Νέος Γ.Γ. του ΟΗΕ: Ποιοι είναι οι υποψήφιοι, πώς γίνεται η επιλογή και γιατί αυξάνει η πίεση για πρώτη γυναίκα

Η διαδικασία για την εκλογή του νέου Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών έχει ήδη μπει επίσημα σε τροχιά, με τον διάδοχο του Αντόνιο Γκουτέρες να αναλαμβάνει πενταετή θητεία από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Πότε ξεκινά και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα
Η διαδικασία «άνοιξε» τυπικά με κοινή επιστολή (25 Νοεμβρίου 2025) της προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας (τότε Σιέρα Λεόνε) και της προέδρου της Γενικής Συνέλευσης Αναλένα Μπέρμποκ, με πρόσκληση στα κράτη-μέλη να καταθέσουν υποψηφιότητες.
Στόχος είναι οι υποψηφιότητες να έχουν υποβληθεί εγκαίρως ώστε να συμμετάσχουν στους δημόσιους «διαδραστικούς διαλόγους» (interactive dialogues) της Γενικής Συνέλευσης, όπου οι υποψήφιοι παρουσιάζουν το όραμά τους και δέχονται ερωτήσεις.

Ποιοι έχουν εμφανιστεί μέχρι στιγμής
Με βάση όσα καταγράφονται διεθνώς ως επίσημες ή ανακοινωμένες κινήσεις:

• Ράφαελ Γκρόσι (Αργεντινή) – Γενικός Διευθυντής του ΔΟΑΕ/IAEA, με δημόσια δήλωση πρόθεσης και επίσημη πρόταση από τη χώρα του.

• Μισέλ Μπατσελέτ (Χιλή) – πρώην πρόεδρος της Χιλής, με εμπειρία σε κορυφαίους ρόλους του ΟΗΕ (ανθρώπινα δικαιώματα, UN Women), προτεινόμενη από χώρες της Λατινικής Αμερικής.

• Ρεμπέκα Γκρίνσπαν (Κόστα Ρίκα) – νυν επικεφαλής της UNCTAD, με ανακοινωμένη πρόθεση/στήριξη από τη χώρα της.

• Μάκι Σαλ (προτάθηκε από Μπουρούντι) – ο πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης εμφανίζεται ως υποψηφιότητα μέσω πρότασης τρίτου κράτους-μέλους.

Πώς θα επιλεγεί ο διάδοχος του Γκουτέρες
Ο ρόλος-κλειδί παραμένει στο Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο κάνει διαδοχικές μυστικές «άτυπες ψηφοφορίες» (straw polls) μέχρι να διαμορφωθεί συναίνεση σε ένα όνομα. Στην πράξη, πρέπει να συμφωνήσουν τα 5 μόνιμα μέλη με δικαίωμα βέτο (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία). Έπειτα, το Συμβούλιο προτείνει επισήμως τον/την υποψήφιο/α στη Γενική Συνέλευση, η οποία παραδοσιακά επικυρώνει την επιλογή.

Πίεση για διαφάνεια και πρώτη γυναίκα Γ.Γ.
Τα τελευταία χρόνια ο ΟΗΕ επιχειρεί να κάνει τη διαδικασία λιγότερο «κλειστή»: με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης (Σεπτέμβριος 2025) ενισχύθηκαν οι απαιτήσεις για δήλωση οράματος, μεγαλύτερη δημόσια παρουσίαση, καθώς και γνωστοποίηση πηγών χρηματοδότησης της υποψηφιότητας (και σύσταση για αναστολή καθηκόντων σε όσους κατέχουν ήδη θέση στον ΟΗΕ, ώστε να μειώνονται συγκρούσεις συμφερόντων).
Παράλληλα, δυναμώνει η πολιτική πίεση για την εκλογή της πρώτης γυναίκας Γενικής Γραμματέως στην 80χρονη ιστορία του ΟΗΕ.

• γενικός γραμματέας
• ΟΗΕ
• υποψήφιοι