μεταφορά του στη Νέα Υόρκη, όπου η κυβέρνηση Τραμπ έχει σκοπό να τον προσαγάγει σε δίκη για διακίνηση ναρκωτικών.

Κοινοβουλευτικές αντιδράσεις και διεθνής ανησυχία

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, Δημοκρατικοί ηγέτες, όπως οι Χακίμ Τζέφρις και Τσακ Σούμερ, κατήγγειλαν την επιχείρηση ως παράνομη και προειδοποίησαν για τον κίνδυνο νέων, ατέρμονων συγκρούσεων χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση. Ταυτόχρονα, χώρες όπως η Βραζιλία, η Χιλή, το Μεξικό, η Ουρουγουάη, η Κολομβία και η Ισπανία εξέφρασαν έντονη ανησυχία, προειδοποιώντας ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές ενέργειες δημιουργούν «εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο» για τη διεθνή νομιμότητα και τη σταθερότητα της περιοχής.

Ο ηγεμονικός στόχος του Τραμπ

Συνοψίζοντας, μπορούμε να πούμε ότι ο ηγεμονικός στόχος είναι η εξασφάλιση άμεσης και πλήρους πρόσβασης σε στρατηγικά γεωγραφικά σημεία και φυσικούς πόρους για τις ΗΠΑ, με παράλληλη αποδυνάμωση των περιφερειακών και παγκόσμιων αντιπάλων (Ρωσία, Κίνα, ακόμα και ανεξάρτητες κυβερνήσεις στη Λατινική Αμερική). Με άλλα λόγια: υποτιθέμενη «εθνική ασφάλεια» + στρατηγική ισχύς + οικονομικός έλεγχος = ηγεμονία. Η Βενεζουέλα είναι το πρώτο κεφάλαιο, η Γροιλανδία το επόμενο, και οι υπόλοιπες χώρες της περιοχής αποτελούν «πεδία δοκιμής» για τη διεύρυνση αυτής της επιρροής.

• Βενεζουέλα
• Γροιλανδία
• Κούβα
• Νικολάς Μαδούρο
• Ντέλσι Ροντρίγκεζ
• Ντόναλντ Τραμπ